ၵရထူင်ႊ (ၵတုင်းယူၵ်ႇ) ၵူႈပွၵ်ႈတေဢဝ်ယူၵ်ႇၵူၺ်ႈ (ၵၢပ်ႇၵူၺ်ႈ ႁၵ်းတူပ်ႉပဵၼ်သီႇၸဵင်ႇသေသၢၼ်တွၵ်ႇပူပိုၼ်ႉ)  ႁဵတ်းမိူၼ် “ၵွၵ်းတၢင်ႇ သွမ်း” သႂ်ႇမၢၵ်ႇၶဝ်ႈမၢၵ်ႇတႅင် ၶဝ်ႈမုၼ်းၶဝ်ႈပွင်းၸၵ်းၸေႃးၸၵ်းၸႃႇတဵၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၸုတ်ႇၸပ်းၾႆးသေဢဝ်လွင်ႈၼမ်ႉ ထိုဝ်ပဵၼ်ၵၢၼ် လွႆးၶေႃႉလွႆးၵဵဝ်ႇ လွင်ႈဢမ်ႇလီတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ၽဝတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁိုဝ် ၼႃႈႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈထူပ်းလႆႈၺႃးမႃးၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးလိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်း လိူၼ်သုတ်းထၢႆႉၶွင်ပီၼၼ်ႉ ထိုဝ်ပဵၼ်ႁဵတ်ႇလွင်ႈတၢင်းသေလွႆးၶေႃႉလွႆးၵဵဝ်ႇ လွင်ႈဢမ်ႇလီ ႁႂ်ႈမူတ်း ႁၢင်ႇဢွၵ်ႇၵႆတူဝ်ၶိင်းတင်းသဵင်ႈ။

ပိူင်ၼိုင်ႈ ဝၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊၼႆႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈၸွမ်းမိုဝ်ႉဝၼ်းလၵ်းၼီႈပီလိူၼ်ၶမ်ႈသေပီၼိုင်ႈလႄႈပီၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇတူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းၼႄႉ ၼွၼ်းတၢႆတူဝ်ၸွမ်းပီၶရိသ်ႉ မိူၼ်ပီမႂ်ႇတႆး ပီၼိုင်ႈလႄႈပီၼိုင်ႈဢမ်ႇတူၵ်းမႅၼ်းၸွမ်းပီၶရိသ်ႉ မၢင်ပီၵေႃႈၵႂႃႇတူၵ်းၼႂ်းဝူင်ႈတီႈ 3 ၶွင်လိူၼ် ပၢႆလိူၼ် 11 ပီၶရိသ်ႉ ၼႂ်းၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊရ် မၢင်လိူၼ်ၵေႃႈၵႂႃႇတူၵ်းယူႇၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် 12 ပီၶရိသ်ႉ ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊရ် ယူႇတီႈလိူၼ် 8 သွၼ်ႉဢမ်ႇသွၼ်ႉ။

ဝၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊပီၼႆႉ တူၵ်းၼႂ်းလိူၼ် 11 ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊရ် ပီၶရိသ်ႉ 2024 ပီပုတ်ႉထ 2567 ပီၵေႃးၸႃႇ 1385 ထိုဝ်ပဵၼ်ဝၼ်းၾိင်ႈငႄႈ ႁိတ်ႈႁွႆးလမ်ႇလွင်ႈၶွင်ထႆးလႄႈၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းထိုဝ်ယမ်ပုတ်ႉထသႃသၼႃး လႄႈ သႃသၼႃးၽၢမ်း(သၢင်) ၵေႃးၸႃႇ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း သိုပ်ႇတေႃႇၵၼ်မႃး ၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်မူၼ်း 15 ၶမ်ႈလိူၼ် 12 ၵူႈပီပီသေၼမ်းဢဝ်ၵရထူင်ႊ ၵႂႃႇလွႆးလွင်ႈၼမ်ႉ ပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ယွၼ်းၶေႃ ၵူမ်ႈၼွမ်းၵွမ်းယမ်ၵႃရဝၽရႃႉမႄႈၶူင်ႊၶႃႊ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီၸွင်ႇသမ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ၵၼ်ဝႃႈ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈလွင်ႈပဵၼ်မႃးၵၢၼ်လွႆးၵရထူင်ႊ ပဵၼ်မႃးမီးမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ မီးၵၢၼ်လဝ်ႈၶၢၼ်လႄႈၵၢဝ်ႇၶႆႈဢုပ်ႇလိုဝ်းႁူင်ၵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းဝၼ်းလွႆႈၵရထူင်ႊ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇထႆးရထ်ႉ ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ႁုပ်ႈလုမ်းၶွၼ်ႈတုမ်လွင်ႈတၢင်းပိုတ်ႇၼႄ။

