ၵဵပ်းၽၵ်းသႂ်ႇသႃႉ ၵဵပ်းၶႃႈသႂ်ႇမိူင်း

ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ မွၼ်းၶိူဝ်း ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်တႅမ်ႈဝႆႉ – ပိူင်းၼႄ ၽွင်းပၢၼ်မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ သုမ်းၵၢၼ်ႉႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈသေ တူၵ်းတႂ်ႈမိုဝ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ် ၶုၼ်မိူင်း မိူင်းၼိုင်ႈလႄႈမိူင်း ၼိုင်ႈမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၽွင်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ ဢဝ်လႂ်မႃးထႅမ်သႂ်ႇမိူင်းလႂ်- ၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ႁဵတ်းႁိုဝ် ၶိုၼ်းၼမ်မႃးၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼပ်ႉတင်ႈတႄႇမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၵၢၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပရိၼ်ႉၼွင်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1478 ဢႃးၼႃးၸၵ်ႇ (ဢႃႇၼႃႇ ၸၢၵ်ႈ)  လၢၼ်ႉၼႃး တူၵ်းယူႇပၢႆးတႂ်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်းမွၵ်ႈ 200 ပီ ၼႂ်းပီ  1769 ၼၼ်ႉ သတူဝ်းမိၼ်းထိၼ်ႇ ႁိုဝ် (ပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ) မႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၸုပ်ႈပၢၼ်ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ် ၵၢၼ်ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်။

ၸၢဝ်းမွၼ်းပၢႆႈသိုၵ်းၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ၽွင်းပၢၼ် ပၢင်တိုၵ်း ႁေႃၶမ်း မၢၼ်ႈ-ထႆး

မၢၼ်ႈဢွၵ်ႇၵႂၢမ်းသင်ႇႁႂ်ႈၽူႈၸၢႆးၵူၼ်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းမူတ်းသၵ်းၶႃလၢႆးမိူၼ်မၢၼ်ႈလႄႈႁႂ်ႈၼၢင်း ယိင်းၸီးႁူ မိူၼ်ၼၢင်းယိင်းမၢၼ်ႈ။ ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇလႄႈၼၢႆႊၵႃႊဝိလ လုၵ်ႈၸၢႆးၵႅဝ်ႈၸဝ်ႈမိူင်းလမ်းပၢင်း လႆႈၶတ်းၶႂၢင် တင်းပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ ၸႂ်ႉဢမ်းၼၢၸ်ႈပူၼ်ႉတီႈပူၼ်ႉလိူဝ်ၼိူဝ်ၶုၼ်ၼၢင်းလၢၼ်ႉၼႃးပိုၼ်ႉမိူင်း ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ လႄႈ ၼၢႆႊၵႃႊဝိလ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူပ်ႉၸဝ်ႈမင်းရ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်မၢၼ်ႈတီႈမိူင်းဢၢင်ႇဝ ပိူဝ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ မွပ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းတီႈၶုၼ်ၼၢင်းလၢၼ်ႉၼႃး။

ၵွႆးၵႃႈပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉႁူႉသေယူၵ်ႉတပ်ႉမႃးတိၺွပ်းၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ (ၿုၼ်းမႃး) ၸင်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် ၽိတ်းမေႃးၵၼ် ဝူင်ႈၵၢင်ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈလႄႈပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ တီႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ။ ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈသူႈဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ပၢႆႈၼီၵႂႃႇႁႃပူဝ်ႇသုၽလႃႊ(ၼေႇမဵဝ်းသီၿၻီး) တီႈမိူင်းလူင်ၽဝၢင်း ပူဝ်ႇသုၽလႃႊ ၸင်ႇၼမ်းပႃးၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းမႃးၵဵင်းမႂ်ႇ။

