ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶုတ်းႁႄႈ Lucara Diamond ၵေႃႊပူဝ်ႊရေႊသျိၼ်ႊ မိူင်းၶၼေႊတိူဝ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 21 လိူၼ် ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉဝႃႈ ၶုတ်းႁၼ်သႅင် ဢၼ်လုၵ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈထီႉသွင် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ၊ ဢၼ်လုၵ်ႈယႂ်ႇသုတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပၢၵ်ႇပီ တီႈမေႃႇၶုတ်းႁႄႈ ၵႃႊရူဝ်ႊဝီႊ ၊ မိူင်းပွသ်ႊဝႃႊၼႃႊ (Botswana) ဝႃႈၼႆ။
William Lamb ၽူႈမီးၸၼ်ႉသုင် တီႈၶွမ်ႊပၼီႊသႅင် လၢတ်ႈဝႃႈ – သႅင်လုၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သႅင် ဢၼ်ယႂ်ႇတႄႉတႄႉ ၼမ်ႉၼၵ်းမီးၸမ် 2,500 ၵႃႊရႅတ်ႊ (Carat) ၊ လႆႈၸႂ်ႉ X-ray သေ ၶုတ်းဢဝ်မႃး – ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင် ႁိုင်မႃး 100 ပီပၢႆ ၸင်ႇၶိုၼ်းၶုတ်းႁၼ် သႅင်လုၵ်ႈယႂ်ႇၸိူင်ႉၼႆ ။ မိူဝ်ႈပီ 1905 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈ ၶုတ်းလႆႈသႅင် Cullinan ၼမ်ႉၼၵ်းမီး 3,106 ၵႃႊရႅတ်ႊ (Carat) တီႈဢႅပ်ႊၾရိၵ ပွတ်းၸၢၼ်း ။ ဝၢႆးလင်ပီ 1800 ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၶုတ်း ႁၼ်သႅင် ဢၼ်မီးသီလမ် တီႈမိူင်းပရႃႊၸီႊ။ ယွၼ်ႉထူပ်းႁၼ်ၼိူဝ်ၼင်လိၼ်လႄႈ မၢင်ၸိူဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈ လၢဝ်ယွတ်ႇ – ဝႃႈၼႆ။
မေႃႇၶုတ်းႁႄႈ ၵႃႊရူဝ်ႊဝီႊ ဢၼ်ထူပ်းႁၼ် သႅင်လုၵ်ႈယႂ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈၶုတ်းလႆႈသႅင် 4 လုၵ်ႈ ဢၼ်ၼမ်ႉၼၵ်းမီး မွၵ်ႈ 1,000 ၵႃႊရႅတ်ႊ – ၼႆယဝ်ႉ။
သႅင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇပဵၼ်မႃးၸွမ်း သၽႃႇဝၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်း မီးဢႃယုမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈႁဵင်လၢၼ်ႉပီပၢႆ ၊ မၢင်ဢၼ် လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 3,000 လၢၼ်ႉပီပၢႆ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃးၵွၼ်ႈသႅင် – ၼႆ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆႈၶဝ် လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ဢၢင်ႈဢိင် – VOA
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