ပိုၼ်းပဵၼ်မႃးၵၢၼ်လွႆးၵရထူင်ႊ 2567 ယေႃႈပွတ်းပွတ်းသေ ဝၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊ မီးလွင်ႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႉႁိုဝ်? တႄႇတီႈမႃးလႄႈပိုၼ်း ဝၼ်းလွႆးၵရꩪူင်ႊ ဢမ်ႇလႆႈမီးလၵ်းထၢၼ်ဝူင်ႇဝွၵ်ႇၸီႉၼႄဝႃႈ ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးမိူဝ်ႈလႂ် ၵွႆးၵေႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈၵၢၼ်လွႆးၵရထူင်ႊၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈမီးၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၶွင်ထႆးၵွႆး ယင်းလႆႈႁၼ်ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၵၢၼ်လွႆးၵရထူင်ႊၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းဢေႊသျိူဝ်ႊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်း ဢွၵ်ႇ ဢၼ်မီးၵၢၼ်ယုမ်ႇယမ်တၢင်းသႃသၼႃး လူၺ်ႈပိူင်လူင်မၼ်း ၶတိပုတ်ထလႄႈၽၢမ်း(သၢင်) လွင်ႈလွႆးၵရထူင်ႊ ပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ် ပုတ်ႉထၿူးၸႃး(ပူႇၸေႃႇ) သိင်ႇတီႈဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ် တီႈမႃးလႄႈပိုၼ်းဝၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊပွတ်းပွတ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ မီးလၢႆၶေႃႈယူႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈလဝ်ႈၶၢၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ –

ပိုၼ်းဝၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊ ပိူဝ်ႈ ၿူးၸႃး(ပူႇၸေႃႇ)ၽရႃႉပုတ်ႉထၿၢထ်ႇ

