ၵဵပ်းၽၵ်းသႂ်ႇသႃႉ ၵဵပ်းၶႃႈသႂ်ႇမိူင်း

ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ မွၼ်းၶိူဝ်း ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်တႅမ်ႈဝႆႉ – ပိူင်းၼႄ ၽွင်းပၢၼ်မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ သုမ်းၵၢၼ်ႉႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈသေ တူၵ်းတႂ်ႈမိုဝ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ် ၶုၼ်မိူင်း မိူင်းၼိုင်ႈလႄႈမိူင်း ၼိုင်ႈမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၽွင်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ ဢဝ်လႂ်မႃးထႅမ်သႂ်ႇမိူင်းလႂ်- ၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ႁဵတ်းႁိုဝ် ၶိုၼ်းၼမ်မႃးၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼပ်ႉတင်ႈတႄႇမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၵၢၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပရိၼ်ႉၼွင်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1478 ဢႃးၼႃးၸၵ်ႇ (ဢႃႇၼႃႇ ၸၢၵ်ႈ)  လၢၼ်ႉၼႃး တူၵ်းယူႇပၢႆးတႂ်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်းမွၵ်ႈ 200 ပီ ၼႂ်းပီ  1769 ၼၼ်ႉ သတူဝ်းမိၼ်းထိၼ်ႇ ႁိုဝ် (ပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ) မႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၸုပ်ႈပၢၼ်ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ် ၵၢၼ်ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်။

ၸၢဝ်းမွၼ်းပၢႆႈသိုၵ်းၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ၽွင်းပၢၼ် ပၢင်တိုၵ်း ႁေႃၶမ်း မၢၼ်ႈ-ထႆး

မၢၼ်ႈဢွၵ်ႇၵႂၢမ်းသင်ႇႁႂ်ႈၽူႈၸၢႆးၵူၼ်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းမူတ်းသၵ်းၶႃလၢႆးမိူၼ်မၢၼ်ႈလႄႈႁႂ်ႈၼၢင်း ယိင်းၸီးႁူ မိူၼ်ၼၢင်းယိင်းမၢၼ်ႈ။ ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇလႄႈၼၢႆႊၵႃႊဝိလ လုၵ်ႈၸၢႆးၵႅဝ်ႈၸဝ်ႈမိူင်းလမ်းပၢင်း လႆႈၶတ်းၶႂၢင် တင်းပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ ၸႂ်ႉဢမ်းၼၢၸ်ႈပူၼ်ႉတီႈပူၼ်ႉလိူဝ်ၼိူဝ်ၶုၼ်ၼၢင်းလၢၼ်ႉၼႃးပိုၼ်ႉမိူင်း ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ လႄႈ ၼၢႆႊၵႃႊဝိလ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူပ်ႉၸဝ်ႈမင်းရ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်မၢၼ်ႈတီႈမိူင်းဢၢင်ႇဝ ပိူဝ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ မွပ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းတီႈၶုၼ်ၼၢင်းလၢၼ်ႉၼႃး။

ၵွႆးၵႃႈပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉႁူႉသေယူၵ်ႉတပ်ႉမႃးတိၺွပ်းၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ (ၿုၼ်းမႃး) ၸင်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် ၽိတ်းမေႃးၵၼ် ဝူင်ႈၵၢင်ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈလႄႈပူဝ်ႇမဵဝ်ႉဝုၼ်ႇ တီႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ။ ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈသူႈဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ပၢႆႈၼီၵႂႃႇႁႃပူဝ်ႇသုၽလႃႊ(ၼေႇမဵဝ်းသီၿၻီး) တီႈမိူင်းလူင်ၽဝၢင်း ပူဝ်ႇသုၽလႃႊ ၸင်ႇၼမ်းပႃးၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းမႃးၵဵင်းမႂ်ႇ။

