ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၵၢၼ်သၢင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉ ပိုၼ်ၽႄႈၼႂ်းပုတ်ႉထသႃသၼႃလႄႈ လွင်ႈၾိင်ႈထုင်း 4 ၸႄႈ မိူင်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈဝဵင်းၵဵင်းသႅၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ။

ဝၼ်းတီႈ 29-30/09/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 5 မူင်း ႁူဝ်ၶမ်ႈ ယူႇတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း ၵဵင်း မႆႇ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းပႃရိသႃထိတ်ႉ သိုၵ်ႇသႃမႁႃၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း ၵဵင်းမႆႇ လႄႈၸုမ်းမူလၼိထိၼမ်ႉၶူင် (ၼမ်ႉၶွင်) ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ဢွၼ် ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၵၢၼ်သၢင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉပိုၼ်ၽႄႈၼႂ်းပုတ်ႉထသႃသၼႃ လႄႈ လွင်ႈၾိင်ႈထုင်း တီႈၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းသႅၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆး။ ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ မီးတူဝ်တႅၼ်း 4 ၸႄႈမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈ 70 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းႁွမ်ႁၵ်ႉၶိူဝ်း ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼႆႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ တင်း 4 မိူင်းမႃးလူင်း လၢႆးမိုဝ်း MOU ၵၼ်ဝႆႉသေ တႃႇတေႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ် ဢဝ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် မိူၼ်ဝႃႈ တၢင်းမိူင်း မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းတႆး ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုင်။ ယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်းတႄႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈပိၼ်ႇပၢႆႇတၢင်းႁူႉၵၼ် မိူင်းၼိုင်ႈလႄႈ မိူင်းၼိုင်ႈ တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ လုၵ်ႈ ႁဵၼ်းထႆး၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလၢဝ်း လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး မိူင်းၶႄႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တင်း 4 ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ တေမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈလၵ်းသုတ်ႇ(ပိူင်) တႃႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်း 4 ၸႄႈမိူင်း ပေႃးတေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵႂႃႇ ပဵၼ်ပိူင်လဵဝ်ၵၼ်၊ လၵ်းသုတ်ႇဢၼ်တေတႅမ်ႈ ပဵၼ်သုၼ် ၵၢင်သမ်ႉ တေဢဝ်လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ် (လိၵ်ႈမိူင်း) သေ ႁဵတ်းပဵၼ်သုၼ်ၵၢင် ၵူၺ်းၵႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ပႆႇမၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၶူးဢၵ်ႉၵသေၼ လႅင်းတႆး M.A(London) ၽူႈၵေႃႇတင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈငႅၼ်း ဝဵင်းၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈ တွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ သႅမ်ႊမီႊၼႃႇၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၵူႈႁူင်းႁဵၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းၼိူဝ်၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်း သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးလႄႈ ၵဵင်းတုင် ၸိူဝ်းဢၼ်ၸမ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းဢဝ်သိူၵ်ႈပိုၼ်းဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်း ဢၼ် လဵဝ်ၵၼ်။ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းလၢၼ်ႉၼႃးသေ ပိုၼ်ၽႄႈၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ မႃး ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းပိုၼ်ၽႄႈၼႂ်းပုတ်ႉထသႃသၼႃ။ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈႁဝ်းပဵၼ်ႁူင်း ႁဵၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁဝ်း တႄႇႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီး ပီ သွင်ပီၵူၺ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈႁဝ်းၶႃႈ တေႁႃလၢႆးႁူမ်ႈ မိုဝ်းၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁဝ်း သႃသၼႃႁဝ်း ပေႃးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၵၢၼ်သၢင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉ ပိုၼ်ၽႄႈၼႂ်းပုတ်ႉထသႃသၼႃလႄႈ လွင်ႈ ၾိင်ႈထုင်း 4 ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ပေႃးပီ 2019 တေႁူပ်ႉၵၼ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈတေလႆႈဝၢင်းၽႅၼ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵႂႃႇၸွမ်း ၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တေႁူမ်ႈၵၼ်တႅမ်ႈလၵ်းသုတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။