မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်?

Photo by – SHAN/ ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း

တေထိုင်မႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 72 ယဝ်ႉ။ တႄႇတီႈဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတေ ပဵၼ်မႃး ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (ပြည်ထောင်စုနေ့)။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ မီးမႃးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ၸင်ႇ တေမီးမႃး ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ မီးမႃးဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈယူႇသဝ်း ၵိုၵ်းၸွမ်းၵၼ်မႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈယူႇသဝ်းမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်း 70 ပီလိူဝ်ၼႆႉ ၶိူင်ႈပိူင်ၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်း ၸွင်ႇသမ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တႄႉယဝ်ႉႁႃႉ၊ တႃႇတေပဵၼ်မႃးႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇဢီႈသင်လႃႇ ႁဝ်းမႃး ထတ်းသၢင်ၵၼ်တူၺ်းဢိတ်းၼိုင်ႈ။

ပိူင်ယႂ်ႇသုတ်းၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ၼိုင်ႈတင်းဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ တေလႆႈမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတေႃႇၵၼ်သေယဝ်ႉ တေလႆႈမီးသုၼ်ႇၸတ်း သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႁင်းၽႂ်မၼ်း တေလႆႈမီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသုၼ်ၵၢင် ဢၼ်ၵုမ်းၵၼ်သေယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈၼႃႈတီႈၽႂ်မၼ်း ၵေႃႈ သမ်ႉတေလႆႈမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ပိူင်ပိုၼ်ႉမၼ်း။

ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ်သမ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေလႆႈမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈငမ်း ယဵၼ်ၼႆႉသမ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ် ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၸွင်ႇတေသိုပ်ႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တေႃႇၵၼ်ၶႃႈႁိုဝ် ဢၼ် ၼႆႉယဝ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈဢုပ်ႇၼႆႉ။

ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 25 ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမႃးထႅင်ႈၽိုၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းလိၵ်ႈ ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸီႉ ၸမ်ႈၼႄဝႆႉဝႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မႅၵ်ႇၵွင်ႈယူႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်း ၸၼ်ႉ NCA ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇလႆႈ ၵိုတ်းတိုၵ်းလႃးလႃးၼၼ်ႉလႄႈသင် မီးပၼ်ႁႃၵၼ်တင်းတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇ ၵၼ်ၵေႃႈ မီးလွင်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁိုဝ်၊ မီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ ၵွင်ႈၵၢင်ႇၵၼ် ယူႇ။ 1) ၼႆႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ်လႄႈ တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်။ 2) ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် သေယဝ်ႉ လွမ် ငွႆးပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ 3) ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်း သိူဝ်ၵၼ်။ 4) သမ်ႉ လွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇ။ 5) လွင်ႈၵဵပ်းၵူၼ်း။ 6) လွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈတေႃႇ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေၵႂႃႇမႃး ယၢင်ႈပႆႁႂ်ႈပေႃးယၢပ်ႇယဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးယူႇပဵၼ်ယူႇယႂ်းယႂ်းလႄႈ ပေႃးထိုင်မႃး လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 12 ပီ 2019 ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဝႆႉပဵၼ်ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းသေယဝ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈၶၢႆႉထွၼ် ဢွၵ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃးၼၼ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇလိၵ်ႈၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ ၶႅၼ်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝၼ်းတီႈ 26 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်း KNU ပၢၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼင်ႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မၢပ်ႇမႂ်ထၢင်ထိူမ် ႁီႉၼႄးၶဝ် ၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလႃးလႃး။ ယူႇတီႈၸုမ်း KNU ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်။ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထၢင်ႇထိူမ်ႁၼ်ၽိတ်းၾၢႆႇလဵဝ်ၵူၺ်းၼႆ တုမ်ႉတွပ်ႇၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်။

မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽႅဝ်မႃးဝၼ်းတီႈ 27 ယူႇတီႈၸွမ်ႁၢၼ်ၵွၼ်ႇမေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်း KIO ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် ၼိူဝ် Page မၼ်းဝႃႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈၶေႃႈဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်း မိူဝ်ႈလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊ ပိူဝ်ႊ 21 ဝၼ်း ပီ 2018 ဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ သမ်ႉမီးဝႆႉ ၶေႃႈဝဵၼ်ႉၶေႃႈၼွင်ႇ မၼ်းတင်းၼမ် မိူၼ်ၸိူင်ႉဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃးသေ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈဝႃႇ၊ တေလႆႈ ႁဵတ်းၸွမ်းမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းတမ်းမီးဝႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ယဝ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁႂ်ႈလႆႈ ၼၵ်းၼႃ ပႃးပၢၼ်ႈ တီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈမၼ်ႈၵႂၢမ်းၵႅၼ်ႇ ဢၼ်မီးယူႇသေယဝ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈ ႁႃၸဵၼ်းဢဝ် ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းၼိူဝ် လွင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼင်ႇၵၼ် တေဢမ်ႇလႆႈပိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် တေဢမ်ႇလႆႈပေႉၵိၼ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ် သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းလႄႈ လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈ သုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်းၼၼ်ႉ တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈပၼ် လွင်ႈ ၵိတ်ႇၶွင်ႈ။ ဢဝ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း မႅၵ်ႇၵွင်ႈၸုမ်းလႂ် လႆႈယွမ်းႁပ်ႉၵိၼ်ႇဝႃႈ တေႁဵတ်းၸွမ်း ယူႇ ၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၵႂႃႇၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ။

ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ ယူႇတီႈၸုမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸုမ်းတၢင်းလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ တေႁဵတ်းၸွမ်းၼႆယဝ်ႉ။ ယူႇၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ ၶႂ်ႈပိူင်းၼေဢၼ်ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။

ၽိူဝ်ႇယူႇတီႈၸွမ်ႁၢၼ်ၵွၼ်ႇမေႃႇ တႅမ်ႈလိၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇၸွမ်းတၢင်း ၸုမ်းပႃႇတီႇ မႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တီႈၼၼ်ႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်မၵ်းၶၢၼ်းဝၼ်းတီႈဝႃႈ 12 ဝၼ်း လိူၼ် 2 ပီ 2019 ႁႂ်ႈလႆႈထွႆသိုၵ်းၶဝ်ႈၶိုၼ်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈဢၼ်လႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃး တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၶဝ် ၶႂ်ႈမီႇၶႂ်ႈတဵၵ်းသေယဝ်ႉ ဢဝ်ဢုပ်ႇႁဝ်းမိူဝ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း တၢင်းတႃႈ တိုင်း တၼ်ၼၼ်ႉမႃး ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ တိုၼ်းတွပ်ႇထဵင် ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ်တႄႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆၶႃႈဝႃႇ။

ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ယူႇၼႂ်းထုင်ႉၵုၼ်ပၢင်၊ ထုင်ႉၵဵင်းလိူၼ် 2 ဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်း လွင်ႈၼႆႉမၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈလႃးလႃး။ ၵွပ်ႈ ၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်း SSPP ဢမ်ႇလႆႈတူၵ်းလူင်းသင်မႃး လွင်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းၼႃႈတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းၸွမ်းၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈဝႃႈမႃး ၼင်ႇၼၼ် ဢၼ်ၶဝ်ပၼ်မၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ ဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ် 2 ပီ 2019 ႁႂ်ႈလႆႈထွႆမူတ်းမူတ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးသေ ဢမ်ႇၵႃး၊ လူလၢႆ ပႃးတႆးတင်းသဵင်ႈ ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၸွမ်း ဝႃႈၼႆမႃး။

မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 29 ယူႇတီႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈ ဢွၵ်ႇ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပီ 2012 လိူၼ်မေႊ 19 ဝၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃးတီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၼၼ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈ တီႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၸွမ်း ၼႂ်းၼၼ်ႉပေႃးဝႃႈႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ယွႆႈမၼ်းၸိုင် 1) ဢၼ်ဝႃႈ မၵ်းတတ်းႁႂ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈ ယူႇတီႈၼႂ်းမိူင်းတေႃႉ မိူင်းထႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပွႆႇႁႂ်ႈၵူၼ်းသိုၵ်းႁဝ်း မီး 60 ၵေႃႉ၊ တေဝႆႉပၼ် ၵူၼ်းသိုၵ်း 60 ၵေႃႉ။ တႃႇတေတမ်းဝၢင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈႁဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈယူႇတီႈလႂ် တၢင်းလႂ်ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ယူႇၾၢႆႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသင်၊ ယူႇၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈလႄႈသင် တႃႇတေႁူမ်ႈၵၼ် လူင်းၵူတ်ႇထတ်း ယင်း ပႆႇလႆႈပဵၼ်မႃး ၸင်ႇ ဝႃႈ ယူႇတီႈၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၾၢႆႇတဵၵ်းပိူၼ်ႈသေယဝ်ႉ ယူႇၾၢႆႇၶဝ်ဢၼ်လဵဝ် လုမ်းလုမ်းသေပိုၼ် ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်းလုမ်းလုမ်း ဝႃႈၼႆ။ ၼႆလႄႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ မႃးတူၺ်းၸွမ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်း ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း(Bilateral) ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉ NCA ၼၼ်ႉ လႄႈသင် တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်း ႁပ်ႉလႆႈ တၢမ်ၼင်ႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမတေႃႇ ယိုၼ်ႈယွၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပၼ် ၶေႃႈၸီႉသင်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈႁၼ်ၸႅင်ႈယူႇ။

ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈ ထတ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် 12 ဝၼ်း လိူၼ် 2 ပီ 2019 ၼႆႉတႄႉ တႃႇတေ ပဵၼ်မႃး လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ငူပ်ႉငီႉၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇသိုပ်ႇယၢင်ႈပႆ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေပႆႇ ၸၢင်ႈပဵၼ် သင်မႃး ႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဢၼ်ၼၼ်ႉ။ ပေႃးၼၼ်သမ်ႉ ဝၢႆးလင် 12 ဝၼ်း လိူၼ် 2 ပီ 2019 ယဝ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၶႃႈလူး တေသမ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၶႃႈၼႄႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တေသိုပ်ႇယၢင်ႈၼႃႈၼၼ်ႉ၊ ၼႆႉၵေႃႈ ပႆႇၸၢင်ႈမုင်ႈမွင်း။ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈ ၾၢႆႇၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် ၶၢဝ်း တၢင်း 4 လိူၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝဵၼ်ႉဝႆႉ (အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချူပ်) ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ် တင်းမိူင်း ပင်းၵလႃႊတဵတ်ႊ လႅၼ်တီႈ မိူင်းရၶႅင်ႇလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇတင်း AA ရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ တေ ငိၼ်းၸွမ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉယူႇၾၢႆႇလဵဝ်သေ ၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ် 2 ပီ 2019 ဝႆႉပဵၼ်ၵမ်းလိုၼ်း သုတ်းသေ ႁႂ်ႈလႆႈသုတ်ႉၶဝ်ႈၸူး ၼႂ်းတူင်ႇတၢင်ႇၽႂ်မၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ် လႆႈ မိူၼ်ၸိူင်ႉဝႃႈ RCSS ၼႆ ႁႂ်ႈလႆႈဝႆႉပၼ်သိုၵ်းႁၢၼ်ၶဝ် 60 ၵေႃႉ ၵုမ်းၵွၼ်းၼႃႈတီႈၵႂႃႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈတပ်ႉဢၼ် မီးသိုၵ်းဢၢၼ်ႇႁူဝ်ႁဵင်၊ ႁူဝ်မိုၼ်ႇမၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃဝႆႉ၊ မိူၼ်တင်းတပ်ႉ RCSS ၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် SSPP ႁိုဝ်၊ KIA ႁိုဝ်၊ KNU ႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်း တင်းသဵင်ႈ ၽႂ်ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈ။ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ၶဝ်ၵိုတ်းတိုၵ်း 4 လိူၼ်ၼႆႉ ၵူၺ်းပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁဵၼ်းဢဝ်ၼမ်ႉ တွၼ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်းႁိုဝ် ၼႆၵေႃႈ မီးလွင်ႈတေထၢင်ႇထိူမ် ၵၼ်မႃး မီးလွင်ႈထတ်းသၢင်ႁၼ်ထိုင်မႃး။

ၸင်ႇဝႃႈ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉၵေႃႈ လၢႆးၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သမ်ႉၵႂႃႇမႅၼ်ႈႁွႆးၵၼ်တင်းဢၼ် ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ယႂ်ႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ပိူင်ယႂ်ႇသုတ်းၼႆႉၵူၺ်း ပဵၼ်ၼမ်ႉ ၸႂ်ပၢင်လူင်ဢိူဝ်ႈ မိူဝ်ႈလႂ်ၵူၼ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းသေယဝ်ႉ မႄးၶိုင်သၢင်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးပဵၼ်မႃး မိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၾႅတ်ႊၻရႄႊၼၼ်ႉၸင်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ တေၼႄလႆႈ ဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉသဵင်ၵၼ် ၸင်ႇဝႃႈ ၼမ်ႉၸႂ် ၼႆႉပဵၼ်ယႂ်ႇ ဢၼ်ၼႆႉလႄႈ တင်းဢၼ် ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၶႂမ်ႈတေႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းမႃးၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ဝႆႉ။

ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈထတ်းႁၼ်ဝႃႈ တႃႇတေပဵၼ်မႃးမိူင်းၾႅတ်ႊၻရႄႊၻီႊမူဝ်ႊၶရႄႊသီႊ ဢၼ် ၼင်ႇၸၢဝ်း ၶိူဝ်းၶဝ် မုင်ႈမွင်းၶႂ်ႈပဵၼ် ဢၼ်မီးသုၼ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ တေပႆႇၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈၼမ်ၼႃႇသုတ်း ဢၼ်ၶဝ် မုင်ႈမွင်းၼႆႉ ၵူၺ်းသမ်ႉပဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၾႅတ်ႊၻရႄႊ မၼ်းသၢႆႉၶႂႃ ႁၢင်ႇယၢၼ်ၵၼ်ဝႆႉ ပိၼ်ႇ ၽူၼ်ၵၼ်ဝႆႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်းလႆႈ ၾၢင်ႉထိုင်ၵၼ် ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃယူႇ ၼႆႉပဵၼ်ၶေႃႈၼိုင်ႈ။

ပေႃးဝႃႈ မိူင်းၾႅတ်ႊၻရႄႊၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢိင်ၼိူဝ်သုၼ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း မီးလွင်ႈထၢၼ်ႈ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ၼႆႉမၼ်းၼၵ်းၸွမ်းႁူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၼ်း။ ပေႃးဝႃႈ မိူင်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၾႅတ်ႊၻရႄႊၼႆၼၼ်ႉသမ်ႉ ဝႆႉသုၼ်ႇၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ၵေႃႉသွင်သမ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇသေလႄႈ မၼ်းဢမ်ႇၵႂႃႇၼၵ်းသုၼ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵူၺ်းၼၵ်းၸွမ်း သုၼ်ႇႁူဝ်ၵူၼ်းၼႆ၊ သွင်ဢၼ်ၼႆၵူၺ်းၵေႃႈ ပေႃးႁၢင်ႇယၢၼ်ၵၼ်ၼႃႇယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တၵ်းလႆႈၾၢင်ႉထိုင်ၵၼ်သေ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် ၵႃႈလႆႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်း ၵွပ်ႇၵူႈၵၼ်ၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းထတ်းသၢင် ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းသေယဝ်ႉ ၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈ ၼႆႈၶႃႈ။

မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ

ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း

(04/02/2019)

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်း

0
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၶျႃးလ်သ် လႄႈ ၼၢင်းၶၢင်းႁူဝ် ၵႃႊမီႊလႃႊ မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈႁွတ်ႈထိုင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 27 -30/04/2026 ။ ဝၼ်းဢၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈႁွတ်ႈထိုင်ဢမေႊရိၵၼ်ႊၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႉ လႄႈမေးၼၢင်း မီႊလႃႊၼီႊယႃႊ မႃးပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈထိုင် ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်တပ်ႉလူမ်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တီႈၸႄႈမိူင်း မႄႊရီႊလႅၼ်ႊ သေ ႁွင်ႉမိူဝ်းၶၢမ်ႇၶႅၵ်ႇတီႈႁိူၼ်းႁေႃၶၢဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ။ ဝၢႆးလင်ၶၢဝ်းတၢင်း ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ဢႄႊလိသပႅတ်ႉ...

ၵူၼ်းၸိူဝ်းပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶၢဝ်းလိူၼ်ႁႃႈသွၼ်းၼမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵဝ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်း

0
ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵၼ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းသေ ယွၼ်းၶႂၢင်ႉပွၵ်ႈဢႅဝ်ႇၶိုၼ်းႁိူၼ်း ၽွင်းၶၢဝ်းလိူၼ်ႁႃႈသွၼ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဝၢႆးသွၼ်းၼမ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၶၢင်ႉၶမ်ဝႆႉတီႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၊ တႃႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်းၼႆႉ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းသႅၼ်ပျႃးဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းတေဢွၵ်ႇမိူင်း တႃႇၵႂႃႇၶဝ်ႈၵၢၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ တီႈတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်တႃႈၵုင်ႈၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်လၢႆလွင်ႈလၢႆတၢင်း- မိူၼ်ၼင်ႇ - ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈလဵဝ်ၵၼ်တင်း ၸိုဝ်ႈပေႃႈလဵင်ႉဢၼ်ပႃးၼႂ်းဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် OWIC ၊ တေလႆႈယွၼ်းဝႂ်ၵမ်ႉတီႈလုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇပၵ်းဝႆႉတီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်- ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉမိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 28/04/2026 ။ သင်ဝႃႈ မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ-...

သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶိုင်ၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူဝ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးလူႉထႅင်ႈ

ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းတၢင်း ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ လႆႈမႆႈၸႂ်တႃႇသိင်ႇဝႅတ်ႇလွမ်ႉလႄႈၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉမႃးတႃႇသေႇ ။ ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ် ထၢၼ်ႇႁိၼ်လိူင်ႇၼမ်လႄႈ ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈၶဝ်ႈၶုတ်းၶဝ်ႈယႃႉတဝ်ဢဝ်ၶၢႆ ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢၢၼ်းမႃးၶုတ်းၶမ်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ၼူၺ်း ၼႆထႅင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႆႈၸႂ်ဝႆႉထႃႈ ။ သင်ပဵၼ်လႆႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ထွမ်ႇပၼ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ၼမ် ၊ တေၶုတ်းတေယႃႉသင်ၵေႃႈ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁူၺ်းသူၼ်းဝႃႈ ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉတေႁႃၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းပၼ်

0
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ - ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း တေႁႃၵၢၼ်ပၼ် -  ဝႃႈၼႆသေတႃႉ  ယူႇတီႈၸုမ်းၸွႆႈႁႃၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ တေမီးၽွၼ်းယွၼ်ႈၸွမ်းတၢင်းလင်ထႅင်ႈလႄႈဢမ်ႇၶႂ်ႈယုင်ႈၵဵဝ်ႇၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။ ဢေႊၵျႅၼ်ႊသီႊ တႂ်ႈၸုမ်းႁႃၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း MOEAA ၸုမ်းၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ   - မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သင်ႇပိၵ်ႉ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵူဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၵၢၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်း။  တလဵဝ် ၶဝ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းၼေဝႃႈ...

ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးလၵ်ႉရူတ်ႉၶိူင်ႈ ယွၼ်ႉယႃဢမ်(တူဝ်ႉသေး)

0
ၵူၼ်းၶၢႆလွၵ်းလိၼ်လႄႈႁိူၼ်းယေးၵေႃႉၼိုင်ႈတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၺႃးၵူၼ်းၶႂ်ႈသိုဝ်ႉလွၵ်းလိၼ်မႃးဢုပ်ႇၵုမ် ၸူဝ်းၵႂႃႇတူၺ်းလွၵ်းလိၼ်ၼႆသေ  လၵ်ႉဢဝ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈမၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇ။ ဝၼ်းတီႈ 28/04/2026 ၵူၼ်းယူႇဝဵင်းဢွင်ႇပၢၼ်း 3 ၵေႃႉ (ယိင်း 2 ၵေႃႉလႄႈ ၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ) မႃးၸူးၵူၼ်းၶၢႆလွၵ်းလိၼ်တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ လုၵ်ႉတီႈႁိူၼ်းၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းၶၢႆလွၵ်းလိၼ်ၼၼ်ႉသေ တေၵႂႃႇတူၺ်းလွၵ်းလိၼ်ၼၼ်ႉ  ၵူၼ်းၶၢႆလွၵ်းလိၼ် ႁွင်ႉဢဝ်ၼၢင်းယိင်းဢၼ်လုၵ်ႉဢွင်ႇပၢၼ်းမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈၶီႇၵႂႃႇၸွမ်းမၼ်း။ ၽိူဝ်ႇထိုင်တီႈၵၢတ်ႇ 212 ၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းဢၼ်ၶီႇမႃးၸွမ်းလင်ရူတ်ႉၶိူင်ႈၼၼ်ႉ ဝႃႈတေၵႂႃႇသိုဝ်ႉၵူၼ်ၼႂ်းၵၢတ်ႇၼႆသေ လၵ်ႉဢဝ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းၶၢႆတီႈလိၼ်လႄႈႁိူၼ်းယေးၼၼ်ႉၵႂႃႇဝႃႈၼႆ။ ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၶၢႆလွၵ်းလိၼ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ -“ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ တေၵႂႃႇသိုဝ်ႉၵူၼ်ၼႂ်းၵၢတ်ႇၼႆသေ...