ၵၢၼ်ယုမ်ႇယမ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လွႆးၵရထူင်ႊ ပိူဝ်ႈယွၼ်းၶေႃၿူးၸႃး ၽရႃႉပုတ်ႉထၿၢထ်ႇ ဢၼ်မီးလၢႆၶေႃႈၵၢဝ်ႇၶၢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းမၢင်လိူင်ႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်ပႂ်ႉႁပ်ႉၽရႃႉပုတ်ႉထၸဝ်ႈလူင်းမႃး ဝၢႆးၸဝ်ႈလႆႈၵႂႃႇပူတ်းပွႆႇၽရႃႉမႄႈၸဝ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈထိုဝ်ပဵၼ်ၵၢၼ် ၿူးၸႃး ၽရႃႉၸုလႃႊမၼီႊထၢတ်ႈၸေးၻီးယ် ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉတင်းၼမ်တင်းလၢႆၵေႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈၵၢၼ်လဝ်ႈၶၢၼ်လွင်ႈလွႆးၵရထူင်ႊ မီးၵႂၢမ်းယုမ်ႇယမ်ၵိုၵ်းတင်းလိူင်ႈလဝ်ႈၵၢဝ်ႇၶၢၼ်ၼႂ်းပၢၼ်ပုတ်ႉထၵၢလ်(ၵႃႇလ) ၽွင်းယၢမ်မိူဝ်ႈၽရႃႉပုတ်ႉထၸဝ်ႈႁပ်ႉ ၶဝ်ႈ မထုပႃႊယၢသ်ႉ (ဃနာနို့ဆွမ်း) ဢၼ်ၼၢင်းသုၶျႃႊၻႃႊ ဢဝ်မႃးလူႇတၢၼ်း ဝၢႆးသေၵိၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼမ်းဢဝ်ပၢၼ်ႉၶမ်းၼၼ်ႉမႃးလွႆးၼမ်ႉလႄႈ တင်ႈ သတ်ႇတယႃႊတိထၢၼ်ဝႃႈ  သင်ဝႃႈလိုၼ်းၼႆႉမိူဝ်ႈၼႃႈ တေသမ်ရဵၸ်ႇ (ဢွင်ႇ) ပဵၼ်ၽရႃႉသမ်မႃးသမ်ပုတ်ႉထၸဝ်ႈၵေႃႈ ယွၼ်းႁႂ်ႈ ပၢၼ်ႉၶမ်းၼႆႉလွႆးၵႂႃႇလႆႈယၢဝ်းယိုၼ်းလႄႈဢူတ်းၵၼ်ႈၼမ်ႉ။ ၵေႃႈလႆႈႁၼ်ဝႃႈပၢၼ်ႉၶမ်းလွႆးၼမ်ႉၵႂႃႇၽုတ်းထိုင် တီႈယူႇ ၽျႃးၼၢၶ်ႈ မိူင်းၿႃႊၻၢလ်ႊ လႆႈထူပ်ႉႁၼ် ၸင်ႇမီးၸႂ်သတ်ႉထႃးၸိုၼ်ႈသႂ်လႄႈယွၼ်းႁႂ်ႈၽရႃႉပုတ်ႉထၸဝ်ႈယဵပ်ႇယမ်ႈမၵ်းမၢႆ ႁွႆးၽႃႇတိၼ်ၵိုၵ်းၸပ်းဝႆႉ တီႈၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉ ၼေႊရၺ်ႊ(ရၼ်ႊ)ၶျရႃႊ ပိူဝ်ႈႁႂ်ႈၸိူဝ်းၽျႃးၼၢၶ်ႈတေလႆႈၶိုၼ်ႈမႃးၵူမ်ႈၼွမ်းဝႆႈသႃ။

သူၼ်ႇၼၢင်းသုၶျႃႊၻႃႊ မိူဝ်ႈလႆႈႁူႉလွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၼမ်းဢဝ်ပၢၼ်ႉသႂ်ႇၶိူင်ႈႁွမ်လႄႈမွၵ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇတေဢဝ်မႃးၿူးၸႃးဝႆႈသႃႁွႆးၽႃႇတိၼ် ၽရႃႉပုတ်ႉထၸဝ်ႈမိူၼ်ၵၼ် ၸင်ႇယဵၼ်းၵၢႆပဵၼ်တီႈမႃးၶွင်ၵၢၼ် လွႆးၵရထူင်ႊပိူဝ်ႈပဵၼ်ၽရႃႉပုတ်ႉထၿူးၸႃးၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ် 12 မူၼ်း ႁိုဝ် 15 ၶမ်ႈဝၼ်းလိူၼ်12 ပဵၼ်ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးလႄႈတိုဝ်းၵမ်ၵၼ်မႃး။

ပိုၼ်းဝၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊ ပိူဝ်ႈၵၢၼ်ၿူးၸႃးထဵပ်ႉၸဝ်ႈသုင်သုတ်းၶွင်ၽၢမ်း(သၢင်)

