ၽူႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ တုမ့်တိူဝ့်ပၢႆးတူဝ် လႄႈ ပၢႆးၸႂ်

ပိူင်ပဵၼ်ၵၼ့်ၸၼ်လူလၢႆ (Rape Case) ၼႆ့ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၺႃးၵၼ့်ၸၼ်လူလၢႆၼၼ့်  တုမ့်တိူဝ့်ပၢႆးတူဝ် ၊ ပၢႆးၸႂ်  လႄႈပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ့်ပႅၼ်ရႃႇၸဝၢတ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ။

 ၽူႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးတူဝ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်-

1. တူဝ်ၶိင်းလႄႈဢၢင်ႇၵႃႇတေၸဵပ်း
2. ပေႃးဢမ်ႇၵႂႃႇႁပ်ႉၵူတ်ႇထတ်းယူတ်းယႃၵမ်းလဵဝ်  ၸိူဝ်ႉမႅင်းၸၢင်ႈၶဝ်ႈၸွမ်းလွတ်ႇယဵဝ်ႈ
3. ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၵမ်းလဵဝ် ၸၢင်ႈပႃးတွင်ႉၸပ်းသၼ်ႇထေႇမႃး(လွင်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ)
4. ၸၢင်ႈမေႃပဵၼ်မႃး တၢင်းပဵၼ်တီႈငႅင်ႈဢင်ႇၵႃႇသေဢမ်ႇၵႃး – ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈပႃး ႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈ၊ ယဵဝ်ႈသႅပ်ႇယဵဝ်ႈမႆႈ၊ တပ်းၵႂ်ႈ၊  TB ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢၼ်ႁၢႆႉၸႃႉသုတ်း ၸၢင်ႈၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း HIV ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်လူႉပင်း။
5. ပေႃးၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်လူၺ်ႈၸႂ်ႉလၢႆးႁၢဝ်ႈႁႅင်းၸိုင် ၽူႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ် ၸၢင်ႈထိုင်တီႈ ပႆတၢင်းဢမ်ႇလႆႈ၊ လုပ်ႇႁၢၵ်း ဢဵၼ်လိပ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၽူႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉ တုမ့်တိူဝ့်ပၢႆးၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်-

1. ၽူႈထုၵ်ႇၵၼ့်ၸၼ်လူလၢႆယဝ့်ၼၼ့် တုမ့်တိူဝ့်ပၢႆးၸႂ် ၸၢင်ႈထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၶႃႈတူဝ်တၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ လူးၵွၼ်ႇ။ ယွၼ်ႉသင်လႃႇၼႆ လွင်ႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇၼႆႉ ၽူႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ် ၸၢင်ႈဝူၼ့်ဝႃႈ – ထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းၽိတ်း၊ ပဵၼ်လွင်ႈလီဢၢႆလူင်လၢင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ  ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ  ပိူင်ပဵၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၸိူင်ႉၼႆ ၵမ်ႈၼမ် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵႆႉၸီႉၼႄး  တၢင်းၽိတ်း မီးတီႈ ၽူႈထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်။  ဢမ်ႇမေႃယူႇဢမ်ႇမေႃၵိၼ် မိူၼ်ႁူၺ်းႁွင်ႉပၼ်ႁႃမႃးၸူးတူဝ်ၵဝ်ႇ – ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

• ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းထုၵ်ႇၺႃးၵၼ့်ၸၼ်ယဝ့်ၼႆ့ ၸၢင်ႈဝူၼ့်ၵူဝ်  ၊ ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ၊ ၵူဝ်ၸၢင်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ၶိုၼ်း ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ။ ဢၢႆၼႃႇသေ ဢမ်ႇၶႆႈပၼ်ပိူၼ်ႈႁူ့ၸွမ်းလွင်ႈဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ၊  ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁူ့ၸွမ်းလွင်ႈၼႆ့ ၵူဝ်ပိူၼ်ႈထၢင်ႇလဵၵ့်  ။  ဢမ်ႇႁတ်းလၢတ်ႈႁတ်းၸႃ ဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်း ဢမ်ႇႁတ်းတေႃႇၼႃႈၵူၼ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇတၵ်းသဵင်သင်ပႅတ်ႈ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးၸႂ်သေ ယွင်ႇ/ၵႂင်ပူၵႂင်ပႃၵႂႃႇၵေႃႈမီး။  မၢင်ၵေႃႉ- ၸႂ်တေႃးသ ၸၢင်ႈပဵၼ်ႁႅင်းဢီး ႁႂ်ႈၶိုၼ်း ႁဵတ်းႁၢႆႉၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းၵေႃႉပူၼ်ႉပႅၼ်လႄႈ  ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇႁိမ်းၸမ် ။

