ၸမ်ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းသူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇယဝ်ႉလႄႈ လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢွၼ် ၵၼ်ႁႃလၢႆးတၢင်း တႃႇၸတ်းႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးမီးဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းတိုၵ်ႉ လိူတ်ႇမႆႈ ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ပႆႇယဵၼ် တႃႇတေၸတ်းပွႆးၶိုၵ်ႉယႂ်ႇ မိူၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတႄႉ ပႆႇပဵၼ်လႆႈ လႄႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၾိင်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁၢႆ ၵၢၼ်ယုၵ်ႉယွင်ႈၾိင်ႈတႆးၵေႃႈ တေဢမ်ႇၶၢတ်ႇၼၼ်ႉ တေၸတ်းပၢင်ၾိုၵ်း ၽွၼ်ႉလၢႆးတႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇ  လိၵ်ႈလူင် ၵွၼ်ႇၼႃႈဝၼ်းပီမႂ်ႇ 2119 ၼီႈ ဝႃႈၼႆ။

တႃႇပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ပီမႂ်ႇတႆး 2119 ၼီႈၼႆသေ ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 27 ထိုင် 29/11/2024 ၼႆႉ ၵေႃႈလိၵ်ႈလၢႆး၊ ၸုမ်းၸဝ်ႈၸရေးလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း တေႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းပၢင် ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉလၢႆးတႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇ ၊ လိၵ်ႈလူင် ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း။

တေပဵၼ်ပၢင်ဢၼ်ယွင်ႈယေႃး ၵုင်ႇၵုၼ်းမုၼ်ငဝ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃတႆး ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ၸဵမ်မိုၼ်ႉသိုၼ်း ၵွၼ်ႇလႄႈ တႃႇသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်း လင်ႇၵႃႇလိၵ်ႈလူင် ဢၼ်ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးယၢမ်ႈမီး မႃးၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်သွၼ်ၼႆႉ တေမီးၸဝ်ႈၸရေးမွၵ်ႈ 5 ၸဝ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး SSBU သေ တေယေႃးမုၼ် မႃးပူင်သွၼ်ပၼ်။

ၸၢႆးလူင် (မိူင်းၼၢႆး) ၽူႈႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်သွၼ် လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ – “ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ သင်ၶၸဝ်ႈၶဝ် မီးၽႅၼ်တႃႇႁႂ်ႈမီးႁူဝ်လူႇ (ပူႇၸၢၼ်) တီႈဝၢၼ်ႈၽႂ်မၼ်း တီႈဝတ်ႉၽႂ်မၼ်းၼႆဢေႃႈ။ တီႈ မိူင်းၼၢႆးၼႆႉ မီးဝတ်ႉ 40 – 50 လင် ၼႆႉ ၼိုင်ႈဝတ်ႉလႂ် ႁႂ်ႈမီးပူႇၸၢၼ် 1 ၵေႃႉ ထိုင် 2 ၵေႃႉ။ လႆႈဝႃႈ ပၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈပႂ်ႉပႃးထမ်းၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈ ၸုမ်းၸရေးၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႈၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼေႃ”- ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ တေၸတ်းၼႂ်းႁူင်းထမ်း တီႈပၢင်ႇၸဵင်တႆး ဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးၶၢၼ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၾိင်ႈႁူမ်ၸူမ်းပီမႂ်ႇတႆး ပီၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇသႂ်ႇပႃး ၶပ်းမၢႆၵိၼ်ၵျေႃႇလေႃႇၵွၵ်း၊ လွင်ႈတေႃႇလွင်း၊ ဢမ်ႇပႃးပၢင်လဝ်ႇမူၼ်ႈ တေႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈၵႅပ်ႈ ႁႂ်ႈၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး ဢမ်ႇႁူင်ႈဢမ်ႇႁၢႆၵူၺ်း – ယိူင်းဢၢၼ်းလူင်တႄႉ မီးၼင်ႇၼႆ။