ၼႂ်းပီ 1774 ပူဝ်ႇသုၽလႃႊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်ယူၵ်ႉတပ်ႉမၢၼ်ႈတီႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇလူင်းမႃးမင်ထူၼ်ႊၿုရီႊ ၽျႃးၸႃႇ ဝၢၼ်ႈ(ၿုၼ်းမႃး) လႄႈၼၢႆႊၵႃႊဝိလ မိူင်းလမ်းပၢင်း မီးပၢႆးဝူၼ်ႉတေၶဝ်ႈမူၵ်းသေႃႉတႂ်ႈႁူမ်ႈဢူငဝ်း သယၢမ် ၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ ယွၼ်းႁပ်ႉၼႃႈတီႈတေႃႇပူဝ်ႇသုၽလႃႊ ၵႂႃႇၶုတ်းဝူင်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းမႄႈၼမ်ႉပိင်း ပိူဝ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ႁႂ်ႈတပ်ႉႁိူဝ်းယူၵ်ႉလူင်းၵႂႃႇမိူင်းၽျႃးၸႃႇဝၢၼ်ႈ(ၿုၼ်းမႃး) ၵႂႃႇထိုင်မိူင်းႁွတ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵူမ်ႈၼွမ်းတေႃႇ သူမ်ၻဵၸ်ႇ ၽရႃႉၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ် ၾၢႆႇၽရႃႉၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ်မီးၶေႃႈပူင်ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၽရႃႉယႃႊၸၵ်းၵရီႊ (ထွင်ႊၻူင်ႉ) လႄႈ ၸဝ်ႈၽရႃႉယႃႊသုရသီႁ(ၿုၼ်းမႃး) ယူၵ်ႉတပ်ႉမႃးမင်ၵဵင်းမႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၼႂ်းပီ 1774။

ၸဝ်ႈၽရႃႉၸၵ်းၵရီႊ ယူၵ်ႉတပ်ႉၵႂႃႇထိုင်မိူင်းလမ်းပၢင်း ၼၢႆႊၵႃႊဝိလ ၸင်ႇလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ ၶႃႈႁႅမ်ၶုၼ်ၼၢင်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းလမ်းပၢင်းတေႃႇပေႃးမူၺ်ႉမူတ်းသဵင်ႈ။ ၼၢႆႊၵႃႊဝိလၼမ်းတၢင်းတပ်ႉၶွင်ၸဝ်ႈၽရႃႉၸၵ်းၵရီႊ ၵႂႃႇထိုင်မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၸဝ်ႈၽရႃႉၸၵ်းၵရီႊလႄႈ ၸဝ်ႈၽရႃႉသုရသီႁ်ၶဝ်ႈယိုတ်းမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇလႆႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။ ၼပ်ႉ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး ႁူဝ်မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၸိူင်ႉၼင်ႇၵဵင်းမႂ်ႇ လမ်းပုၼ်း လမ်းပၢင်း လႄႈ မိူင်းပႄႇ ၸင်ႇၽၢတ်ႇ ဢဝ်တူဝ်ဢွၵ်ႇမၢၼ်ႈသေပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းၼႂ်းဢူငဝ်းၶွင်သယၢမ်။

ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် ႁူဝ်မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးၾၢႆႇၼိူဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူင်းၵဵင်းသႅၼ် ၵဵင်းႁၢႆး ၾၢင် ၽယဝ်း ယင်းတိုၵ်ႉယူႇပၢႆးတႂ်ႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈယူႇ။ သူမ်ၻဵၸ်ႇၽရႃႉၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ်လႆႈတႅင်ႇတင်ႈ ႁႂ်ႈၽျႃး ၸႃႇဝၢၼ်ႈ(ၿုၼ်းမႃး) ပဵၼ်ၽျႃးယႃႊဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ် ၸဝ်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇလႄႈ ၼၢႆႊၵႃဝိလၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၽျႃးၵႃဝိလ ၸဝ်ႈမိူင်းလမ်းပၢင်း။ မိူင်းၵဵင်းသႅၼ် ၸင်ႇၵၢႆပဵၼ်သုၼ်ၵင်ဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၶွင်မၢၼ်ႈတႂ်ႈလိၼ်လႅၼ် လၢၼ်ႉၼႃး။

