ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉႁဵတ်းပပ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်း ၽၢတ်ႉသပွတ်ႇ (ပပ်ႉသီလႅင်) ယၢပ်ႇလႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁဵတ်းဝႂ်သင်တဵမ်ထူၼ်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈယူႇမိူင်းထႆးမီးၼမ် ။ ပေႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉလႆႈသမ်ႉၺႃးၵုမ်းၶင်ၶွၵ်ႈသေသူင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ႁႃလၢႆးတၢင်း တႃႇၵုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆးမႂ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ် ။ ႁဵတ်းပၼ်ပပ်ႉသီၶဵဝ် CI ၼၼ်ႉ တႃႇၼႄဝႃႈ ပဵၼ်ၽႂ်လုၵ်ႉလႂ်မႃး ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် သုၼ်သီႊဢၢႆႊ CI ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိုတ်ႇ ႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းယိုၼ်ႈယွၼ်းႁဵတ်းသီႊဢၢႆႊဝႆႉ ၼႂ်းပီ 2024-2025 ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၼႅတ်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈဝႃႈၼႆ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးတႄႉ ယိူင်းဢၢၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၶဝ်ႈမႃးလူၺ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၼႆလႄႈ ၸင်ႇပိုတ်ႇႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ် ပပ်ႉသီၶဵဝ် သီႊဢၢႆႊ CI ။ ပိူင်လူင် တႃႇမၵ်းမၼ်ႈ ၶေႃႈမုလ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁူႉတီႈၵႂႃႇတီႈမႃး ။

ပပ်ႉသီၶဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ႁဵတ်းဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း မိူင်းမၢၼ်ႈမိူၼ်းထႆး တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေ ၸင်ႇႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉ ၼၢႆးၼႃႈ (ပွႆးၸႃး)ၵေႃႈလိူင်ႇၼမ်ႁႅင်းၼႃႇလႄႈ တေႁဵတ်းတေပွင်သင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလီလီ ၸင်ႇႁဵတ်း ၸၢင်ႈၺႃးလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼႆ ၽူႈမီးတူဝ်ထူပ်းႁဵတ်းပပ်ႉသီႊဢၢႆႊ လၢတ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉၼင်ႇၼႆ။
သုၼ်သီႊဢၢႆႊတႄႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉဝႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းယိုၼ်ႈႁဵတ်းဝႆႉ ပပ်ႉသီၶဵဝ်သေ ပႆႇလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ တိုၵ်ႉလႆႈ ၼဵမ်ႊလိတ်သ်ႉ မၼ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ် ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ 2024 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵတ်း ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 17/08/2026 ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ ။

ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တေၶႂၢၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ် တႃႇ ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်း တၢင်ႇယိုၼ်ႈယွၼ်းႁဵတ်းဝႆႉ လူၺ်ႈမတ်ႉတီႇ ၶေႃႊရေႃႊမေႃႊ (ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၸုမ်းၽွင်းလူင်) ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈ 11 ပီ 2025 ၼၼ်ႉထႅင်ႈ ။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းပပ်ႉသီၶဵဝ် ၼႂ်းပီ 2024 – 2025 ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်း ဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၸွမ်း ၽွင်းၸုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁွင်ႉဝႆႉ။ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶိင်ႇၸွမ်းၶၢဝ်း ၸၢင်ႈသုၵ်ႉၸႂ်ထႅင်ႈလၢႆၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ။ တေၵႂႃႇတေမႃး ၵေႃႈ ယၢပ်ႇၵိၼ်း ၼႆ ထွင်းၶမ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ-

မိူင်းထႆးၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇမီးတူဝ်ၼၼ်ႉ(ပပ်ႉသီၶဵဝ်) မိူၼ်တင်းဝႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇမီးပပ်ႉဝႂ်ဢွၵ်ႇတၢင်း ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ႉ ယိပ်းၼဵမ်ႊလိတ်ႉသ်ႁေ ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၼၢႆးၸၢင်ႈႁေ ဢွၵ်ႇတၢင်းၸွမ်းၼၢႆးၸၢင်ႈၼႆတႄႉလႆႈဢိူဝ်ႈ ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၼၢႆးၸၢင်ႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈမႅၼ်ႈၵၼ်ၼႂ်းပပ်ႉ ။တႄႇဝႃႈ ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်းတၢင်ႇၵေႃႉလႄႈ ပိူၼ်ႈၵူတ်ႇၸႅတ်ႈမၼ်းဢမ်ႇလႆႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႂ်ဢွၵ်ႇတၢင်း(ၼင်သိုဝ်ၻိူၼ်ႊထၢင်ႊ) ၵွပ်ႈဝႃႈ ၼဵမ်ႊလိတ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူင်းၸိုဝ်ႈဝႆႉ တႃႇလႆႈဝႂ်ၶႂၢင်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆၵူၺ်းၼႃႇ

