ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းထုင်းမီးဝႆႉဝႃႈ ဢမ်ႇႁူႉလိၵ်ႈၼင်ႇတႃမွတ်ႇ ဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈၼင်ႇတႃတၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ၽႂ်ၶႂ်ႈမီးတၢင်းႁူႉ ၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈသႂ်ႇႁႅင်းလူလိၵ်ႈၼမ်ၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးလၢႆလွင်ႈသေ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းလူလိၵ်ႈယွမ်းလူင်းၼမ်။

တေႃႈၼင်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လၢႆဝဵင်းၵေႃႈ ႁႅင်းၵူၼ်းလူလိၵ်ႈ ယွမ်းလူင်းမႃးၵူႈ မိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းလႄႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈ ပေႃးဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉ လိၵ်ႈတႆး ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ၵိၼ်းၸႂ်မိူၼ်ၵၼ်။ တႃႇႁႂ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး တေႁိူဝ်ႈႁိူင်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇပၼ်ႁႅင်းလူလိၵ်ႈတႆးၵၼ် ၼမ်ၼမ်ယဝ်ႉ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီပၢႆၼႆႉ ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် ဢမ်ႇပၼ်ႇၵၢၼ်လႆႈလီ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ႁၢၼ်ႉၵုၼ်ႇၵႃႉ တၢင်းၶၢႆၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်သုတ်းတႄႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်း လူလိၵ်ႈယွမ်းလူင်းႁႅင်းၼမ်။

မိူၼ်ၼင်ႇ ပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၵေႃႈ မိူၼ်ၼၼ် ၵူၼ်းလူလိၵ်ႈ ၵူၼ်းပၼ်ႁႅင်း ဢမ်ႇမီးၼမ်လႄႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၵမ်ႈၼမ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇ ပိုတ်ႇၶၢႆၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် တႃႇၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈတႆးလႆႈ ၼိုင်ႈပပ်ႉသွင်ပပ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵမ်ႈၼမ် သူင်မိုတ်ႈသူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊ လွင်ႈမူၼ်ႈလွင်ႈၵျေႃႇ ၵမ်ႈၼမ်ၵူၺ်းလႄႈ တႃႇလူလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသူႈပၼ်လႆႈၶၢဝ်းယၢမ်း။ ထႅင်ႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဢၼ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၵိၼ်းသေ ဢမ်ႇပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း လူလိၵ်ႈ။

ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇတေတင်ႈၸႂ်ပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈတႆးသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၼႆ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈ။ သင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးတႄႉတႄႉၸိုင် တႃႇတေသိုပ်ႇ ၶၢႆပိုၼ်ၽႄႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ပေႃးဢမ်ႇမီးၵူၼ်း သိုဝ်ႉဢၢၼ်ႇမၼ်းၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းတႅမ်ႈမၼ်း တေဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်း Copy ၶႃႈလူင်။ ၶၢႆၶွင်ငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၶႃႈသင်ႇဢဝ်တၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ပဝ်းႁွမ်ပၢင်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးၶၢႆ ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပပ်ႉၶိင်းသိူဝ်လၢႆးၶႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းသင်ႇ တီႈၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၼ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၸူးၸႂ်တႄႉ ၽွၼ်းလီၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်း မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈ တူဝ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၶၢႆလီၵေႃႈ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးလၢႆးလႆႈငိုၼ်း။ ပေႃးဢမ်ႇမီးႁႅင်းငိုၼ်းၵေႃႈ တႃႇၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တေပၼ်ႇၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပပ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵိၼ်းၸႂ်။

ၸွမ်းၼင်ႇ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ဢမ်ႇဝႃႈႁၢၼ်ႉၶၢႆ ပပ်ႉလိၵ်ႈၼႂ်းဝဵင်းလူင်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ မီးလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ မိူၼ်ၵၼ်မူတ်း။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉၵေႃႈ ဢွင်ႈတီႈပိုၼ်ၽႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး မီးယူႇလၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ – ဝူင်းဝၼ်း တူၼ်ႈတီး ၊ ပဝ်းႁွမ် ပၢင်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်း လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ဢမ်ႇမိူၼ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်း။

