ပွတ်းတၢင်းထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ သိုၵ်းဝႃႉ ပွတ်းၸၢၼ်း ပၼ်ၾၢင်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ သႂ်ႇတေႃႈၵႂၼ်းသဵင်လင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေၺွပ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူး မႆႈၸႂ်ပႃး ၵူဝ်သိုၵ်းဝႃႉ ဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းပႃး ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း တိုၵ်ႉသုၵ်ႉ ၸိူင်ႉၼႆ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ တီႈထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ ဢၼ်သႂ်ႇတေႃႈၾႆးဢဵၵ်ႇသေႃႊ exhaust ႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵင်လင်ပူၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းဝႃႉ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ၽႂ်ၶီႇၽႂ်ႁေႃႈၵေႃႈ တေၺႃး ၺွပ်း ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

သိုၵ်းဝႃႉ ပၼ်ၾၢင်ႉမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝိမ်ႊပိူဝ်ႊၼၼ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵႆႉမီးၵူၼ်း ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁႃလၢႆးတၢင်းတႃႇ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ် သိုၵ်းၵေႃႈပႃးၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႃး ၵွင်းမူး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“လွင်ႈၶဝ်ပၼ်ၾၢင်ႉၼႆႉ ငိၼ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃး။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႄႉ မီးၵူၼ်းမိူင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ယၢမ်ႈလူမ်ႉရူတ်ႉၶိူင်ႈ တၢင်းၼႃႈၵၢတ်ႇဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈဢေႃႈၼၼ်ႉသေ တၢႆထင်တီႈ။ တႄႇၼၼ်ႉ မႃးပလိၵ်ႈဝႃႉၶဝ်ၵေႃႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ႁၢမ်ႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇတိုဝ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၵၼ်ႊၼွၵ်ႉ ၺႃး တၢမ်ႇငိုၼ်း ၼိုင်ႈလမ်းလႂ် 2,000 ဝၢတ်ႇ။ ဝၢႆးၼႆႉၵေႃႈ သမ်ႉမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼုမ်ႇႁဝ်းသမ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈသဵင်လင် ႁဵတ်းၼၼ်သေ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလူင်းပႂ်ႉၸွမ်းတၢင်းသေ ႁၢႆၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉ သမ်ႉၶိုၼ်းမႃးပေႃႇ မႃးၶိုၼ်းလႄႈ သိုၵ်းဝႃႉၶဝ်ၸင်ႇပၼ်ၾၢင်ႉထႅင်ႈ။ သဵင်ရူတ်ႉၶိူင်ႈပၼ်းယူႇၸိူင်ႉ ၼၼ်ၵေႃႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇၺွပ်းလႄႈ သိုၵ်းဝႃႉၶဝ် ၸင်ႇတေလူင်းၺွပ်း”- ဝႃႈၼႆ။  

ၵူၼ်းၼုမ်ႇ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ဢႃယု 14 – 15 ပွတ်းတၢင်းၼႃးၵွင်းမူးၼႆႉ မီးဢမ်ႇယွမ်း 20 ၵေႃႉ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းတူၼ် ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ မီးမႃးၼမ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိုၵ်းဝႃႉ တိုၼ်းႁႃလၢႆးတၢင်းတႃႇတီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ ၸီႉသင်ႇဝၢင်းၶပ်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ။

ယၢမ်းလဵဝ် ပေႃးထိုင် ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ဢဝ်တီႈယူႇပႂ်ႉဝႆႉၸွမ်း တၢင်းၶဝ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈသေ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းမိူင်း။ လိူဝ်သေ သိုၵ်းဝႃႉယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵႆႉလႄႇလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်း ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ထႆၵိၼ်ငိုၼ်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်း မိူင်းသၢတ်ႇၼၼ်ႉမႃး ၵူတ်ႇထတ်းၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႃး ၵွင်းမူး ၵေႃႉၼိုင်ႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ –

“ပေႃးၵၢင်ဝၼ်းၼႆ ပလိၵ်ႈဝႃႉၶဝ် ၵႂႃႇပႂ်ႉဝႆႉ တၢင်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ။ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉ ႁႂ်ႈတိုဝ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ရူတ်ႉ ၼႆတႄႉ လၢတ်ႈတႄႉလၢတ်ႈႁဵတ်းၼၼ်ဢေႃႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇသူႈႁဵတ်းသင်။ ၶဝ်ပႂ်ႉၺွပ်းၵိၼ် ၸိူဝ်းဢၼ် ၵႃႉၶၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးပဵၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉ ၶဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ပၼ်။ တေပဵၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတၢင်းမိူင်းသၢတ်ႇၸိူဝ်းပုၼ်ႉ။ ပေႃးပီၸမ်သဵင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ၵႆႉႁႃဢမူႉၶတီးသေဢၼ်ဢၼ် ႁဵတ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်းဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူးၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႇၵၢၼ်သင်လႆႈလီလီ။ ပေႃး ၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမႃး ဢမ်ႇတွၼ်ႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ်သင်လႆႈ။ ယူႇတီႈ သိုၵ်းဝႃႉၵူၺ်း ဢၼ်လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈ။ မၼ်းမိူၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးဢႃႇၼႃႇသင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႃးၵွင်းမူး ၸိူဝ်းၼႆႉ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် 2024 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းဝႃႉ ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ တၢင်းမိူင်းၵျွတ်ႈ၊ မိူင်းထႃး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ တႂ်ႈၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လူင်းၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၸွမ်းထုင်ႉ ၼႃးၵွင်းမူး၊ ႁူၺ်ႈဢေႃႈ၊ ၼႃးပႃႇ ၵၢဝ်၊ ပုင်ႇပႃႇၶႅမ်၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ႁူဝ်ယွတ်ႈ၊ မိူင်းတေႃႉ၊ မိူင်းထႃး၊ ၶၢႆးလူင် လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ဢၼ်ယူႇ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၽွင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ ၸိူဝ်းဢႃယု သႅၼ်းပၢၼ် 20 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ထိုင် 40 ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ဢႃယု 14 – 15 ၵေႃႈ မီးငဝ်းလၢႆးဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ သိုၵ်းဝႃႉ ၸၢင်ႈတီႉၺွပ်းယဝ်ႉလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ လႆႈမႆႈၸႂ်ထႅင်ႈ ႁႃတၢင်းပၢႆႈဝႆႉယူႇ၊ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၸုမ်းလႂ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈ-  ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၶၢဝ်းၾၢႆႇမိူင်းထႆးၵေႃႈ ပၼ်ၾၢင်ႉသိုၵ်းဝႃႉ ၸိူဝ်းပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈထွႆဢွၵ်ႇၼႆလႄႈ  ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇယႂ်ႇတူဝ်ႈထိုင်လုမ်ႈၾႃႉဝႆႉဝႃႈ သိုၵ်းၾၢႆႇမိူင်းထႆးလႄႈ ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မီးၵၢၼ် ႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉတင်းသွင်ၾၢႆႇ ၼႆယူႇ။