ယၢမ်းလဵဝ် ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇမႆႈႁွၼ်ႉလိူဝ်ႁႅင်း မိူၼ်မၢၵ်ႇမႅင်းၸမ်တေတႅၵ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်မၢၵ်ႈမီးငိုၼ်းတွင်း ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် လူတ်းယွမ်း ၵၢၼ်ပွႆႇထၢတ်ႈၵႂၼ်း ၵႃႊပုၼ်ႊတၢႆႊဢွၵ်ႊသၢႆႉ ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးထၢတ်ႈၵႂၼ်းသမ်ႉလူတ်းယွၼ်ႇလွင်ႈႁဵတ်းလုမ်ႈၾႃႉလိူတ်ႇမႆႈ ၽွင်ႈ -ၼႆ ဢၼ်ႊတူဝ်ႊၼီႊဢူဝ်ႊ ၵူႊထႃႊရတ်ႉသ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တိုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 50 ပီမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁႅင်းလူမ်းမႆႈလုမ်ႈၾႃႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်းသုတ်းၼႂ်းႁွပ်ႈ 2000 ပီမိူင်းလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်လိူဝ်ႁႅင်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ထုၵ်ႇလႆႈလူတ်းယွမ်း လွင်ႈတၢင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လိူတ်ႇမႆႈၼႆႉဝႆးဝႆးယဝ်ႉၼႆ ဢၼ်ႊထူဝ်ႊၼီႊဢူဝ်ႊ ၸီႉၸမ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းၸၼ် ၽွင်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇၼႆ။
ပိူင်လူင် မၼ်းၸၢႆးတုၵ်းယွၼ်းၵႂႃႇပႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပီ 2040 ၼႆႉ တေလူတ်းယွမ်း ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇထၢတ်ႈၵႂၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈဝႃႈၵိုတ်းယိုတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇႁႅင်းထၢတ်ႈၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ၊ ၸဵမ်ၼိူဝ်လိၼ် တႂ်ႈၼမ်ႉ ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ၊ ယႃႉပႃႇထိူၼ်ႇမူၺ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၵူႈဝၼ်းလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ႁႅင်းမႆႈလုမ်ႈၾႃႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ 1.5 တီႊၵရီႊ သိၼ်ႊတီႊၵရဵတ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်ၸွမ်း ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လွင်ႈႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ပႃႇရီႇ(ပႄးရိတ်ႉသ်)ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တၵ်းလႆႈ ၶိုင်ပွင်တႃႇလူတ်းယွမ်းလူမ်းမႆႈလုမ်ႈၾႃႉဝႆးဝႆးယဝ်ႉၼႆ – ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၸီႉၸမ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
Ref; Reuters
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