ႁဵတ်းလၢႆးၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပႅၼ်ပႄႈသေ တေၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်မိူင်းယႆၵူၺ်း ပေႃးဝႃႈၼႆတႄႉ မိူၼ်တင်း ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ တႃႇတႆးသူၶိူဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ။ မိူၼ်တင်း ၵႂႃႇႁူမ်ႈၸွမ်းတပ်ႉမဢလသေ ၵွင်လင်ပႅတ်ႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸဝ်ႈဢႃႇ ၼႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵွၺ်းဢိူဝ်ႈ။
ထႃႈဝႃႈ သူဢမ်ႇဢၢၼ်းတိုၵ်း ၸုမ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပႄႇ ၸုမ်းၸၢဝ်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယူႇတင်းသဵင်ႈ တေလႆႈၼပ်ႉသူၶဝ် ပဵၼ်ၽူႈၶဵၼ်ၵူၺ်းလေႃႇၼႆ သႄႊလီႊဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၶိတ်ႈ လၢတ်ႈပၢႆႇတေႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းတႆး ၶဝ်ႈၵုမ်းမိူင်းယႆၼၼ်ႉ တေငိၼ်းၵၼ်ယူႇ။ ၼႂ်းၼၼ် ဢမ်ႇႁၼ်ႁတ်းလၢတ်ႈပႃး လွင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ၶဝ်ႈၵုမ်းတၢင်ႉယၢၼ်း။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶၢဝ်းႁွင် (Myanmar Spring) ၼႆႉ မီးၼမ်ႉၸႂ်တဵမ်တီႈသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၵွင်ႈၵၢင်ႇမၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း၊ ၵႃႈလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ ဢူၺ်းလီသၢမ်ပီႈၼွင်ႉ၊ ပိူင်ယႂ်ႇသုတ်း လႆႈပိုင်ႈဢိင်ၼိူဝ် ၸုမ်းဝႃႉ UWSA ။
ၵွပ်ႈၼၼ် တူၺ်းႁၼ်တီႈၸုမ်းတႆး ဢၼ်ဢမ်ႇၼႄႁၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပိုတ်းယိုဝ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းၼၼ်ႉသေ ႁႃလွင်ႈႁႃတၢင်း ပွင်ႉၼႄးလွၵ်ႇငိုတ်ႈယူႇၵေႃႈ တမ်ႈတီႈၸုမ်းဝႃႉတႄႉ ဢမ်ႇႁတ်းတူၵ်ႇႁတ်းတၵ်ႉ။
တေဢၢင်ႈဝႃႈ ၸုမ်းမၢၼ်ႈၼင်ႇၵၼ် ယင်းပိုတ်းတိုၵ်းယူႇ၊ သူၶဝ်ၸုမ်းတႆး ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးလႃႇၼႆတႄႉၸိုင် မိူၼ်ၶဝ်လိုမ်းပႅတ်ႈ ၵၢၼ်တႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတေႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ1958 ၼၼ်ႉၵူၺ်းလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်သဵင်ၶင်းပွင်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸပ်းၵူးယေႃးၵႃႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵူၺ်း။
ၸၢမ်းႁႂ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶၢဝ်းႁွင် (Myanmar Spring) ၼႆႉ ၼႄလႆႈသဵၼ်ႈတၢင်းပုတ်းၶၢတ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းပႄႇ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းၸၢဝ်းလႂ် ဢမ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်းသႄႈ။ လုၵ်ႉတီႈၸဵင်ႇႁၼ် ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈတေၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်ၽဵင်ႇပဵင်း ၼၼ်ႉသေ တိုင်ႈၶိုၼ်ႈၼႃႈယူႇၼႆၼၼ်ႉ တေလႆႈယင်ႇၼိူဝ်လႂ်သေ ယုမ်ႇယမ်လႃႇၼႆ တိုၵ်ႉပဵၼ်ဝႆႉၶေႃႈထၢမ် တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၺႃးၽႃႉသပ်းလင်မႃး ဢမ်ႇယွမ်းသွင်သၢမ်ၵမ်းၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။
ဢဝ်သၽေႃးတြႃးဝႃႈၸိုင် ၵၢၼ်ပိုတ်းတိုၵ်း ယိုတ်းသိမ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်းၼႆႉ ၽႂ်တိုၵ်းပေႉမၼ်းဢဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ၽႂ်တိုၵ်းလႆႈမၼ်းငမ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ သေတႃႉၵေႃႈယႃႇ ၸွမ်းၼႃႈတီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢွၼ်တိုၵ်းပေႉၶဝ် သၢင်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈ သၢင်ႈၵၢၼ်ပႅၼ်ပႄႈၸွမ်း ၾၢႆႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ သိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်းမၼ်းၵႃႈႁိုဝ်၊ ၼႂ်းၵႄႈၸုမ်း ၸၢဝ်းဢူၺ်းလီ ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် တွၵ်ႉတႅၵ်ႉႁိမ်ၸိင်းယုင်ႈယၢင်ႈၵၼ်ထၢၼ်ႈႁိုဝ်ၼႆ ပေႃးမီးႁူထွမ်ႇ ပေႃးပိုတ်ႇတႃတူၺ်း တေငိၼ်းႁၼ်ၸွမ်း ၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ။