ၽူႈၸိူဝ်းၼပ်ႉထိုဝ်သႃသၼႃးၽၢမ်း(သၢင်) – ႁိၼ်ႊၻူႊ တေၸတ်းၽိထီႊ(လၢႆး)ပွႆႇႁူင်းၾႆးဝိၼ် ၿူးၸႃးၶိုၼ်ႈသူႇၽရႃႉဢိသူရ် ၽရႃႉ ၼၢင်းၼႃးရၢႆႊၼ် လႄႈ ၶုၼ်သၢင် သိုပ်ႇၼၼ်ႉမႃးၸၢဝ်းပုတ်ႉထ လႆႈၼမ်းမႃးပိၼ်ႇလၢႆႈ ၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ၿူးၸႃးၶုၼ်သၢသ်ၻႃႊ ၵွႆးၵႃႈပိၼ်ႇမႃး ပဵၼ်ၵၢၼ်လွႆးၵရထူင်ႊ မွၵ်ႇၿူဝ်း(မွၵ်ႇမူဝ်) လွႆးၵႂႃႇၸွမ်းၼမ်ႉ ပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်သၵ်ႇၵႃရ ၿူးၸႃးႁွႆးတိၼ်ၽရႃႉပုတ်ႉထၸဝ်ႈ။

ပိုၼ်းဝၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊ ပိူဝ်ႈၶုၵ်းဝူၼ်ႉထိုင်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵၼ်သႃသၼႃးၶွင်ၽျႃးၼၢၶ်ႈ

မီးၶေႃႈယုမ်ႇယမ်ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈၶွင်ပိုၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊဢၼ်လဝ်ႈလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၽရႃႉၸဝ်ႈသူၵ်ႇမႁႃရၢၶျ်ႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်းၵၢၼ်သၢင်ႈ ၸေးၻီးယ် ႁႂ်ႈၶူပ်းထူၼ်ႈ 84,000 တူၼ်ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းၼမ်ၽႃႉၻရႆႊပိတူၵ်ႇ (ပိတၵ သၢမ်ၵွင်)  ဢၼ်မီး 84,000 ၽရႃႉထမ်းၶၼ်ထ် ၵွႆးၵႃႈဢမ်ႇ သမ်ရဵၸ်ႇ(ဢွင်ႇ) ၵွပ်ႈဝႃႈမီးမၢရ်းမႃးၶတ်းၶႂၢင် ၽရႃႉဢုပၵုတ်ႉမႁႃထေရ ၸင်ႇၵႂႃႇယွၼ်းႁႂ်ႈၽျႃးၼၢၶ်ႈဢၼ်မႃးၸွႆႈႁူမ်ႇတူမ်း ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ပုတ်ႉထသႃသၼႃး။

ပိုၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊပၢၼ်သုၶူဝ်ထႆး လႄႈ ၵၢၼ်လဝ်ႈၶၢၼ်ၼၢင်းၼူၽ်ႉၽမၢသ်ႉ

ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပိုၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊ ဢၼ်ၵူၼ်းထႆးယၢမ်ႈႁဵတ်းၵၼ်မႃးၵေႃႈ ထိုဝ်ဢဝ်ၵၢၼ်ဝွၵ်ႇလဝ်ႈလိုဝ်းၶၢၼ် “ၼၢင်းၼူၽ်ႉၽမၢသ်ႉ လွႆးၵရထူင်ႊ” ပဵၼ်ၵၢၼ်လဝ်ႈၶၢၼ်ဢၼ်ယိုတ်းထိုဝ်ၸွမ်းၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးလွၼ်ႉၵႂၢမ်းထၢဝ်ႉသရီၸုလႃႊလၵ်ႊသ် ဢၼ်ယုမ်ႇယမ် ဝႃႈ ၼၢင်းၼူၽ်ႉၽမၢသ်ႉပဵၼ်ၽရႃႉၸွမ်ၼၢင်းၶၢင်းၶၢင်ႈၽရႃႉၸွမ်ၸဝ်ႈႁႅင်ႇဝဵင်းသုၶူဝ်ထႆး လႄႈပဵၼ်ၵုလ်ႊသၢဝ်ယိင်း ပဵၼ်ၽူႈၶူင်သၢင်ႈ ႁဵတ်းမွၵ်ႇၿူဝ်းၵူဝ်ႊမုထ်ႊ ပိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းပၢင်ၸတ်းငၢၼ်းၶွင်လူင်ၼႂ်းႁၢင်ႈႁေႃလွႆးၽရႃႉပထိပ်ႉ ဢၼ်ပဵင်းပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်ၶုၼ်ၼၢင်းလႄႈ ႁပ်ႉသင်ႇႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်း သိုပ်ႇသိုပ်ႇၵၼ်မႃးတေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ။

