ၵူၼ်းမိူင်းသီႇပေႃႉတင်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈ သၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉ တူႈႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းလႄႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆသၢၼ်ၶတ်းဢၼ်သၽႃးႁူမ်ႈတုမ် ၽိူမ်ႉထႅမ် ငိုၼ်း တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆထႅင်ႈၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 12/10/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ/ ၵျွၵ်ႉမႄးတင်း ၽူႈတႅၼ်း သၽႃး မွၵ်ႈ 1000 ၵေႃႉ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈႁူင်းႁေႃၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ ဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ လႄႈ လွင်ႈၼႂ်းသၽႃး တီႈၼေႇ ပျီႇတေႃႇ ၽိူမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈထႅင်ႈၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈသၢၼ်ၶတ်းၾၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁႅင်းလႄႈ ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း လွင်ႈဢၼ်သၽႃးၶဝ်တႅပ်းတတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ။ ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းသေၵုမ်းၵမ် ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝၼၼ်ႉတိုၼ်းပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် သိုၵ်း သိူဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးထိုင်ႁၢၼ်ႉၼႆႉယဝ်ႉ။ သင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုပ်ႇၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်း ၼိူဝ်ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ဢမ်ႇထွမ်ႇသင်သေ သၢၼ်ၶတ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ပၼ်ႁႃ သိုၵ်းသိူဝ်ၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇမီးဝၼ်းယဝ်ႉ တူဝ်ႈလႆႈ” ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းၸၢၼ်းၸၢၼ်းဢေးတႅၼ်းၽွင်းသၽႃးၸႄႈမိူင်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ“ႁဝ်းတုၵ်းယွၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ႁႂ်ႈ ၵိုတ်း ပႅတ်ႈ လွင်ႈပၼ်ႁႅင်းလႄႈလူင်းတိုၼ်းတႃႇ သၢင်ႈၾၢႆၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ်လူင်။ လွင်ႈပၼ်ႁႅင်း လူင်းတိုၼ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉမၼ်းတိုၼ်း ပဵၼ်ၼဵၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း တႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼၼ်ႉ ယူပ်ႈယွမ်း ႁႅင်းဢေႇလူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးတၢၼ်ႉၸိၼ်ႇ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇ ဢုပ်ႇ လၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း၊ သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈတေၽိူမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၾၢႆၼႆႉ တေယႃႉ လူႉၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝလႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆတေၵႅၼ်ႇၶႅင်ၵႃႈႁိုဝ်။ ယွၼ်ႉၽွင်း ပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်ၼၼ်ႉ မီးၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ် ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆယူတ်ႇလူင်းလႄႈ ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈ ႁိမ်းႁွမ်းၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11/09/2018 ၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ် တႃႇႁႂ်ႈသ ၽႃးသူင်ႇငိုၼ်းၸွႆႈသိုပ်ႇသၢင်ႈၾၢႆမီး 501 ၶႅပ်း ဢၼ်ယူႇၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းသေ သၢၼ်ၶတ်းမီး 28 ၶႅပ်း ၵူၺ်းလႄႈ သၽႃးၸင်ႇတႅပ်းတတ်းၸွႆႈငိုၼ်းတႃႇသၢင်ႈၾၢႆသၢမ်ႁဵင်လၢၼ်ႉၵျၢပ်ႈပၢႆ(တူၵ်းငိုၼ်းၻေႃႇလႃႇမွၵ်ႈသွင်လၢၼ်ႉ)။

မိူဝ်ႈဝၼ်းပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼႂ်းသၽႃးၼၼ်ႉ ဢူးထုၼ်းၼၢႆႇၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉ ၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ တိုၼ်းတေ သိုပ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆတႃႈလူင်။ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾၢႆးၾႃႉ။ (ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈတေသူင်ႇၾႆးၾႃႉ ၶၢႆမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး)။

ၾၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းထုင်ႉသီႇပေႃႉ သၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း ၵွပ်ႈဝႃႈၼမ်ႉၸၢင်ႈတေ လုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် တင်းသွင်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 653 ၵေႃႉ၊ ပိုၼ်ႉတီႈလိၼ်မၢၵ်ႇၸွၵ်း မၢၵ်ႇဝၢၼ် 637 ဢေႊၶိူဝ်ႊ၊ ပိုၼ်ႉတီႈၼႃး 140 ဢေႊၶိူဝ်ႊလႄႈ ႁႆႈသူၼ်တီႈလိၼ်ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၼပ်ႉလႆႈ ပႃးၸဵမ် ဝတ်ႉဝႃး ၵွင်းမူးလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းတင်းမူတ်း။ ၾၢႆၼႆႉတႄႇသၢင်ႈမႃး ၼႂ်းပီ 2008 ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ လွင်ႈသၢင်ႈၾၢႆၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇႁႃႁူႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လီလီ ၼႂ်းပီ 2014 ၵူၺ်း။