တႅင်တဝ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တေႃႉသူင်ႇၶၢႆတၢင်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉတၢင်းၾင်ႇမိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇႁပ်ႉသိုဝ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၵႃး မၢင်ၸိူဝ်းလႆႈ ဝၢႆႇႁူဝ်ၵႃးပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵေႃႈမီး မၢင်ၸိူဝ်းလႆႈတမ်းၶၢႆထုၵ်ႇ(ၶၼ်ပေႃး) ၸွမ်းၶၢင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ။
တႄႇဢဝ် ႁၢင်ပီ 2021 ၼၼ်ႉမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် တႅင်တဝ်ႈ/ တႅင်ၾင် ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တူင်ႈပဵင်း ၼၼ်ႉသေ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈ မႃးၶၢႆတီႈ 105 လၵ်း လႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၾင်ႇမိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇႁပ်ႉသိုဝ်ႉလႄႈ တႅင်ၼဝ်ႈ ၸဝ်ႈတႅင် ဢွၼ်ၵၼ် လူႉသုမ်းၼမ်။
ၵူၼ်းၵႃႉတႅင် မူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းၼႆႉ ၶၼ်တႅင်တူၵ်းႁႅင်းၼႃႇ။ ၵႃးတၢင်ႇတႅင် ဢွၼ်ၵၼ်ဝၢႆႇ ႁူဝ်ၵႃးသေ မိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းၵေႃႈၼမ်။ မိူဝ်ႈၵႆႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇတူၺ်းၼႂ်းပၢင်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆတႅင်ၼၼ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းႁႂ်ႈငိုၼ်းၼိုင်ႈၶိုင်ႈ ၵူၺ်း တႅင်တႃႇၵႃးလူင်ၼိုင်ႈလမ်းၼႆႉ။ တႅင်ထႅင်ႈၼိုင်ႈၶိုင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၵႃး ၸဝ်ႈတႅင်ၶဝ် ၶႂ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇၶၢႆႁႃႉ၊ ထွၵ်ႇပႅတ်ႈႁႃႉ ၵမ်ႉၸႂ် ႁဵတ်းၼႆၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉဝႃႈ တၢင်းၾင်ႇမိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇႁပ်ႉသိုဝ်ႉတႅင်တဝ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ယူႇတီႈၵူၼ်းၵႃႉတႅင် တၢင်းၾင်ႇမူႇၸေႊ ၶိုၼ်းၵႂႃႇ သိုပ်ႇသိုဝ်ႉတီႈၸဝ်ႈၵႃး/ ၸဝ်ႈ သူၼ်တႅင်သေ မႃးတမ်းၶၢႆၸွမ်းၶၢင်ႈတၢင်း ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
“မၢင်ၸိူဝ်းၶၢႆသႅၼ်ႁႃမိုၼ်ႇ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၶၢႆ သႅၼ်သၢမ်မိုၼ်ႇ ၵႃႈၼႆႉၵူၺ်း။ ပဵၼ်ၵႃးလူင် 12 လေႃႉဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉတၢင်း ၾင်ႇ မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇမီး ၵူၼ်းမႃးသိုဝ်ႉယဝ်ႉလႄႈ ပွႆးယူင်ႇမၢင်တီႈၵေႃႈ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းၵႃႉတႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄ ၼင်ႇၼႆ။
တႄႇဢဝ် ႁူဝ်ပီ 2020 ၼၼ်ႉမႃး ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်းသေ တၢင်းၾင်ႇမိူင်းၶႄႇ သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်း တၢင်းၶဝ်ႈ ဢွၵ်ႇ ၵူႈသဵၼ်ႈသၢႆတၢင်းသေ ၸဵမ်ၶူဝ်းသူၼ် ထူဝ်ႇ၊ တႅင်၊ ဢွႆႈ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆး၊ မိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် တေႃႉၶၢႆတၢင်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉမူတ်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈသူၼ် ၵူၼ်းၵႃႉ ထူပ်းတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ သုမ်းၵၼ်ၼမ်။
ပီ 2021 ၼႆႉသမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းထႅင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇ မီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်း သုၵ်ႉယုင်ႈ ဢူၼ်ဢၢၼ် မႃးထႅင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တူၵ်းတႅမ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၸွမ်းလႅၼ် လိၼ် ၶႅၼ်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ မႃးထႅင်ႈ ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