ၵွႆးၵေႃႈ ၽွင်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၶေႃႈထူၵ်းထဵင် ၵဵဝ်ႇလွင်ႈပိုၼ်းပဵၼ်မႃး လၢမ်းၼၢႆဝႃႈ တီႈတႄႉမၼ်း ၵၢၼ်လဝ်ႇၶၢၼ်ၵၼ်မႃး လွင်ႈၼၢင်းၽူၽ်ႉၽမၢသ်ႉ ၶႄးပဵၼ်လိူင်ႈတႅင်ႇထႅမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၶွင်မုင်ႉႁေႃထၢဝ်ႉသရီၸုလႃႊလၵ်ႊသ် ၵွပ်ႈၽႃးသႃဝူဝ်ႊႁၢရ် မီးၵႂၢမ်းပဵၼ်ၸုပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇလိူဝ်ၽႃးသႃဢၼ်ၸႂ်ႉၼႂ်းၸုပ်ႈပၢၼ်သုၶူဝ်ထႆး ၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢႆၾၢႆႇႁၼ်ဝႃႈလိူင်ႈလဝ်ႈၶၢၼ်ပိုၼ်း ၼၢင်းၽူၽ်ႉ ၽမၢသ်ႉ ၶႄးပဵၼ်လိူင်ထုၵ်ႇသၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼႂ်းၸုပ်ႈပၢၼ်ၵရုင်းရတ်ႉတၼၵူဝ်ႊသိၼ်ၵေႃႈလႆႈ ပိုၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊၼႂ်းပၢၼ်သုၶူဝ်ထႆး လႄႈ ၼၢင်းၼူၽ်ႉၽမၢသ်ႉ ၵေႃႈယင်းပဵၼ်လွင်ႈထူၵ်းထဵင်ၵၼ်ယူႇၼႂ်းၸုပ်ႈပၢၼ်ၼႆႉ။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ႁူမ်ႈဝႃႈပိုၼ်းၵရထူင်း ၼႂ်းပီ 2024 ၼႆႉ တေမီးလိူင်ႈလဝ်ႈၵၢဝ်ႇၶၢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆ ဢိၵ်ႇတင်းၵၢၼ်လွႆးၵရထူင်ႊၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈမၵ်းမၢႆယူႇတီႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၶွင်ထႆးၵႃႈၼၼ်ႉၵွႆး ယင်းမီးဢူငဝ်း လွင်ႈၵၢၼ်ယုမ်ႇယမ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဢၼ်လွမ် လေႃႇႁူမ်ႈၵဵဝ်ၵၼ် ထိုင်တီႈပေႃးၵၢႆယဵၼ်းပဵၼ် “ဝၼ်းလွႆးၵရထူင်ႊ” ၼႂ်းပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်ၸီးဝိတ်ႉ သၢႆၸႂ်ၵူၼ်းထႆး ဢၼ်မီးလွင်ႈၾုၵ်ႇၾင်တင်းသၢႆမႄႈၼမ်ႉ ၼပ်ႉတင်ႈတႄႇပၢၼ်ၵွၼ်ႇပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈမႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။

မွၼ်းၶိူဝ်း ၵဵပ်းမႃးလဝ်ႈၶၢၼ် ၾိင်ႈၵၢၼ်လွႆးၵရထူင်း

20241115