ၸၢႆးလူင် (မိူင်းၼၢႆး) ၽူႈႁူမ်ႈၸတ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – “ပၢင်သွၼ်ၼႆႉတႄႉ ယိူင်းဢၢၼ်းပႃး ဢမ်ႇဝႃႈၽူႈယိင်း ၽူႈၸၢႆး။ ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းဢဝ်မၢၵ်ႇၶဝ်တဝ်ႈၼမ်ႉပိူၼ်ႈလႄႈ တေ ဢမ်ႇပေႃးဝႆႉၵၢၼ်ဝႆႉငၢၼ်းလႆႈ။ ပေႃးမီးၵူၼ်းၼုမ်ႇၼမ်ၵေႃႈ မွၵ်ႈႁူဝ်ၼပ်ႉ 100 ၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃး ဢမ်ႇမႃးၸေးၵၼ်ၵေႃႈ ပေႃးသွၼ်ႇတူၺ်း ၵူၼ်းတႄႉ လႅပ်ႈတေမီး 70 – 80 ၼႆႉယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တႃႇပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းပၢင်သွၼ် တေတႄႇယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် တေႃႇပေႃးထိုင် ႁူဝ်ၶမ်ႈၼႆလႄႈ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈၵေႃႉ ႁေႃႇၶဝ်ႈၽၵ်းၽႂ်မၼ်းမႃးၸွမ်းသေ ၵိၼ်ႁူမ်ႈ မူႇၵၼ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပႃးဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ ဝၼ်းၶူၼ်ႉတွပ်ႇ ပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 30/11/2024 သေ ဝၼ်းလူင်းပၢင် သွၼ် ပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 01/12/2024 မႅၼ်ႈဝၼ်း ပီမႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈ ပီတႆး 2119 ၼီႈ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ဝၢႆးယဝ်ႉပၢင်သွၼ် ၼႂ်းဝၼ်းႁပ်ႉၸဵင်ၼၼ်ႉသမ်ႉ တေမီးပၢင်ၶူၼ်ႉၶႆႈ ၶူၼ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း ၊ ပေႃးဝၼ်းပီမႂ်ႇသမ်ႉ တေမီးပၢင်ယိုၼ်ႈမွပ်ႈဝႂ်ယွင်ႈယေႃး တွၼ်ႈသူးရၢင်းဝလ်း တႃႇၸိူဝ်းၶဝ်ႈၶႄႉၾီမိုဝ်း လင်ႇၵႃႇ၊ ဝွၵ်း၊ လိၵ်ႈလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပေႃးဝႃႈ “လိၵ်ႈလူင်”ၼႆ ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ထိုင်ၵဵၼ်လိၵ်ႈလူင် ဢၼ်ပဵၼ်ပပ်ႉလိၵ်ႈတူပ်ႉ (ပပ်ႉလၼ်ႇ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ပပ်ႉလိၵ်ႈလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်းမီးမႃးၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီ၊ မၢင်ၸိူဝ်းမီးမႃး ပၢၵ်ႇ ပီလိူဝ်။

ၼမ်ႉမိုၵ်ႉဢၼ် ၸဝ်ႈၶူး မေႃတႆး လၢႆၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵဝ်ႇသဝ်ႈဝဝ်းငၢႆႈ ထိုင်ပၢၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉဢၢၼ်ႇ တူဝ်လိၵ်ႈလႆႈၸႅင်ႈလီ။ လႆႈဝႃႈ တၢင်းမေႃၾီမိုဝ်းတႆးၼႆႉ ၶိုတ်းၸၼ်ႉၸဵမ်လႂ်။ ၸေႈသႃ ဢၼ်ဢဝ်မႃး ၸႂ်ႉ မႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇသူႈလႃႈလီႈၽင်ႉ ၵႂႃႇႁင်းၵူၺ်းမၼ်း။

သင်ဝႃႈ ၼူဢမ်ႇၶူပ်း ပူၵ်ႇဢမ်ႇလၢပ်ႈၼႆ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလူႉႁၢႆ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢႃယုယိုၼ်းယၢဝ်းႁိုင်သေတႃႉ ဢမ်ႇၽင်ႉဢမ်ႇယွၵ်းၵႂႃႇႁင်းၵူၺ်းမၼ်း လွင်ႈၼႆႉ ၼႄဝႃႈၾီမိုဝ်းတႆး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်းတႄႉ ဝႃႈၼႆ။