ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ၶိုၼ်ႈၵႃႈယွၼ်းဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် (ဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈထမ်းငၢၼ်း) ထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 31/07/2018 သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Thairath ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်ထႆး ဢွၵ်ႇမႃးႁဵၵ်ႈႁွင်ႉႁႂ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ၶိုၼ်ႈၵႃႈဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း တီႈၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၊လၢဝ်း၊ၵမ်ႊပူႊၶျႃႊ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ 900 ၿၢတ်ႇတေႃႇပီ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် 3000 ၿၢတ်ႇတေႃႇပီၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးၶျႃႊလီႊ လွႆသုင် လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ၶႃႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢဝ်ၵႃႈယွၼ်းဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် 900 ၿၢတ်ႇ တေႃႇပီၼႆႉမၼ်းဢေႇႁႅင်းၼႃႇ ယၢမ်းလဵဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉပိုတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်း ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၼမ်တိူဝ်းမႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉသုၼ်ႇလႆႈမိူၼ်ၵူၼ်းထႆး ဢမ်ႇဝႃႈလွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် ၵၢၼ်ၶဝ်ႈႁၵ်ႉသႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃၸိူဝ်းၼႆႉ။ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ၶိုၼ်ႈၵႃႈဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းလႄႈ တမ်းဝၢင်းႁႂ်ႈၸိူဝ်းၶဝ်သႂ်ႇၶွၼ်ႇပႃး ” ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးပိူင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇမၢႆမီႈ HRDF လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ လွင်ႈၼႆႉမၼ်းပဵၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်ထႆးၶဝ် ႁဵၵ်ႈႁွင်ႉႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶိုၼ်ႈၵႃႈဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၵူၺ်းၵႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေၶိုၼ်ႈဢမ်ႇၶိုၼ်ႈတႄႉဢမ်ႇႁူႉ လူဝ်ႇပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမၼ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ ။ တီႈၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ပၵ်းပိူင်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ၼႆႉမၼ်းဢမ်ႇၼိမ်ဢမ်ႇသဝ်းသေပွၵ်ႈ ယွၼ်းႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉၾၢင်ႉယူႇၾၢင်ႉၵိၼ် ယႃႇယူႇမဝ်မၢင်” ဝႃႈၼႆ။

ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းလၢဝ်း၊ မၢၼ်ႈလႄႈ ၵမ်ႊပူႊၶျႃႊ ဢၼ်ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆး ၸိူဝ်းယိပ်း Passport ၼၼ်ႉ တေလႆႈသဵင်ႈၵႃႈႁဵတ်း Passport ၊ Visa 500 ၊ ၵႃႈၵူတ်ႇထတ်းပၢႆး ယူႇလီ 3700 ၊ ၵႃႈယွၼ်းဝႂ်ၶႂၢင်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် 1,900 တႃႇ2 ပီ ၸိူဝ်းၼႆႉ လိူဝ်ၼၼ်ႉတေ လႆႈႁၢႆး ငၢၼ်းတူဝ် 90 ဝၼ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။