ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်း ပၢင်ၶုၵ်ႉထူပ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 30 ပီတဵမ် ၸၢႆးမူး (မေႃသွၼ်ႁူၺ်ႈၸွႆး) သေ မွၵ်ႇထိုင်ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတႃႇၼ ႁူမ်ႈလူႇတၢၼ်း မႄးၵုမ်းၶုမ်ဢုတ်ႇ ၸၢႆးမူး – ၸၢႆးသၼ်လွႆ တႃႇပဵၼ်တီႈမၢႆတွင် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 30 ပီ ဝႃႈၼႆ။
မေႃၵႂၢမ်း ၸၢႆးမူး ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/12/1994 ၼၼ်ႉသေ ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 26/12/2024 ၼႆႉ လူႉၶွႆႈၶွပ်ႈတဵမ် 30 ပီယဝ်ႉလႄႈ ယူႇတီႈ သင်ၶၸဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈၼွင်ႉတပေးပွင်ႈပၢႆ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တေႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူလ် ၵၢပ်ႈ သွမ်းလူႇတၢၼ်း ယိုၼ်ႈၸူးထိုင် တီႈၶုမ်ပႃႇႁဵဝ်ႈ မၼ်းၸၢႆး ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးၸေႃး ၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉပဵင်းလူင် လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပီၼႆႉ ဢၢၼ်းဝႆႉ တေမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶိုၼ်း ၶုမ်ဢုတ်ႇၸၢႆးမူးတင်း ၸၢႆးသၼ်လွႆ ဢၢၼ်းဝႆႉ တေသဵင်ႈငိုၼ်းမွၵ်ႈ 150,000 ဝၢတ်ႇၼႆႉ။ ဢၼ် တေၵေႃႇသၢင်ႈမႄးၵုမ်း ၼၼ်ႉသမ်ႉ တေမႄးၶႂၢၵ်ႈပိုၼ်ႉတၢင်းၼႃႈၶုမ်ၶဝ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈ ယွၼ်ႉဝၢင်းမၼ်းၵႅပ်ႈ။ ၵူႈပီ ပေႃးႁႅၼ်းလူႇ ဢမ်ႇပေႃးၼင်ႈ။ တၢင်းၼႃႈၶုမ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းပိူၼ်းဝႆႉ တေ ၽင်သဝ် ထူမ်လိၼ်သႂ်ႇႁႂ်ႈမၼ်းပဵင်းၵၼ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေမႄးတႃးသီၶုမ်ၶဝ်ပႃးထႅင်ႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ဝႆႉ ပေႃး ဝၢႆးပွႆးပီမႂ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ တေလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။
တွၼ်ႈတႃႇ တေပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း မေႃၵႂၢမ်း ၸၢႆးမူး၊ ၸၢႆးသၼ်လွႆ ပေႃးတေၵိုၵ်းပိုၼ်းၵႂႃႇ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႇထိုင် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတႃႇၼ တီႈၸမ်ၵႆ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ မႄႈၵုမ်းလုမ်းလႃး ၶုမ်ဢုတ်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈၵႂႃႇ ၼၼ်ႉ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ် ႁူဝ်ယွႆႈလႆႈတီႈ ၸဝ်ႈၶူးၸေႃး ဝတ်ႉပဵင်းလူင် မၢႆၾူၼ်း 089-5574017 (ၾူၼ်းထႆး) ။
ပၢင်ၶုၵ်ႉထူပ်းလူႉၶွႆႈ ၸၢႆးမူး (မေႃသွၼ်ႁူၺ်ႈၸွႆး) ၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃးၵူႈပီ ယူႇတီႈ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ လုၵ်ႉၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 26 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ တေ ႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းၵုသူလ်လူႇတၢၼ်း ယိုၼ်ႈၸူးထိုင်လႄႈ ၵၢပ်ႈသွမ်းသင်ၶၸဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈၸၢႆးမူး လူႉသဵင်ႈ ၶွပ်ႈ တဵမ် 10 ပီၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၶုၵ်ႉထူပ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 10 ပီမႃးယဝ်ႉ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈ 25 ပီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸတ်းမႃးပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၶုၵ်ႉထူပ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 30 ပီ ၸၢႆးမူး (မေႃသွၼ်ႁူၺ်ႈၸွႆး) ပီၼႆႉတႄႉ တေၸတ်းပႃး ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းပီမႂ်ႇ 2025 တီႈဝတ်ႉပဵင်းလူင် ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းႁႅင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ။ ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼႆႉ တေ ၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 30/12/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း ၸၢမ်းၾႆး။ ဝၼ်းတီႈ 31/12/2024 ယၢမ်းၵၢင် ၶမ်ႈ 7 မူင်း မီးပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းႁွင်ႈၵႂၢမ်းလႄႈ ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 11:30 မူင်းသမ်ႉ သုတ်ႇမုၼ်းၶၢမ်ႈပီ သူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇ(Countdown)။
ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 01/01/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ဝႆႈၽြႃးၵၢပ်ႈသွမ်းသင်ၶၸဝ်ႈ။ တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ် – ၵၢင်ဝၼ်းသမ်ႉ တေမီးလွင်ႈသွမ်း ပီမႂ်ႇ ႁွပ်ႈဝတ်ႉပဵင်းလူင် သင်ၶ 9 တူၼ်၊ ထွမ်ႇလိၵ်ႈၾင်းထမ်း၊ လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ ပၼ်ၸၢႆးမူးလႄႈ ၽူႈ ႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ။ ၵၢပ်ႇသွမ်းသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ လဵင်ႉလူသတ်ႉထႃး ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ။ ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်းၶိုင်ႈ လႅၵ်ႈၶွင်တွၼ်ႈ (ၶွင်ၶႂၼ်) ပီမႂ်ႇလႄႈ ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း တႄႇပၢင်မူၼ်းသိူဝ်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ ၸၢႆးမူး
ၸိုဝ်ႈ – ၸၢႆးမူး
ဢူႈမႄႈ – လုင်းၸၢႆး + ပႃႈဢူင်းၺုၼ်ႉ
ပီႈၼွင်ႉ – ၸၢႆးမူး၊ ၸၢႆးၼိ၊ ၸၢႆးမျႃႉဢွင်ႇ
ပီၵိူတ်ႇ – 15/01/1960 ပီတႆး 2054 ၼီႈ (1321) လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ (3) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းသုၵ်း
တီႈၵိူတ်ႇ – ပွၵ်ႉတူၵ်း၊ တႅၼ်ႈၼိူဝ်၊ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ၼႃႈႁိူၼ်း – ၵူပ်ႉၵူႈပဵၼ်ႁိူၼ်းတင်း ၼၢင်းပႅင်း (လုၵ်ႈယိင်းလုင်းယၼ်ႇၼႃႉ + ပႃႈလဵၵ်ႉ) မိူင်းပၼ်ႇ
လုၵ်ႈလၢင်း – ၼၢင်းၸၢမ်ၶမ်း (ၵိူတ်ႇပီ 1984)။ ၸၢႆးၸိူင်းမၢႆ (ၵိူတ်ႇပီ 1990)၊ ၼၢင်းသႅင်ဢိုၼ်မိူင်း (ၵိူတ်ႇပီ 1993)။
ပၢႆးပၺႃႇ – ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ (8) တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်မိူင်းပၼ်ႇ မိူဝ်ႈ 1975 သေၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁူင်းမုၼ်လႅင်း တီႈသၵႅင်း (ၸႄႈၵႅင်ႇ) မိူင်းမၢၼ်ႈ။
ၶၢဝ်းတၢင်းၸူဝ်ႈပၢၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
1979-80 – မႃးႁဵတ်းၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၶူးသွၼ်ၸၼ်ႉငဝ်ႈ တင်းၸွႆႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတီႈဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၸွႆး ဢိူင်ႇၼႃးဝွၼ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ။
1980 – တႄႇတႅမ်ႈၵႂၢမ်း ဢၢႆႈသူႇယႃႈၵွၼ်းပျွင်း သေ ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလိုဝ်းလင်မႃး။
1980 ၵႂႃႇဢတ်းၵႂၢမ်းတီႈဝဵင်းတွင်ႈၵျီး (တွင်ၵီႈ) ၶႅပ်း ယုမ်ႉႁၢင်ႈလီ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။
1983 မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း “ပၢၼ် SURA တီႈပၢင်မႂ်ႇသုင် ပၢင်ၵမ်ႉၵေႃႇ” ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းသိုပ်ႇ ႁဵတ်းၶူးသွၼ်ထႅင်ႈ။
1984 ၵႂႃႇဢတ်းၵႂၢမ်းၶႅပ်း ထိုင်ၽူႈလၵ်ႉၵႂၢမ်းသေ ပွၵ်ႈမႃးၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ပၢၼ် TRC ၸွႆႈတႅမ်ႈႁၢင်ႈပပ်ႉ ၸိူင်းလႅဝ်း မၢႆ 1 ၼမ်းၼႃႈၸုမ်းၸိူဝ်းလႅဝ်းသေ ၵႂႃႇဢတ်းၵႂၢမ်း ၶႅပ်းမၢႆ 1 ဝၼ်းတႆးတေလွတ်ႈလႅဝ်း တီႈၵဵင်းမႆႇ။
1984-91 ႁဵတ်းၶူးသွၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၼ်ႉငဝ်ႈ/ ၸၼ်ႉၵၢင်/ ၸၼ်ႉသုင် တီႈပၢင်ၵမ်ႉၵေႃႇမႃးသေ ဢတ်းၵႂၢမ်းၶႅပ်း ၸိူင်းလႅဝ်း မၢႆ (2) ၼေႇဝိၼ်းၸူၼ်ၶႅပ်းၸွႆႉ ပီ 1985၊ မၢႆ (3) ၶဝ်ႈသၢၼ်ၵႃႈ ဢိၵ်ႇ ၶႅပ်း 75 ပီ 1986၊ မၢႆ (4) ငွႆးတင်ႈလမ် ပီ 1987၊ မၢႆ (5) ၸၢႆးမူး ၵွပ်ႈၽႂ် ပီ 1988၊ မၢႆ (6) ၵၢင်ၸႂ်ၵေႃႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ပီ 1989၊ မၢႆ (7) တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇႁၢင် ၼူၵ်ႉယုင်း ပီ 1990။
1991 ၽၢတ်ႇယၢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်း SSRC သေၶဝ်ႈမိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးၶိုၼ်း၊ ၵႂႃႇၸွႆႈၵၢၼ်ယူႇၸွမ်း SSA တီႈၸဝ်ႈ ၵၢႆႇၾႃႉ ၸုမ်း 7 ဢတ်းဢွၵ်ႇၶႅပ်းၵႂၢမ်း ၵႅပ်ႉၼိုင်ႈတူၼ်ႈတီး တၢင်ႇယွၼ်းတႃႇဢတ်းဢွၵ်ႇထႅင်ႈ (4) ၶႅပ်း တီႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈဢၶႂၢင်ႉ။
1994 ပွၵ်ႈမႃးၸူးၶိုၼ်းႁိူၼ်းၵဝ်ႇ ဝၢၼ်ႈတိၼ်ထၢတ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် မိူင်းထႆး။
ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ မၢႆ 180
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