တၢင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းလူႉသေ ႁၢၼ်ႉပပ်ႉလိၵ်ႈတႆး ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉလႄႈ တႃႇၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တေၸၢင်ႈ ဝၢင်းၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလႆႈ။ တႃႇၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တေ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီးလွင်ႈ ၶွင်ႈၶမ်ၼမ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်သေ ၼႂ်းမိူင်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁပ်ႉပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်း ၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈတႆးဝႆႉ တၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၵဵင်းမႂ်ႇ၊ ၵုင်းထဵပ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးဢွင်ႈတီႈပိုၼ်ၽႄႈ ပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးတႆးယူႇ လၢႆႁၢၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈလူလိၵ်ႈႁႅင်းဢေႇတႄႉတႄႉ။ တေႃႈၼင်ႇ ၼႂ်းသႅၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႈ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇယိင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်း ဢၼ်ၵႆႉၶဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉလိၵ်း။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸၢႆး တႄႉ ႁိုင်ႁိုင်ၸင်ႇမီးၼိုင်ႈၵေႃႉၵူၺ်း ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈတႆး ၵဵင်းမႂ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ –

“ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႈ တေပဵၼ်ၵူၼ်းယိင်း ၵမ်ႈၼမ်။ ၵူၼ်းၸၢႆး ဢမ်ႇပေႃးလူလိၵ်ႈ။ ၵူၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်သင်ႇသိုဝ်ႉ ပပ်ႉလိၵ်ႈတႄႉတႄႉ။ ၸူးၸႂ်တႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ပၼ်ႁႅင်းလိၵ်ႈတႆးၼမ်ၼမ်။ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ တၢင်းႁူႉမီးၼႂ်းလိၵ်ႈၼႆၶႃႈၼႃႇ။ လူဝ်ႇဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼမ်ၼမ်ဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

တီႈတႄႉမၼ်း ၼႂ်းလိၵ်ႈလၢႆးၼၼ်ႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလႆႈပၢႆးႁူႉပၢႆးႁၼ်လၢႆသႅၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း၊ ပၢႆးတူဝ်ပၢႆးၸႂ်၊ ပၢႆးမိူင်း၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢႆးႁူႉႁၼ် ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵူၺ်း မီးလိၵ်ႈလၢႆး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိူၼ်ႈၵူၺ်း၊ ပပ်ႉဢၼ်ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးၵေႃႈ ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးတႆးလၢႆ ၸဝ်ႈတႅမ်ႈၶူင်ဢွၵ်ႇမႃးယူႇလႄႈ လူဝ်ႇလႆႈၵမ်ႉထႅမ်ႈ လူဝ်ႇလႆႈသိုဝ်ႉပပ်ႉလိၵ်ႈတႆး ပၼ်ႁႅင်းၽူႈတႅမ်ႈ လိၵ်ႈတႆး။

တႃႇႁႂ်ႈၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆး ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး တေမီးမႃးၼမ်ၼမ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉ လိၵ်ႈတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၸႂ်ႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးတႆးပဵၼ်ယႂ်ႇ ၶတ်းၸႂ်ပိုၼ်ၽႄႈထိုင် တီႈဢမ်ႇတူၺ်းၼမ်ႉ မျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်း ၵႃႈၶၼ်သုင်သုတ်း ၵေႃႈ မွၵ်ႈ 500 ဝၢတ်ႇ ငိုၼ်းထႆး (မွၵ်ႈ 5 မိုၼ်ႇ – ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ)။ ၵမ်ႈၼမ် ၵႃႈၶၼ်ပပ်ႉ 1 မိုၼ်ႇပျႃး လူင်းတႂ်ႈၵူၺ်းလႄႈ ထုၵ်ႇလီပၼ်ႁႅင်းပပ်ႉငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်းယူႇၼႆ ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇတႆးၼႆႉ လိူဝ်သေမီးၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းသွပ်ႉၾ်ဝႄႊ software ၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ ၽူႈသူင်ႁၵ်ႉၾၢႆႇဢၢႆႊထီႊတႆး လၢႆၸဝ်ႈ ၶူင်ဢွၵ်ႇမႃး တႃႇလူလႆႈလိၵ်ႈတႆးၵေႃႈ မီးဝႆႉလၢႆ သႅၼ်းယဝ်ႉလႄႈ လူဝ်ႇသူင်လူလိၵ်ႈတႆးၼမ်ၼမ် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးၵေႃႈ ၸင်ႇတေမီးႁႅင်းၸႂ် သိုပ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆ – ၽူႈသူင်လိၵ်ႈလၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။