ၼႂ်းပီ 1775 ၽျႃးယႃႊဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ်(ၿုၼ်းမႃး) ယူၵ်ႉတပ်ႉၶိုၼ်ႈၵႂႃႇမင်မိူင်းၵဵင်းသႅၼ် ၵွႆးၵႃႈၽွင်းယၢမ်း ၼၼ်ႉ ၽရႃႉၸဝ်ႈသိၼ်ႇၽျိဝ်ႇမိၼ်း ၶွင်မၢၼ်ႈသူင်ႇသိုၵ်းမႃးထိုင် 90,000 ၵေႃႉၶဝ်ႈမႃးမင်မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၽျႃးယႃႊ ဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ်(ၿုၼ်းမႃး) ၸဝ်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ မီးႁႅင်းၵူၼ်းဢမ်ႇပဵင်းပေႃးတေႃႇၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇလႆႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပွႆႇၽႃႈမိူင်း ယွမ်းထွႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇမိူင်းတၢၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈယူၵ်ႉတပ်ႉၶဝ်ႈမင်ထိုင် မိူင်းလမ်းပၢင်း တေႃႇထိုင်မိူင်းသဝၼ်ၶလူၵ်ႉ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်း။ ၽျႃးၵႃႊဝိလ ၶိုၼ်းမႃးၽွင်းမိူင်း လမ်းပၢင်း ၼႂ်းပီ 1776 ၽျႃးဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ် ၶတ်းၸႂ်ၵုၺ်ႉၾိုၼ်ႉၶိုၼ်း မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ ၸင်ႇလူင်းၵႂႃႇထူၼ်ႊၿုရီႊယဝ်ႉၶိုၼ်းၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇလႄႈယူၵ်ႉယၢႆႉၶၢႆႉၵႂႃႇမႃးလၢႆတီႈ သူမ်ၻဵၸ်ႇၽရႃႉၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ် ႁွင်ႉဢဝ်ၽျႃးဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ် မႃးသွပ်ႇသူၼ်တီႈထူၼ်ႊၿုရီႊ။ ၽျႃးဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ရ်ထုၵ်ႇ ၶင်ၶွၵ်ႈထိုင်တေႃႇသဵင်ႈသၢႆၸႂ်ၼႂ်းၶွၵ်ႈ။

ၼပ်ႉတင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇၵၢႆယဵၼ်းပဵၼ်မိူင်းႁူၵ်ႉႁၢမ်းဢမ်ႇမီးၽူႈၵူၼ်းယူႇသဝ်းထင် မီးတူဝ်းသတ်း တူဝ်ထိူၼ်ႇယူႇသဝ်းၵွႆးယဝ်ႉလႄႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃး တူၵ်းယူႇၼႂ်းၾၢင်ႁၢင်ႈမိူင်းႁၢမ်း ၵိုတ်းဝၢၼ်ႈၵိုတ်းၶူင်ႇ ႁၢင်ႉႁိုၵ်းႁၢမ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵႂႃႇမိူဝ်းလႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇႁၢင်ႇႁိူၼ်ၵၼ် ပဵၼ်ယွမ်ႇယွမ်ႇ ဝၢၼ်ႈဢိတ်းဝၢၼ်ႈဢီႈၵႆႁၢင်ႇယၢၼ်ၵၼ် ပႃႇၼိုၵ်းတိုပ်းတၼ် ယုမ်းႁူၵ်ႉထိူၼ်ႇၼႃ ၾႆးတၢင်းတႂ်ႈၵေႃႈၵူဝ်သိူဝ် ၾႆးတၢင်းၼိူဝ်ၵေႃႈၵူဝ်ၸၢင်ႉ။

