ဢွၼ်တၢင်းပူၼ်ႉမႃး ပီမိူင်းပႆႇပေႃးႁိုင်သင်ၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈထိူၼ်ႇ လုၵ်ႈ ႞ မီးၵူၼ်းၸၢႆးငၢၼ် 3 ၵေႃႉ ၸိုဝ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢၢႆႈဢႅတ်ႉဢေႇ၊ ဢၢႆႈဢႃႇဢေႇ၊ ဢၢႆႈယူးဢေႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေ တီႇၽၼ်းႁႆႈလိုမ်းၽုၵ်ႇဝၢၼ်ႇၶဝ်ႈႁၢဝ်ႉႁွမ်လႄႈ ႁွတ်ႈထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းၶဝ်ႈၶဝ် ၵႄႇသုၵ်းလီပၢတ်ႇ၊ ၶဝ်ၸင်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ပၢတ်ႇပုမ်ႇပေႃႉသေယဝ်ႉ တေႃႉမႃးသႂ်ႇယေး၊ ဢဝ်ဢွၵ်ႇတမ်ပဵၼ်သၢၼ်မႃႇၼိုင်ႈၵိၼ်ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၽွင်းၶဝ် ၼိုင်ႈၶဝ်ႈ ဢွၵ်ႇဢၢႆယူႇၼၼ်ႉ ဢၢႆႁွမ်ၶဝ်ႈႁၢဝ်ႉၶဝ် ၸင်ႇႁွမ်မိူဝ်းႁွတ်ႈထိုင်ၶူႈလင် ၸဝ်ႈမႃႇၶ ၶုၼ်ၽီသိၵ်းၵျႃးယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈမႃႇၶ ၶုၼ်သိၵ်းၵျႃး ၸင်ႇၶီႇမႃႉလူမ်းမိၼ်လူင်းမႃး ယွၼ်းၸိမ်းတူၺ်း၊ ၶဝ်ႈၼၼ်ႉဝၢၼ်ၵေႃႈဝၢၼ်၊ ႁွမ်ၵေႃႈ ႁွမ်ၼႃႇလႄႈ ၸင်ႇယွၼ်းၽႄဢဝ်သေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈဢၢႆႈဢေႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ပႃးမိူဝ်းၸွမ်းမႃႉလူမ်းမိၼ် မိူဝ်းသူင်ႇထိုင်မိူင်းၽီၸဝ်ႈမႃႇၶ ၶုၼ်သိၵ်းၵျႃးပုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈမႃႇၶ ၸင်ႇဢဝ်ၽႄပၼ်ၼၢင်းမေးၸဝ်ႈ – 1) သုထမ်ႇမႃႇ၊ 2) သုၸိတ်ႉတႃႇ၊ 3) သုၼၼ်ႇတႃႇလႄႈ 4) သုၸႃႇတႃႇ ၶဝ်သီႇၼၢင်းၵိၼ်တူၺ်းယဝ်ႉ ၶဝ်ၼၢင်းၵေႃႈ ဝႃႈဝၢၼ်ၼႃႇႁွမ်ၼႃႇ။  

ၵိၼ်ယဝ်ႉၶႂ်ႈၵိၼ်ထႅင်ႈလႄႈ ၸင်ႇၸိသင်ႇၸႂ်ႉဢၢႆႈဢေႇ မႃးသူင်ႇထိုင်ဝၢၼ်ႈထိုင်ႁိူၼ်းသေလၢတ်ႈၼႄမၼ်း ႁႂ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်းဝႃႈ ပေႃးၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ယဝ်ႉ ၸူဝ်းၵၼ် ဢဝ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ၵေႃႉပုင်းပုင်း ၸပ်းၸွမ်းမႃႉလူမ်းမိၼ် ၸဝ်ႈၶုၼ်မႃႇၶ မိူဝ်းသူင်ႇထိုင်တီႈဝဵင်းသိၵ်းၵျႃးတႃႉ၊ ၵဝ်တေပၼ်သူးသူ သႅင် 3 လုၵ်ႈ၊ လုၵ်ႈထိ 1 တေဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်း၊ လုၵ်ႈထိ 2 တေဢဝ်ၵတ်းယဵၼ်၊ လုၵ်ႈထိ 3 တေဢဝ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပုၼ်ႈသူ ၼႆယဝ်ႉ။