ၼႂ်းပီ 1774 ပူဝ်ႇသုၽလႃႊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်ယူၵ်ႉတပ်ႉမၢၼ်ႈတီႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇလူင်းမႃးမင်ထူၼ်ႊၿုရီႊ ၽျႃးၸႃႇ ဝၢၼ်ႈ(ၿုၼ်းမႃး) လႄႈၼၢႆႊၵႃႊဝိလ မိူင်းလမ်းပၢင်း မီးပၢႆးဝူၼ်ႉတေၶဝ်ႈမူၵ်းသေႃႉတႂ်ႈႁူမ်ႈဢူငဝ်း သယၢမ် ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ ယွၼ်းႁပ်ႉၼႃႈတီႈတေႃႇပူဝ်ႇသုၽလႃႊ ၵႂႃႇၶုတ်းဝူင်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းမႄႈၼမ်ႉပိင်း ပိူဝ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ႁႂ်ႈတပ်ႉႁိူဝ်းယူၵ်ႉလူင်းၵႂႃႇမိူင်းၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ(ၿုၼ်းမႃး) ၵႂႃႇထိုင်မိူင်းႁွတ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵူမ်ႈၼွမ်းတေႃႇ သူမ်ၻဵၸ်ႇ ၽရႃႉၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ် ၾၢႆႇၽရႃႉၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ်မီးၶေႃႈပူင်ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၽရႃႉယႃႊၸၵ်းၵရီႊ (ထွင်ႊၻူင်ႉ) လႄႈ ၸဝ်ႈၽရႃႉယႃႊသုရသီႁ(ၿုၼ်းမႃး) ယူၵ်ႉတပ်ႉမႃးမင်ၵဵင်းမႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၼႂ်းပီ 1774။

ၸဝ်ႈၽရႃႉၸၵ်းၵရီႊ ယူၵ်ႉတပ်ႉၵႂႃႇထိုင်မိူင်းလမ်းပၢင်း ၼၢႆႊၵႃႊဝိလ ၸင်ႇလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ ၶႃႈႁႅမ်ၶုၼ်ၼၢင်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းလမ်းပၢင်းတေႃႇပေႃးမူၺ်ႉမူတ်းသဵင်ႈ။ ၼၢႆႊၵႃႊဝိလၼမ်းတၢင်းတပ်ႉၶွင်ၸဝ်ႈၽရႃႉၸၵ်းၵရီႊ ၵႂႃႇထိုင်မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၸဝ်ႈၽရႃႉၸၵ်းၵရီႊလႄႈ ၸဝ်ႈၽရႃႉသုရသီႁ်ၶဝ်ႈယိုတ်းမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇလႆႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။ ၼပ်ႉ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး ႁူဝ်မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၸိူင်ႉၼင်ႇၵဵင်းမႂ်ႇ လမ်းပုၼ်း လမ်းပၢင်း လႄႈ မိူင်းပႄႇ ၸင်ႇၽၢတ်ႇ ဢဝ်တူဝ်ဢွၵ်ႇမၢၼ်ႈသေပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းၼႂ်းဢူငဝ်းၶွင်သယၢမ်။

ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် ႁူဝ်မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၾၢႆႇၼိူဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူင်းၵဵင်းသႅၼ် ၵဵင်းႁၢႆး ၾၢင် ၽယဝ်း ယင်းတိုၵ်ႉယူႇပၢႆးတႂ်ႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈယူႇ။ သူမ်ၻဵၸ်ႇၽရႃႉၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ်လႆႈတႅင်ႇတင်ႈ ႁႂ်ႈၽျႃး ၸႃႇဝၢၼ်ႈ(ၿုၼ်းမႃး) ပဵၼ်ၽျႃးယႃႊဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ် ၸဝ်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇလႄႈ ၼၢႆႊၵႃဝိလၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၽျႃးၵႃဝိလ ၸဝ်ႈမိူင်းလမ်းပၢင်း။ မိူင်းၵဵင်းသႅၼ် ၸင်ႇၵၢႆပဵၼ်သုၼ်ၵင်ဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၶွင်မၢၼ်ႈတႂ်ႈလိၼ်လႅၼ် လၢၼ်ႉၼႃး။