ယႃႇၽူမ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵွၼ်ႇ တေႃႈၼင်ႇၼႂ်းတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၽိတ်ႉၶျၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ TNLA လႄႈ PDFs လႆႈၽိတ်းမေႃးလႃႉလင်ၵၼ် မိူၼ်ႁိုဝ်ၼႆ ပဵၼ်မီးလၵ်းထၢၼ်ယုင်ႈယၢင်ႈယူႇ လပ်ႉၵၼ်သိူင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇလႆႈလူင်။
တီႈတၢင်းမိူင်းၶျၢင်း ပလႅတ်ႉဝ AA လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶျၢင်းၶဝ် ၶွင်ႈၶမ်ၵမ်ၵိၼ်းၵၼ်ယူႇ မိူၼ်ႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ တေႁူႉငိၼ်း ၵၼ်ယူႇ။ သၽေႃးတြႃးလႄႈ ၵၢၼ်ထူပ်းတေႃႇၼႆႉ ၵႆႉလႄႇပိူင်ႈႁွႆႈၵၼ်ဢေႃႈ၊ ပိုတ်းတိုၵ်းၵူၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇယဝ်ႉ။ တေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸပ်းပိုၼ်ႉလဵဝ်ၵၼ် တင်းၵူၼ်းမိူင်းၵွၼ်ႇၼႆ လၢတ်ႈငၢႆႈသေ သမ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းယၢပ်ႇဝႆႉလူး၊ သူပ်းတႄႉလၢတ်ႈၵၼ်ဢေႃႈ။
“သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉတိုၵ်းၵေႃႈ ပွႆႇတိုၵ်းလႃႈ၊ တိုၵ်းလႆႈမႃး ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေပဵၼ်ၵႂႃႇ မိူင်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ။ သိုၵ်းပလွင်ႈ တိုၵ်းၵေႃႈ ပွႆႇတိုၵ်းလႃႈ၊ တိုၵ်းလႆႈမႃး ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေပဵၼ်ၵႂႃႇမိူင်းပလွင်ႈ။ ၵၢၼ်မၵ်းတတ်း ၼမ်ႉလိၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵၢၼ်ၼႂ်းသိုၵ်း၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၼႂ်းတႅၼ်းၽွင်းဢိူဝ်ႈ” ၼႆ ၸိူဝ်းၸင်ႇငႃလူင်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸုပ်ႈလင်ၶဝ် ၵႆႉလၢတ်ႈၵႆႉပူင်ၵၼ်ယူႇ။ “တီႈတပ်ႉ ယိုတ်းဝၢၼ်ႈယိုတ်းဝဵင်းၶဝ်ၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈယိုၼ်ယၼ်ၼိူဝ် ဢႃႇၼႃႇ ႁႅင်းပွင်ၶဝ်ဢိူဝ်ႈ။ ဝၢႆးၼႆႉၸင်ႇ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉႁႂ်ႈၶဝ် ႁပ်ႉႁဵတ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းဢိူဝ်ႈ” ၼႆ လၢတ်ႈတႄႉငၢႆႈယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈၸုမ်းၸၢဝ်း ဢၼ်ႁပ်ႉယိုၼ်တူဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇပႃႈႁႅၼ်းတမ်းမီးဝႆႉ လၵ်းၼမ်း တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ လိူင်ႈတပ်ႉတေႃႇတပ်ႉ သိုဝ်ႇသၢၼ်ၵၼ်လႂ်၊ လွင်ႈၸႅၵ်ႇၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇလႂ်၊ လိူင်ႈသိုဝ်ႇသၢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉၾၢႆႇမိူင်း ၵူႈၶၵ်ႉထၢၼ်ႈၼၼ်ႉလႂ်၊ လိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်တပ်ႉမႅၵ်ႇၵွင်ႈ ဢၼ်တုင်းႁပ်ႉလိူင်ႈၽွင်းငမ်းၾၢႆႇမိူင်းၼၼ်ႉလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉႁိုဝ်။
တၢမ်တူဝ် NUG ၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇပႃႈၵုမ်းၵွၼ်းလႆႈ ၼိူဝ် PDF ၶဝ် ႁပ်ႉယူႇတႂ်ႈၸွင်ႈပဝ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လူင်ႇလဵဝ် ၵၼ်ၸိုင် ၼႂ်းၼႃႈမိူင်း ဢၼ်ဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းသေလႆႈမႃးၼၼ်ႉ ၵွင်ႈၵၢင်ႇ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈၵႅဝ်ပႃးၸွမ်း ၼႂ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼႆ ၽႂ်တေႁပ်ႉပၢၵ်ႇလႆႈ ပဵၼ်ဝႆႉၶေႃႈထၢမ်လူင်ယဝ်ႉ။
ၵုမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၾႃႈပွႆႇ ၸိုၼ်ႇၸုၼ်ႉၸိုင် မိူၼ်ၸူဝ်းၵၼ် တူၵ်းလုၵ်းလဝ် လိုၵ်ႉလိူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းသႄႈ။
ၸင်ႇၼၼ် တီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊၼႆႉ ၵူၼ်းၽႂ်ၼမ်မၼ်းပေႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊၼႆႉ ၽႂ်တိုၵ်းပေႉ မၼ်းဢဝ်ၵူၺ်းလၢႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊၼႆႉ တေလႆႈပဵၼ်လၢႆးၸႅၵ်ႇၸႂ်ႉ ဢႃႇၼႃႇ ႁႂ်ႈတဵင်ႈထမ်းဢိူဝ်ႈၼႆ တၢမ်တူဝ် ၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းတႄႉတႄႉၸင်ႇ တေဝႄႈယၢင်ႇလႆႈ လိူင်ႈၽၼ်းတႅင်းၶႃႈတၢႆၵၼ် ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ယွၼ်းပၢႆးၼႄ ပၢႆးႁၼ်မွၵ်ႈၼႆႉသေ တေယင်ႉလိုဝ်ႈၵွၼ်ႇ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