မိူဝ်ႈဢႃယုၵဝ်တိုၵ်ႉလႆႈ 24 ပီ ပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈသီႇဝႃႇ ၼုင်ႈလိူင်လႄႇလၢဝ်းၵူင်မိူင်း၊ ၵိူင်းၵူၼ်းဢမ်ႇယူႇ ၸႄႇ လႄႇႁွတ်ႈဝဵင်းယၼ်ႇၵုင်ႇ ယူႇတၢင်းဢွၵ်ႇဢႃႇရႃင်ႇပဵၼ်ပထၢၼ်းၵျွင်း၊ ယၢမ်းၽွင်းလိူၼ်သၢမ် (ၾေႇၾေႃႇဝရီႇ 12.1949) တဝ်ႈႁွတ်ႈဝၼ်းပွႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ သုမ်ၵၼ်ၵႃႈၼႄလွင်ႈၾိင်ႈငႄႈၽႂ်မၼ်းတီႈ ဝၢင်းလဵၼ်ႈႁႅင်းဢွင်ႇသၢၼ်း ဝဵင်းယၼ်ႇၵုင်ႇ။

ယၢမ်းၼၼ် ၵဝ်ၵေႃႈၵႂႃႇတူၺ်းပိူၼ်ႈၵႃႈၼႄပိုၼ်းၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်း၊ ယၢမ်းဝၼ်းလပ်ႉလွႆယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼင်ႈႁိမ်း ပူႇမၢၼ်ႈထဝ်ႈလူင်ၵေႃႉ ႞ ဢႃယုမီးမွၵ်ႈ 70 ပီပၢႆ။ မၼ်းထၢမ်ၵဝ်ဝႃႈ မုၼ်ၸၢင်းယူႇၵျွင်းလႂ်။ ထွမ်ႇသဵင် လၢတ်ႈလွင်ႈဝႆႉ ဢမ်ႇလႅပ်ႈၸႂ်ႈမၢၼ်ႈဢေႉ။ ၸဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းသင်။

ၵဝ်ပဵၼ်ထႆးယူႇၵျွင်းပထၢၼ်းဢိူဝ်ႈ။

ၸဝ်ႈလုၵ်ႉလႂ်မႃး ယူႇၵျွင်းပထၢၼ်းၼႆႉလႃႇ?။

လုၵ်ႉၵဵင်းမႂ်ႇမႃးဢိူဝ်ႈ။

တီႈၸဝ်ႈယူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵျွင်းဢၽိထမ်းလႄႈလီဢိူဝ်ႈ၊ ၶတ်းၸႂ်ႁဵၼ်းပွင်ပရမၢတ်ႈလီလီလႃႈ၊ ပေႃးၶႂ်ႈလႆႈ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵေႃႈ – ဝႃႈၼႆႁင်းၵဝ်လႄႈ ဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇၵမ်ႉ ႞။

ၵူၼ်းၵူႈၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၶဝ် ၶဝ်ႈပွႆးမႃးၵႃႈၼႄၾိင်ႈငႄႈၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉ။ မၢၼ်ႈၵေႃႈၼုင်ႈၽႃႈတူင်ႇ သေ ယိပ်းၸွင်ႈပဝ်းၵႃႈၶဝ်ႈမႃး၊ ၶၢင်ၵေႃႉ တိုပ်ႈတိၼ်ၶဝ်ၵႃႈပၼ်ႇတူင်ႇၶဝ်ႈမႃး၊ ၼႃႇၵၶဝ်ၵေႃႈ လွၼ်ႈပူၺ် ဢဝ်မွင်းတွင်းႁွႆႈႁူဝ်ၼဝ်ႇသေ ယိပ်းႁွၵ်ႇငၢင်ႈ ႁွၵ်ႇပူမ်းသေၵႃႈၶဝ်ႈမႃး၊ ယူႇၵမ်း ႞ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ မႃး ဝႃႈ (တွင်ႇၵျီးတၢႆး) ဝႃႈၼႆ၊ ပဵၼ်တၢင်းၵႃႈ တူဝ်သတ်းဢၼ်ၶူၼ်မၼ်းပဵၼ်ၶတ်ႉတီႇပႃႇလမ်၊ တူဝ်မၼ်း မိူၼ် မူင်ႈလဵၼ်း၊ ႁူဝ်မၼ်းမိူၼ်ၵႂၢင် သမ်ႉထႅင်ႈတူဝ်ဢၼ်ပိၵ်ႇမၼ်းမိူၼ်ၵၢပ်ႇမိူဝ်ႈ၊ ႁၢင်မၼ်းမိူၼ်ၼူၵ်ႉယုင်း၊ ႁူဝ်မၼ်းတူဝ်မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈတူဝ်း – ၼူၵ်ႉ ၵိၼ်ႇၼရႃႇ ဝႃႈၼႆ။ သဵင်မွင်းၵွင်ၶဝ်ႁႆႇၸွမ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉဝႃႈ “ပိူင်ႈပိူင်ႈ” “ပိူင်ႈတိၵ်းတိၵ်း” ဝႃႈၼႆၶဝ်ႈမႃး။