ပေႃးပဵၼ်ၼၼ်မႃး ၵူၼ်းယူႇႁိမ်းၶၢင်ႈ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၸွႆႈယူတ်းယႃၸႂ်ပၼ် ၵေႃႉထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆ-

ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်လႄႈပၼ်လွင်ႈဢုၼ်ႇဢူၵ်းဢုၼ်ႇၸႂ်

ၽူႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼႆႉ ၸပ်းပၢႆးၸႂ် – မိူၼ်ၾၼ်ႁၢႆႉ ၵမ်းၵမ်းၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၶိုၼ်းပိူင်ပဵၼ်သေ ၵူဝ်ႁႄ ၸႂ်လဵၵ်ႉ ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းယူႇႁိမ်းၶၢင်ႈ ထုၵ်ႇလႆႈႁပ်ႉထွမ်ႇပၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၽူႈထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်၊ ထုၵ်ႇလႆႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၼေပၼ် ႁႂ်ႈယွမ်းႁပ်ႉပိူင်ဢၼ်လႆႈပဵၼ်မႃး၊ ဢွၼ်/ၸူဝ်းၼင်ႈသမႃႇထိ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်ၼိမ်သေ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ႁႂ်ႈမေႃယူႇၵႂႃႇၸွမ်းဢၼ်ပဵၼ်တႄႉမီးတႄႉသေ ထုၵ်ႇလႆႈ ဢုပ်ႇ- ႁႂ်ႈဢဝ်တူဝ်ၽူႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉၵႂႃႇၸူးမေႃယႃ မေႃလုမ်းလႃးပၢႆးၸႂ် ဢၼ်လူင်ႉလႅၼ်ႇၵတ်ႉၶႅၼ်ႇသေ ႁပ်ႉလွင်ႈယူတ်းယႃပူၵ်းပွင် ပၢႆးၸႂ်ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်လီသုတ်း။

လူဝ်ႇၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉၼိူဝ်ၼၢင်းယိင်းလႄႈ ပိူင်ပဵၼ်ယိင်းၸၢႆး

ၼၢင်းယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ဝၢႆးလင် တၢင်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈၵႃႇလ ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ -19 လၢမ်းၽႄႈ ၊ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈၽေး တဵၵ်းတဵင်လူလၢႆ။ မၢႆမီႈပၵ်းပိူင်ဢမ်ႇသုမ်ႇငမ်းထိုင်ၵေႃႈပႃး၊ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢမ်ႇမီးႁႅင်းႁွတ်ႈထိုင်ၸွႆႈထႅမ်လႆႈထိုင်တီႈထိုင်လႅၼ်ၵေႃႈပႃး၊ ပိူင်လူင် ယွၼ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးၸဵမ်ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်တူၺ်းလူၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

  သင်ဝႃႈၼၢင်းယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ထူပ်းလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်တဵၵ်းတဵင် ႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉ ၸိုင် တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးထိုင် ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶဝ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။

 ၸင်ႇဝႃႈ  တႃႇတေၸၢင်ႈၵိုတ်းယိုတ်းလႆႈလွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉၼိူဝ်ၼၢင်းယိင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ပိူင် ပဵၼ်ၸၢႆးယိင်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇၵိုတ်းယိုတ်း တင်ႈတႄႇတူဝ်ႁဝ်း ၊ ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းႁဝ်း၊ ၵူၼ်း ႁူမ်ႈသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၸွမ်းၵၼ် ၊ ပႃးၸဵမ် ၵူၼ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းႁဝ်းတင်းမူတ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈ ၵိုတ်းယိုတ်း။     

တႅမ်ႈ -ယိင်းသဵဝ်ႈၶၢဝ် (ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ် )