ၼႂ်းပီ 1775 ၽျႃးယႃႊဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ်(ၿုၼ်းမႃး) ယူၵ်ႉတပ်ႉၶိုၼ်ႈၵႂႃႇမင်မိူင်းၵဵင်းသႅၼ် ၵွႆးၵႃႈၽွင်းယၢမ်း ၼၼ်ႉ ၽရႃႉၸဝ်ႈသိၼ်ႇၽျိဝ်ႇမိၼ်း ၶွင်မၢၼ်ႈသူင်ႇသိုၵ်းမႃးထိုင် 90,000 ၵေႃႉၶဝ်ႈမႃးမင်မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၽျႃးယႃႊ ဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ်(ၿုၼ်းမႃး) ၸဝ်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ မီးႁႅင်းၵူၼ်းဢမ်ႇပဵင်းပေႃးတေႃႇၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇလႆႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပွႆႇၽႃႈမိူင်း ယွမ်းထွႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇမိူင်းတၢၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈယူၵ်ႉတပ်ႉၶဝ်ႈမင်ထိုင် မိူင်းလမ်းပၢင်း တေႃႇထိုင်မိူင်းသဝၼ်ၶလူၵ်ႉ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်း။ ၽျႃးၵႃႊဝိလ ၶိုၼ်းမႃးၽွင်းမိူင်း လမ်းပၢင်း ၼႂ်းပီ 1776 ၽျႃးဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ် ၶတ်းၸႂ်ၵုၺ်ႉၾိုၼ်ႉၶိုၼ်း မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ ၸင်ႇလူင်းၵႂႃႇထူၼ်ႊၿုရီႊယဝ်ႉၶိုၼ်းၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇလႄႈယူၵ်ႉယၢႆႉၶၢႆႉၵႂႃႇမႃးလၢႆတီႈ သူမ်ၻဵၸ်ႇၽရႃႉၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ် ႁွင်ႉဢဝ်ၽျႃးဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ် မႃးသွပ်ႇသူၼ်တီႈထူၼ်ႊၿုရီႊ။ ၽျႃးဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ်ထုၵ်ႇ ၶင်ၶွၵ်ႈထိုင်တေႃႇသဵင်ႈသၢႆၸႂ်ၼႂ်းၶွၵ်ႈ။

ၼပ်ႉတင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇၵၢႆယဵၼ်းပဵၼ်မိူင်းႁူၵ်ႉႁၢမ်းဢမ်ႇမီးၽူႈၵူၼ်းယူႇသဝ်းထင် မီးတူဝ်းသတ်း တူဝ်ထိူၼ်ႇယူႇသဝ်းၵွႆးယဝ်ႉလႄႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃး တူၵ်းယူႇၼႂ်းၾၢင်ႁၢင်ႈမိူင်းႁၢမ်း ၵိုတ်းဝၢၼ်ႈၵိုတ်းၶူင်ႇ ႁၢင်ႉႁိုၵ်းႁၢမ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵႂႃႇမိူဝ်းလႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇႁၢင်ႇႁိူၼ်ၵၼ် ပဵၼ်ယွမ်ႇယွမ်ႇ ဝၢၼ်ႈဢိတ်းဝၢၼ်ႈဢီႈၵႆႁၢင်ႇယၢၼ်ၵၼ် ပႃႇၼိုၵ်းတိုပ်းတၼ် ယုမ်းႁူၵ်ႉထိူၼ်ႇၼႃ ၾႆးတၢင်းတႂ်ႈၵေႃႈၵူဝ်သိူဝ် ၾႆးတၢင်းၼိူဝ်ၵေႃႈၵူဝ်ၸၢင်ႉ။

ထိုင်မႃး 1782 ၸဝ်ႈသူမ်ၻဵၸ်ႇၽရႃႉပုတ်ႉထယွတ်ႈၾႃႉၸုလႃႊလူၵ်ႉ (ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတူၼ်တီႈ 1 မိူင်းသယၢမ်) လႆႈတႅင်ႇတင်ႈၽျႃးၵႃဝိလ ပဵၼ်ၽျႃးဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ လႆႈၼၢႆႊၼွႆႉထမ်း ၼွင်ႉၸၢႆး  ၽျႃးၵႃႊဝိလ ပဵၼ်ဢုပရႃၸႃ ၵိၼ်မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၵွႆးၵႃႈၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇတိုၵ်ႉပဵၼ်မိူင်းႁၢင်ႉမိူင်းႁၢမ်း ယင်းပႆႇၸၢင်ႈ တင်ႈပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၸၢင်ႈယူႇလႆႈၶိုၼ်း။ ၽျႃးၵႃႊဝိလ ၸင်ႇမႃး တင်ႈမၼ်ႈတီႈဝဵင်းပႃႇသၢင်း(ပႃႇသၢင်း) ပိူဝ်ႈႁုပ်ႈႁူမ်ႈၶွၼ်ႈၵူၼ်း ၵႂႃႇပၵ်းတင်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ မိူင်းလမ်းပၢင်း လႄႈ ဝဵင်းပႃႇသၢင်း ၸဝ်ႈၽျႃးၵႃႊဝိလ ၵၢႆယဵၼ်းပဵၼ်မိူင်းၼႃႈလၢၼ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၶွင်လၢၼ်ႉၼႃးလႄႈ သယၢမ် ၼႂ်းၵၢၼ်တေႃႇၼႃႈလၢၼ်ႇ ၵၢၼ်ထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း 9 တပ်ႉ 1785 ။

ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူၼ်ပဵၼ်မိူင်းၼႃႈလၢၼ်ႇ မိူင်းတဝ်ႉႁႅင်းၼႃႈလၢၼ်ႇတင်းၽူႈၶဵၼ် ဝူင်ႈၵၢင် သယၢမ် လႄႈမၢၼ်ႈ။ ႁူဝ်မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးလၢႆမိူင်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၾၢႆႇၵၢၼ်ႉပုၼ်ႉတေႃႇမၢၼ်ႈလႄႈမီးပၼ်ႁႃၶၢတ်ႇႁႅင်းၵူၼ်း ၵွပ်ႈဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းယိုတ်ႈယၢဝ်းမႃးၼၢၼ်းႁိုင်။ ၽျႃးၵႃႊဝိလ ၵဵင်းမႂ်ႇလႄႈၸဝ်ႈမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းလၢႆ ပိူဝ်ႈတိုတ်ႉ ၸၼ်ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃး ၸင်ႇတမ်းဝၢင်းၽႅၼ် “ၵဵပ်းၽၵ်းသႂ်ႇသႃႉ ၵဵပ်းၶႃႈသႂ်ႇမိူင်း” ၼႆသေ ယူၵ်ႉတပ်ႉၵႂႃႇမင်မၢၼ်ႈလၢႆလၢႆႁူဝ်မိူင်း ပိူဝ်ႈၵႂၢတ်ႇတွၼ်ႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈမႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်း လၢၼ်ႉၼႃး ၼႂ်းပီ 1802 ၽရႃႉၸဝ်ႈပၻုင်ႊ လႆႈတႅင်ႇတင်ႈမွပ်ႈၼၢမ်းၸိုဝ်ႈပၼ်ၸွမ်ႁူင် ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ၸိူဝ်ႉသၢႆၶႄႇတီႈထုင်ႉယႂူၼ်ၼၢၼ် ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းသၢတ်ႇ လႄႈၽရႃႉၸဝ်ႈပၻုင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယူၵ်ႉယွင်ႈ ရႃးၸႃးၸွမ်ႁူင် မိူင်းသၢတ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၼိူဝ်ႁူဝ်မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်း 57 ႁူဝ်မိူင်း။

ၽျႃးၵႃးဝိလၵဵင်းမႂ်ႇ ၸင်ႇမီးၵႂၢမ်းသင်ႇႁႂ်ႈဢုပရႃႇၸႃႇ (ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း)ၼွႆႉထမ်း ယူၵ်ႉတပ်ႉၵဵင်းမႂ်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတိုၵ်း မိူင်းသၢတ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်မေႊ 1802 ဢုပရႃႇၸႃႇ (ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း) ၼွႆႉထမ်း ယိုတ်းမိူင်းသၢတ်ႇလႆႈယဝ်ႉ တိၺွပ်းၵုမ်း ဢဝ်တူဝ် ၸဝ်ႈၸွမ်ႁူင် ႁူမ်ႈတင်းၽွင်းၶဵဝ်မၢၼ်ႈလႄႈလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း ဢူၺ်းလီတင်း ၽရႃႉၸဝ်ႈယႃႊလွင်ႉ မိူင်း ဝႅတ်ႉၼၢမ်း။ ဝၢႆးသေ ၼၼ်ႉဢုပရႃႇၸႃႇ (ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း)ၼွႆႉထမ်း ၸင်ႇယူၵ်ႉတပ်ႉၵႂႃႇမင်မိူင်းၵဵင်းတုင် (မိူင်းၵဵင်းတုင်ဢၼ်ပဵၼ် မိူင်းၼိုင်ႈတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈ လၢၼ်ႉၼႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈမင်းရၢႆး) ။  ၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးၶိုၼ် ဢုပရႃႇၸႃႇ (ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း) ၼွႆႉထမ်း ၸင်ႇၽႄဢဝ်ၵူၼ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇမင်ၵဵင်းတုင် ၶဝ်ႈယိုတ်း ဢဝ်လႆႈမိူင်းၵဵင်းတုင်။