ပူႇမၢၼ်ႈထဝ်ႈလူင်ၼၼ်ႉဝႃႈ ၼေႈၼေႈ တူၺ်းလူးမုၼ်ၸၢင်းထႆး၊ တႆးၶဝ်ၼႆႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉၾိင်ႈငႄႈ ပၢၼ် ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး၊ ၵူၼ်းၼႆႉ ယင်းလႆႈပိုင်ႈဢိင်သတ်းတရိတ်ႉသၢၼ်ႇယူႇ၊ တႃႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၽွမ်ႉ သဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး၊ သတ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ (1) မီးလွင်ႈမေႃၶႂ်ႈၵိၼ် (2) မီးလွင်ႈမေႃၶီႈယဵဝ်ႈ (3) မီးလွင်ႈမေႃၼွၼ်းလုၵ်ႉ (4) မီးလွင်ႈမေႃ ၶႂ်ႈဝၢင်ၵၼ် – သီႇပိူင်ၼႆႉၵူၺ်းလူး။

တူၺ်းတုင်း (ၸွမ်ပိဝ်) ၶဝ်ၵေႃႈ ၽႂ်ႁဵတ်းပၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉ၊ ၸိုင်ဢမ်ႇမေႃၼပ်ႉထၢတ်ႈဢၽိထမ်းလႄႈ လေႃးၵဝိတ်ႉၸႃႇထၢတ်ႈသင်။

(1) ဢဝ်သီလႅင်လိူတ်ႈၸႃႇတိဝႆႉပႃႈတႂ်ႈ၊ သီလႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈၵႅတ်ႇၶႄၽွင်းငမ်းလူး၊ မၼ်းၵႅတ်ႇၶႄ ၽွင်းငမ်းဢၼ်ၶဵဝ်လႄႈ ဢၼ်လိူင်ဢိူဝ်ႈ။

(2) သီၶဵဝ်တဵင်ၼိူဝ်သီလႅင်ၼႆႉၵေႃႈ ဢၼ်ၶဵဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈၸွႆႈထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်းဢၼ်လႅင်ယဝ်ႉလူး၊ သမ်ႉဢဝ်ထူမ်ပႅတ်ႈ ဢၼ်လႅင်လိူတ်ႈၸႃႇတိၶဝ်ပႅတ်ႈယဝ်ႉ။

(3) ဝူင်းလိူၼ်သီၶၢဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈၸႂ်ပၼ်ႇၺႃႇပၢႆးဝူၼ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇပူၼ်ႉႁၼ်လႅင်းၼႄပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇယဝ်ႉလူး။

(4) သီလိူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႃသႃ ဢၼ်ပိုင်ႈဢိင်ၵိူဝ်းလီ၊ ပဵၼ်ထၢတ်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ႁႅင်း ဢၼ်သီ ၶဵဝ်ဢၼ်ၶၢဝ်လႄႈဢၼ်လႅင်ယဝ်ႉလူး။ သမ်ႉပၢႆဢဝ်သီလိူင်မႃးတဵင်ပႅတ်ႈ ၼိူဝ်သီၶၢဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈသမ်ႉ ပိူင်ႈထႅင်ႈယဝ်ႉ၊ ပေႃးၶဝ်ၼပ်ႉယမ်တုင်းၶဝ်ၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်းၶဝ်ပၼ်ႁႅင်း လွင်ႈတဵၵ်းတဵင်ၼၢမ်ႇၶဝ် ယဝ်ႉ။

ၵေႃႇၸေႇတီႇၵွင်းမူး တဵင်ၼၢမ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁဵတ်းဢဝ်ႁင်းၶဝ်ယဝ်ႉ၊ တႃႇၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်း ပၢၵ်ႇၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ။ တႄႇဢဝ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပူႇမၢၼ်ႈထဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶႆႈလၢတ်ႈၼႄလႄႈ ၵဝ်ၵေႃႈ ၽိတ်းၸႂ် – ၸႂ်လမ်ၼႃႇ၊ ဢွၵ်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈၵျွၵ်းၵႂႃႇဢဝ်တႃမိုဝ်း တႅၼ်ႇႁူဝ်မၼ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။

မၢၼ်ႈယင်းႁူႉဝႃႈၼႆ တႆးႁဝ်းၵေႃႈ လီႁူႉဝူၼ်ႉၸွမ်းယူႇၽွင်ႈယဝ်ႉ။

ၶဵဝ်ၶမ်းၸဝ်ႈမႁေႃႇ 18/12/1995 (ၶေႃႈမုလ်း ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ မၢႆ – 139 ပီ 1996)