ထိုင်မႃး 1782 ၸဝ်ႈသူမ်ၻဵၸ်ႇၽရႃႉပုတ်ႉထယွတ်ႈၾႃႉၸုလႃႊလူၵ်ႉ (ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတူၼ်တီႈ 1 မိူင်းသယၢမ်) လႆႈတႅင်ႇတင်ႈၽျႃးၵႃဝိလ ပဵၼ်ၽျႃးဝိသျဵၼ်ႊရ်ပရႃႊၵၢၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ လႆႈၼၢႆႊၼွႆႉထမ်း ၼွင်ႉၸၢႆး  ၽျႃးၵႃႊဝိလ ပဵၼ်ဢုပရႃၸႃ ၵိၼ်မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၵွႆးၵႃႈၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇတိုၵ်ႉပဵၼ်မိူင်းႁၢင်ႉမိူင်းႁၢမ်း ယင်းပႆႇၸၢင်ႈ တင်ႈပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၸၢင်ႈယူႇလႆႈၶိုၼ်း။ ၽျႃးၵႃႊဝိလ ၸင်ႇမႃး တင်ႈမၼ်ႈတီႈဝဵင်းပႃႇသၢင်း(ပႃႇသၢင်း) ပိူဝ်ႈႁုပ်ႈႁူမ်ႈၶွၼ်ႈၵူၼ်း ၵႂႃႇပၵ်းတင်ႈမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ မိူင်းလမ်းပၢင်း လႄႈ ဝဵင်းပႃႇသၢင်း ၸဝ်ႈၽျႃးၵႃႊဝိလ ၵၢႆယဵၼ်းပဵၼ်မိူင်းၼႃႈလၢၼ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၶွင်လၢၼ်ႉၼႃးလႄႈ သယၢမ် ၼႂ်းၵၢၼ်တေႃႇၼႃႈလၢၼ်ႇ ၵၢၼ်ထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း 9 တပ်ႉ 1785 ။

ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈလၢၼ်ႉၼႃး မိူၼ်ပဵၼ်မိူင်းၼႃႈလၢၼ်ႇ မိူင်းတဝ်ႉႁႅင်းၼႃႈလၢၼ်ႇတင်းၽူႈၶဵၼ် ဝူင်ႈၵၢင် သယၢမ် လႄႈမၢၼ်ႈ။ ႁူဝ်မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးလၢႆမိူင်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၾၢႆႇၵၢၼ်ႉပုၼ်ႉတေႃႇမၢၼ်ႈလႄႈမီးပၼ်ႁႃၶၢတ်ႇႁႅင်းၵူၼ်း ၵွပ်ႈဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းယိုတ်ႈယၢဝ်းမႃးၼၢၼ်းႁိုင်။ ၽျႃးၵႃႊဝိလ ၵဵင်းမႂ်ႇလႄႈၸဝ်ႈမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်းလၢႆ ပိူဝ်ႈတိုတ်ႉ ၸၼ်ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃး ၸင်ႇတမ်းဝၢင်းၽႅၼ် “ၵဵပ်းၽၵ်းသႂ်ႇသႃႉ ၵဵပ်းၶႃႈသႂ်ႇမိူင်း” ၼႆသေ ယူၵ်ႉတပ်ႉၵႂႃႇမင်မၢၼ်ႈလၢႆလၢႆႁူဝ်မိူင်း ပိူဝ်ႈၵႂၢတ်ႇတွၼ်ႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈမႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်း လၢၼ်ႉၼႃး ၼႂ်းပီ 1802 ၽရႃႉၸဝ်ႈပၻုင်ႊ လႆႈတႅင်ႇတင်ႈမွပ်ႈၼၢမ်းၸိုဝ်ႈပၼ်ၸွမ်ႁူင် ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ၸိူဝ်ႉသၢႆၶႄႇတီႈထုင်ႉယႂူၼ်ၼၢၼ် ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းသၢတ်ႇ လႄႈၽရႃႉၸဝ်ႈပၻုင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယူၵ်ႉယွင်ႈ ရႃးၸႃးၸွမ်ႁူင် မိူင်းသၢတ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၼိူဝ်ႁူဝ်မိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးတင်း 57 ႁူဝ်မိူင်း။