ၸဝ်ႈသိရိၶျႆး ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵဵင်းတုင် ပၢႆႈ၊ ဢုပရႃႇၸႃႇ ၼွႆႉထမ်း ၵႂၢတ်ႇတွၼ်ႈဢဝ်ၸၢဝ်းတႆးၶိုၼ်မိူင်းၵဵင်းတုင် မွၵ်ႈ 6,000 ၵေႃႉလႄႈတီႈမိူင်းသၢတ်ႇ 5,000 ၵေႃႉ မႃးယူႇၼႂ်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ဝၢႆးသေ မိူင်းၵဵင်းတုင် ၵၢၼ်ႉသိုၵ်း ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈပၢႆႈၼီ ပဵၼ်မိူင်းႁၢင်ႉမိူင်းႁၢမ်း။

မွၼ်းၶိူဝ်း

(*** ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်သုၼ်ႇတူဝ် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸဝ်ႈပၢႆၵမ် ၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ။)

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ငိုၼ်းလိူၼ်တႅၼ်းၽွင်းၼႂ်းလုမ်းသၽႃး ၼိုင်ႈလိူၼ်လႆႈၸႂ်ႉမွၵ်ႈ 1 မိုၼ်ႇသႅၼ်ပျႃး

ဝၢႆးလင်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ၼၼ်ႉ ပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃး ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၵေႃႈ ၸတ်းပွင်ၶိုၼ်ႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ် ၽူႈၼမ်းသိုၵ်း ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်။ ငိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၸၢႆႇတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တေၶိုၼ်ႈလုမ်းသၽႃးသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် တေသဵင်ႈယူႇမွၵ်ႈ 1 မိုၼ်ႇသႅၼ်ပျႃး (ၼိုင်ႈပီႊလီႊယၼ်ႊၵျၢတ်ႉ) ဝႃႈၼႆ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းတဵမ်ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီယဝ်ႉ ယႃႉပႅတ်ႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၵဝ်ႇသေ...

ၶွမ်ႊပၼီႊ ၵႃႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ၵူႈမိူင်းမိူင်း ၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉမီး 11 ဢၼ်

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 27 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သုၼ်ႇလႆႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် Justic For Myanmar ဢွၵ်ႇၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ- ဢဝ်ၶွမ်ႊမၼီႊၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ 11 ဢၼ် ၶဝ်ႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ Burma Campaign UK “သဵၼ်ႈမၢႆၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၽိတ်းမၢႆမီႈ” ၼႆယဝ်ႉ။ ၶွမ်ႊပၼီႊ 11 ဢၼ်ၼႆႉ ၵွင်ႉၵဵဝ်ႇၵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈလမ်းတီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ

သိုၵ်းမၢၼ်ႈလမ်းတီႉၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ ( ယႂႃႇငၢၼ်ႇ ) ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ  ။ ဝၼ်းတီႈ 22 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၵူၼ်းမိူင်းထၼူႉ DPLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇသႃႇပျႃး (ဆင်ဆာပြား) ၼႆယဝ်ႉ ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 24 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ထိုင်...
Lashio

ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ/ႁၢင်ႈတူင်ႉ လွင်ႈဢမ်ႇလီ ၼႂ်းဝဵင်းတၢင်ႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ်သိုဝ်ႇ

ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵႆႉႁူမ်ႈၵၼ်တီႉၺွပ်း ၽူႈလၵ်ႉၼႂ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းယွမ်ႇသေ ထၢႆႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် တၢင်ႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ်သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ႁဵတ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းမိူင်းႁူႉႁၼ်ၸွမ်း လွင်ႈဝႃႈ မိူင်းလႃႈသဵဝ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လွင်ႈၼႆႉၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ ႁွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်သေ ႁေႉႁၢမ်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈထၢႆႇႁၢင်ႈတၢင်ႇ သိုဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ မႃးထိုင် လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈလိူင်ႇၼမ်ၼႂ်းပွၵ်ႉ 9၊...

ၸုမ်ႈၶူးၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်း တႄႉယူႇႁႃႉ

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈယူႇၼိူဝ် ပေႉပုၼ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်းတၢင်ႇၸုမ်းမႃးယူႇတႃႇသေႇ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈလွၵ်းလႂ် ဢဝ်လွၵ်းၼၼ်ႉ ။ ၶၢဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈသၽႃးမႂ်ႇမႃးၼႆႉ သမ်ႉပၢႆ ၶႂ်ႈလၢႆႈပၵ်းပိူင်မႂ်ႇသႂ်ႇထႅင်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ တႃႇပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း ။ လၢတ်ႈဝႃႈ သင်ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉလႂ်လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၼင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၊ ၸုတ်ႈယွမ်းသေဢၼ်ဢၼ်...