ၶဝ်ၵေႃႈၸူမ်းသိူဝ်းၼႃႇ ၽွမ်ႉၵၼ် ဢိူဝ်ႈဢေႃႈ ႁႅၼ်းၶူဝ်းဢဝ်ၶဝ်ႈသၢၼ် သႂ်ႇထူင်ပိူဝ်ႉၸပ်းလင်ၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ ၵႂႃႇၸူးၸဝ်ႈမႃႇၶသေထၢမ်ဝႃႈ ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ် မိူဝ်းၸွမ်းၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈလႃႇ? – ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်မႃႇၶဝႃႈ ၸပ်းမႃႉလူမ်းမိၼ်ၵဝ်မိူဝ်း ဢိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇထၢမ်ၶိုၼ်းဝႃႈ ၸွင်ႇမႃႉၸဝ်ႈႁဝ်း တေပေႉၵူၼ်းပဵၼ်သၢမ် ၵေႃႉ ၶဝ်ႈသၢၼ်သမ်ႉသၢမ်ပုင်း ၶုၼ်မႃႇၶဝႃႈ ဢလူဝ်ႉ! ၸၢင်ႈၶရႃႇသင် တေႃႈႁႂ်ႈသူၵွတ်ႇမၼ်ႈပၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵၼ်လႃႈ၊ ယႃႇဝႃႈသူသၢမ်ၵေႃႉလႃႈ၊ ဢဝ်မိူဝ်းတင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းသူသဵင်ႈသဵင်ႈၵေႃႈ လႆႈၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ – ၼႆယဝ်ႉ။

ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵွတ်ႇမၼ်ႈပၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵၼ်ၶႃႈလႃႇ?၊ သွင်ၵေႃႉဢၢႆႈဢေႇတင်းလင် ၼၼ်ႉ ၵေႃႉ ႞ လႄႈၵေႃႉ ႞ ၵွတ်ႇဢဝ်ဢႅဝ်ၵၼ်မၼ်ႈမၼ်ႈ၊ ဢၢႆႈဢေႇ ၾၢႆႇၼႃႈသမ်ႉ ၵွတ်ႇၵမ်ႁၢင်မႃႉၵဝ်ၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇ ဢမ်ႇၽႃႈၸမ်ႉ – တၵ်းႁွတ်ႈမိူဝ်းၸွမ်းၵဝ်ၽႅဝ်ႁၢင်ႈၽႅဝ်ႁေႃ ဝဵင်းသိၵ်းၵျႃးႁဝ်း ဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။

ၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈဢိူဝ်ႈ ၵွတ်ႇဢႅဝ်ၵဝ်မၼ်ႈမၼ်ႈ ၵဝ်ၵေႃႈ ၵွတ်ႇဢဝ်ဢႅဝ်မႂ်းမၼ်ႈမၼ်ႈ၊ မႂ်းသမ်ႉယိပ်းႁၢင်မႃႉလူမ်းမိၼ်ၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇဝႃႈၼႆသေယဝ်ႉ ၽွမ်ႉယဝ်ႉ၊ ၽွမ်ႉယဝ်ႉ ၽတ်ႉမႃႉၸဝ်ႈႁဝ်းမိၼ်လႃႈၼႆလႄႈ ၸင်ႇမိၼ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ယၢမ်းၽွင်းမႃႉလူမ်းမိၼ် ပႃးၶဝ်မိၼ်ၶိုၼ်ႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ ပွတ်းၶိုင်ႈၵၢင်မိူင်းၵူၼ်းလႄႈ မိူင်းၽီၼၼ်ႉ ဢၢႆႈဢေႇသွင်ၵေႃႉဢၼ်ၵွတ်ႇဢႅဝ် တူၵ်းၽၢႆႇလင်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉထၢမ် ဢၢႆႈဢေႇ ၵေႃႉၾၢႆႇၼႃႈ ဢၼ်ယိပ်းႁၢင်မႃႉလူမ်းမိၼ်ၼၼ်ႉဝႃႈ – ဢၢႆႈဢေႇ ဢၢႆႈဢေႇ ဢၢႆႈဢေႇ ၽၢႆႇၼႃႈ?၊ ဢီႈသင်? ဢီႈသင်?၊ ဢၢႆႈဢေႇသွင် ၵေႃႈတင်းလင်ဝႃး- “ပုင်းထူင်ၶဝ်ႈသၢၼ်ၸဝ်ႈမႃႇၶ ဢၼ်မႂ်းၵႂႃႇႁၼ်မႃးၼၼ်ႉ လဵၵ်ႉႁႃႉယႂ်ႇႁႃႉ မႂ်းႁဵတ်း ၼႄႁၢင်ႈၾၢင်မၼ်းလူး၊ ၸူဝ်ႈပႆႇႁွတ်ႈၵႆၼႆႉ ပေႃးမၼ်းယႂ်ႇႁဝ်း ၶိုၼ်းလူင်းမိူဝ်း ဢဝ် ၶဝ်ႈသၢၼ်ႁဝ်းထႅင်ႈဢိူဝ်ႈ၊ ပေႃးမၼ်းလဵၵ်ႉပႃးၼၵ်းသေလၢႆၵူၺ်း – လူဝ်ႇဝႆႉၶိုၼ်းဢိူဝ်ႈ – ဝႃႈၼႆ။