ၽျႃးၵႃးဝိလၵဵင်းမႂ်ႇ ၸင်ႇမီးၵႂၢမ်းသင်ႇႁႂ်ႈဢုပရႃႇၸႃႇ (ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း)ၼွႆႉထမ်း ယူၵ်ႉတပ်ႉၵဵင်းမႂ်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတိုၵ်း မိူင်းသၢတ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်မေႊ 1802 ဢုပရႃႇၸႃႇ (ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း) ၼွႆႉထမ်း ယိုတ်းမိူင်းသၢတ်ႇလႆႈယဝ်ႉ တိၺွပ်းၵုမ်း ဢဝ်တူဝ် ၸဝ်ႈၸွမ်ႁူင် ႁူမ်ႈတင်းၽွင်းၶဵဝ်မၢၼ်ႈလႄႈလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း ဢူၺ်းလီတင်း ၽရႃႉၸဝ်ႈယႃႊလွင်ႉ မိူင်း ဝႅတ်ႉၼၢမ်း။ ဝၢႆးသေ ၼၼ်ႉဢုပရႃႇၸႃႇ (ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း)ၼွႆႉထမ်း ၸင်ႇယူၵ်ႉတပ်ႉၵႂႃႇမင်မိူင်းၵဵင်းတုင် (မိူင်းၵဵင်းတုင်ဢၼ်ပဵၼ် မိူင်းၼိုင်ႈတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈ လၢၼ်ႉၼႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈမင်းရၢႆး) ။  ၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးၶိုၼ် ဢုပရႃႇၸႃႇ (ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း) ၼွႆႉထမ်း ၸင်ႇၽႄဢဝ်ၵူၼ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇမင်ၵဵင်းတုင် ၶဝ်ႈယိုတ်း ဢဝ်လႆႈမိူင်းၵဵင်းတုင်။

ၸဝ်ႈသိရိၶျႆး ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵဵင်းတုင် ပၢႆႈ၊ ဢုပရႃႇၸႃႇ ၼွႆႉထမ်း ၵႂၢတ်ႇတွၼ်ႈဢဝ်ၸၢဝ်းတႆးၶိုၼ်မိူင်းၵဵင်းတုင် မွၵ်ႈ 6,000 ၵေႃႉလႄႈတီႈမိူင်းသၢတ်ႇ 5,000 ၵေႃႉ မႃးယူႇၼႂ်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ဝၢႆးသေ မိူင်းၵဵင်းတုင် ၵၢၼ်ႉသိုၵ်း ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈပၢႆႈၼီ ပဵၼ်မိူင်းႁၢင်ႉမိူင်းႁၢမ်း။

မွၼ်းၶိူဝ်း

(*** ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်သုၼ်ႇတူဝ် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸဝ်ႈပၢႆၵမ် ၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ။)

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

MNDAA ယႃႉလိၵ်ႈတဢၢင်း ၸွမ်းပၢႆႉၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈသေ သႂ်ႇၶိုၼ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တင်း ၶႄႇ

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA လႆႈၵုမ်းၵမ် ပၼ်ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၶိုၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆယဝ်ႉဢမ်ႇႁိုင် ယႃႉမွတ်ႇပႅတ်ႈ လိၵ်ႈတဢၢင်း ၸွမ်းပၢႆႉတၢင်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆသေ ယၢမ်းလဵဝ် သႂ်ႇၶိုၼ်း လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တင်း လိၵ်ႈၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ယႃႉမွတ်ႇပႅတ်ႈ လိၵ်ႈတဢၢင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸွမ်းဢိူင်ႇၵႃလႅင် လႄႈ ဢိူင်ႇႁူဝ်ၼွင် ၸွမ်းဝၢၼ်ႈမီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းတဢၢင်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ “ဝၢႆးလင်ၶဝ်ၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်းယဝ်ႉၵမ်ႉၼိုင်ႈၵူၺ်း...