ႁႅင်းၵၢၼ်ၸုပ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈႁဵတ်းပပ်ႉ ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလႄႈ တေႃႉတႄႉ မီးဝႆႉဝႂ်တႅၼ်းၶႂၢင်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် ဝႂ်ၼဵမ်ႊလိတ်ႉသ် မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း တေၵႂႃႇလႂ်မႃးလႂ်တႄႉတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ။ မၢင်ၸိူဝ်း ႁၢမ်းၵၢၼ်သေ ႁႃၵၢၼ်ယၢပ်ႇၵေႃႈမီး ။ တႃႇသုၼ်သီႊဢၢႆႊတေပိုတ်ႇပၼ်ၼိုင်ႈၵမ်းၵေႃႈ လႆႈပႂ်ႉၼပ်ႉလိူၼ်ၼပ်ႉပီ ၼႆယဝ်ႉ။

ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ -” သုၼ်သီႊဢၢႆႊၼႆႉ တေပိုတ်ႇမိူဝ်ႈလႂ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လၢတ်ႈတႅတ်ႈ ၊ ပိုတ်ႇမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၊ သမ်ႉပေႃးတေၶွပ်ႈဝၼ်းႁဵတ်းမၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈမႆႈၸႂ်ယူႇဝႃႈ တေၶိုတ်းဢမ်ႇၶိုတ်းၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ပၢၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ၵိၼ်းၸႂ်ၼႃႇ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးငၢႆႈလူမ်ၸႂ်ၵူႈလွင်ႈဢမ်ႇမီး ” ဝႃႈၼႆ။
ႁႅင်းၵၢၼ်မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်လီလီ ထၢင်ႇဝႃႈ မီးဝႂ်ၼဵမ်ႊလိတ်ႉသ် ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈလႆႈ ၵႂႃႇလႂ်ၵေႃႈလႆႈၼႆသေ ႁဵတ်းၵႂႃႇၼင်ႇၵႃႈႁဵတ်းလႆႈ ။ ၵူၺ်း သမ်ႉၺႃး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းသေ သဵင်ႈငိုၼ်းသဵင်ႈတွင်းၼႂ်းၵႄႈမၼ်းထႅင်ႈ -ၼႆ ႁႅင်းၵၢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈ။

ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ၼႆႉၵူၺ်း ႁႅင်းၵၢၼ်မၢဝ်ႇသၢဝ်တႆးၵူႈၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတီႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၵႂႃႇတီႈတႆးၵေႃႉၵိၼ်ၶႅၵ်ႇတီႈမႄႈသၢႆ ။ ၽွင်း ပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵဵင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ မႃးၺႃးသႂ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတင်ႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းလႄႈ ၺႃးမၢပ်ႇမႂ်ငိုၼ်း 2 မိုၼ်ႇဝၢတ်ႇ ယွၼ်ႉဝတ်းဝႂ်ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ _ ဢူၺ်းၵေႃႉၸမ်ၸႂ်ၶဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈလဵဝ် လွင်ႈႁဵတ်းပၼ်ပပ်ႉသီႊဢၢႆႊ တႃႇၵူၼ်းမႂ်ႇတႄႉ သုၼ်သီႊဢၢႆႊ ပႆႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈသင် ။ၸုပ်ႈမႂ်ႇတေမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈတႅတ်ႈတေႃး မၢင်ပွၵ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ပိူင်ၼိုင်ႈ ပေႃးပိုတ်ႇႁပ်ႉႁဵတ်းမႃးတႄႉတႄႉသမ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉပိူင်ၼိုင်ႈၼႆ ၽူႈမီးတူဝ်ထူပ်းပပ်ႉသီႊဢၢႆႊလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။
သုၼ်သီႊဢၢႆႊ ပိုတ်ႇႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်ပပ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတႄႉတႄႉမၼ်း တေႃႉတႄႉ လႆႈထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆမွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ။ ဢၼ်တေပိုတ်ႇတီႈလႂ် တီႈၸတ်းႁွင်ႉၵူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၼၢႆးၼႃႈ(ပွႆးၸႃး)လုမ်းလုမ်းယဝ်ႉ ၼႆ ထွင်းၶမ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ-

ၶဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵူၺ်းၶဝ် ၶဝ်တေႃႉတႄႉ ႁဵတ်းပၼ်ပပ်ႉၵူၺ်း ။တႄႇဝႃႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဢၼ်သၢင်ႈတမ်းၼိူၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼၢႆးၼႃႈ ၊ တေပဵၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ၊ ၼၢႆးၼႃႈၶဝ် လၢႆလၢႆၸဝ်ႈၵေႃႈ တေမႃး ပရမုၼ်ႊ(မိူၼ်ၼင်ႇ တႃႉသိုဝ်ႉ/ၶၢႆ ၵၼ်) ၽႂ်လႂ်ပေႉၵေႃႈ ပိုတ်ႇႁပ်ႉႁႅင်းၵၢၼ်သေ ႁဵတ်းပၼ်ပပ်ႉသီႊဢၢႆႊ

ဢိင်ၼိူဝ် ႁႅင်းၵၢၼ် လႆႈၸၢင်ႈၼၢႆးၼႃႈ ၵူႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႄႈ ငိုၼ်းဢၼ်ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉပေႃးၸမ်မူတ်းၸမ်သဵင်ႈ ၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉပေႃးလႆႈ လႄႇႁႃၵူႈယိမ်ႁိူၼ်းတႂ်ႈႁိူၼ်းၼိူဝ်သေ ၸၢႆႇၵႃႈဝတ်းဝႂ် ။ယွၼ်ႉဢမ်ႇၵၢင်းယၼ်ၼၢႆးၼႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉလႄႈ သင်တေၶဝ်ႈႁႃၼၢႆးၼႃႈၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉယႂ်ႇၼမ် ၊ ႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းႁူႉၸွမ်းလွင်ႈဝႃႈ ၸၢင်ႈၼၢႆးၼႃႈၵေႃႉလႂ် ပဵၼ်သင်မႃး တေၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ငၢႆႈ ၼႆ_ ႁႅင်းၵၢၼ်ၼင်ႇၵၼ် ပၼ်ၾၢင်ႉၼင်ႇၼႆ ။

မၢင်ၸိူဝ်း ပႆႇယႅၵ်ႈလႆႈဝႃႈ ပပ်ႉသီၶဵဝ် လႄႈ ပပ်ႉသီလႅင် မၼ်းပိူင်ႈၵၼ် ။ ပပ်ႉသီလႅင်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပပ်ႉဢၼ် ၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း။ တွၵ်ႇဝီႊသႃႊသေ ၵႂႃႇလၢႆမိူင်းလႆႈ ၊ ပပ်ႉၶဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ် မၢၼ်ႈထႆး တူၵ်းလူင်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းပၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵူၺ်း ၊ ၸႂ်ႉလႆႈၼႂ်းမိူင်းထႆးၵူၺ်း ဢဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇမိူင်းဢမ်ႇလႆႈ ။

ၼႂ်းပီ 2025 ၼၼ်ႉ ပပ်ႉသီႊဢၢႆႊၼႆႉ ပေႃးၵႂႃႇႁဵတ်းႁင်းၵူၺ်း လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းမွၵ်ႈ 4,000 ဝၢတ်ႇၼႆႉၵူၺ်း သင် ဝႃႈ ၵႂႃႇၸၢင်ႈပိူၼ်ႈႁဵတ်းတႄႉ တေသဵင်ႈ 6,000 ပၢႆၼႆႉ ။ ၸုပ်ႈမႂ်ႇတေမႃးထႅင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉတေလႆႈသဵင်ႈၵႃႈႁိုဝ် ပႆႇလၢမ်းလႆႈ – ၽူႈမီးတူဝ်ထူပ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ သင်ဝႃႈ တေၵႂႃႇတေႃႇဢႃယုပပ်ႉသီၶဵဝ်ၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈၵႂႃႇဢဝ်ဝႂ်ၶိဝ်းတီႈ ႁၢၼ်ႉသေႊဝဵၼ်ႉ (7-11)။ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ပႂ်ႉထွမ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်း တီႈသုၼ်သီႊဢၢႆႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈလႆႈ ။

MIC – သုၼ်ၶေႃႈမုၼ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵေႃႈ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉယူႇ ၵူႈယၢမ်းလႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၵူႈၵေႃႉ တိတ်းတၢမ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈႁူႉၸွမ်း ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ လွင်ႈဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် ။
သင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်း တေၵႂႃႇတေႃႇဢႃယုပပ်ႉ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၽိုၼ်မိူၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈဝတ်းဝႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ၸဵမ်ဢဝ်မၢႆၾၢင် (မှတ်ပုံတင်)၊ ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း (အိမ်ထောင်စုစာရင်း)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်တွၵ်ႇၸုမ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉ ၶဵဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵူႈၼႃႈၼႃႈ ႁႂ်ႈဢဝ်ဝႆႉၽိုၼ်မိူၼ်မၼ်း။

သုၼ်သီႊဢၢႆႊ ဢၼ်တေပိုတ်ႇႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်ၵူၼ်းၵဝ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 5 တီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ သူႇရၢတ်ႉထႃႊၼီႊ သမုတ်ႇသႃၶွၼ်ႊ သမုတ်ႇပရႃႊၵၢၼ်ႊ ၵဵင်းမႂ်ႇ လႄႈ ၶျူၼ်ႊပူႊရီႊ ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။