ဢၢႆႈဢေႇ ၵေႃႉယူႇၼႃႈ ယိပ်းႁၢင်မႃႉလူမ်းမိၼ်ၼၼ်ႉဝႃႈ – ၵဝ်ပႆႇၸၢင်ႈဢဝ်မိုဝ်းၵဝ်ႁဵတ်းၼႄ မိူဝ်ႈလႂ် ႁွတ်ႈတီႈမၼ်းယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇႁဵတ်းၼႄ၊ ဢၢႆႈဢေႇသွင်ၵေႃႉ တင်းလင်သမ်ႉဝႃႈ ပေႃးႁွတ်ႈယဝ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႈပွင်ႇသင်လႃႇ၊ ပေႃးမၼ်းလဵၵ်ႉပႃးၵႂႃႇၼၵ်းသေလၢႆ ပေႃးမၼ်းယႂ်ႇသမ်ႉလူဝ်ႇလူင်း မႃးဢဝ်ထႅင်ႈၵူၺ်း၊ တႃႉမႂ်းႁဵတ်းၼႄလႃႈ ဝႃႈၼႆယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းယဝ်ႉ။

ဢၢႆႈဢေႇ ၵေႃႉယိပ်းႁၢင်မႃႉၼၼ်ႉဝႃႈ – ဢိူဝ်ႈဢိူဝ်ႈပေႃးၼၼ် ၵဝ်တေၼႄၶိူဝ်ပႂ်ႉတူၺ်းလႄႈ – ဝႃႈၼႆ။ ၸင်ႇၽႃႈႁၢင်မႃႉသေဝႃႈ ၼႄႈၼႄႈ ယႂ်ႇတၢၼ်ႇၼႆႉၼႄႈ ၼႆ ဢဝ်မိုဝ်းမၼ်း ဢႃႈၼႄလႄႈ ဝူဝ်းလူဝ်းႁူဝ်းႁူဝ်း ပိုၵ်ႉပၢၵ်ႉပၢပ်ႉ ၼႆတူၵ်းၽတ်ႉ မၢၵ်ႇႁိၼ်လႅဝ်ပႅဝ်ႉပဵၼ်ပိတ်းပဵတ်ပွတ်း ၶဝ်ႈသၢၼ်ၶဝ်ၵေႃႈၼူ၊ ၼႆႇ၊ ၵႆႇ၊ ၼူၵ်ႉယုင်းလႄႈ ႁုင်ႉၶဝ်ၵဵပ်းၵိၼ် တူဝ်ၶဝ် ၵေႃႈမႃလိၼ်သႆႉ ၵႃလူၼ်ႇၵၢပ်ႈ၊ သၢင်ႇသီႈသိၵ်ႇ ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉ လိူတ်ႈမၢၵ်ႇမိူဝ်ၼိူဝ်လိၼ် ဢဝ်ဢၢႆၶႅဝ်းမဵၼ်မၼ်းၶိုၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ တိူဝ်ႉၸႂ်ၵျၵျတႃႉ ၶႂ်ႈတၢႆသေ ယႃႇၶိုၼ်းၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၵႂႃႇပဵၼ်ၽီပႅတ်ႈသေယဝ်ႉၵေႃႉၶဝ်ဢိူၺ်း။

ၶႂၢၼ်ဝရေႃး 03/03/1996

ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ မၢႆ 141 ပီ 1996