ဢီႊရၢၼ်ႊလွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႃႈ တေဢိုတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းတေႃႉၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး တီႈၼမ်ႉႁေႃႊမုၵ်ႉ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 18 လိူၼ်ဢေႊပရႄႊလ် ဝၼ်းသဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးမိူင်းဢီႊရၢၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇ မႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ သင်မိူင်းဢမႄႊရိၵၼ်ႊ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇဢိုတ်း တႃႈႁိူဝ်းမိူင်းဢီႊရၢၼ်ႊယူႇၸိုင် တေဢိုတ်းပႅတ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး တေႃႉၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး (ၸၢၵ်ႈ) ၼမ်ႉႁေႃႊမုၵ်ႉၼၼ်ႉ ပႅတ်ႈၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ Mohammad Bagher Ghalibaf ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးမိူင်းဢီႊရၢၼ်ႊ တူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ -...

NUCC သိုပ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ဢူးဝိၼ်းမိၼ်ႉ ပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 17 လိူၼ်ဢေႊပရႄႊလ် ပီမႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈ ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ယွၼ်ႉတၢင်းၽိတ်းတၢင်ႇလွင်ႈ တင်းသဵင်ႈမီးယူႇ 6000 ၵေႃႉပၢႆ။ ဢူးဝိၼ်းမိၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းယဵတ်ႈ သႂ်ႇၶွၵ်ႈၶင်ဝႆႉ တင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ၽွင်းပီ 2021 မိူဝ်ႈ...

ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ

ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ မိူဝ်ႈလိူၼ် 5 လိူၼ် 6 ၼႆႉ ပဵၼ်ၾိင်ႈၸၢဝ်းပုတ်ႉထ(ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼပ်ႉယမ်သႃသၼႃပုတ်ႉ ထႁဝ်းၵူႊတီႈ) ၾၢႆႇၼိၵၢယ်ထေႇရဝႃႇတ(ႁိၼယၢၼ်း) 4 မိူင်း ဢမ်ႇပႃးမိူင်းသရီလင်းၵႃ။ ၾၢႆႇၼိၵၢယ်ဢႃႇၸရိယ ဝႃႇတ(မႁႃႇယၢၼ်း) ၸိူင်ႉမိူင်းၶႄႇ မိူင်းၵဝ်ႊလီ မိူင်းၵျပႅၼ်ႊ လႄႈမိူင်းတိပႅတ်ႉၶဝ်တႄႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇမီးၾိင်ႈၶၢဝ်း သွၼ်းၼမ်ႉၼႆႉ။ ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉၼႆႉ ဢဝ်ပိုၼ်းသူပ်းပၢၵ်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းပဵၼ်ၾိင်ႈၸၢဝ်းၵလႃးမိူင်းၽႃႇရတ(မိူင်း ဢိၼ်ႊတိယိူဝ်ႊ)၊ ဝၢႆးမႃး...

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၾူၼ်လူင်လူမ်းလႅင်ႉတေတူၵ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်

0
ဝၼ်းတီႈ 17/04/2026 ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပႂ်ႉတူၺ်းၾူၼ်လူမ်းၾိင်ႈၾႃႉမိူင်းထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၾူၼ်လူင်လူမ်းလႅင်ႉမၢၵ်ႇႁဵပ်းတေတူၵ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 17 ထိုင် 20 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 4 ၼႆႉလႄႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ႁႂ်ႈလုမ်းလႃးတႃႇႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈလုသုမ်းလႄႈလွင်ႈလွတ်ႈၽေး။ ဢိင်ၼိူဝ်ႁႅင်းလူမ်းမႆႈ တၢင်းမိူင်းၶႄႇသုင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူမ်းၼႂ်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်း သုတ်ႉၶၢႆႉယၢႆႉတူဝ်လူင်းမႃးတၢင်းမိူင်းတႆး မိူင်းထႆး ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ...