ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး Tai Youth Network တေဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈလႄႈ ပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈ ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် တီႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။
ဝၼ်းတီႈ 01/03/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN တေဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တီႈဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးသေဢမ်ႇၵႃး၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇသူၼ်ၸႂ် တူင်ႉတိုၼ်ႇမႃးထႅင်ႈ လိူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇပေႃးတေမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် ၵၼ်မႃး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသူႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ တီႈဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇၵေႃႈ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝၢၼ်ႈသပေႇတၢၼ်း တိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉ ။ ၶဝ်ၵေႃႈသမ်ႉပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈဝႆႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ပွတ်းၼၼ်ႉ ပႆႇယၢမ်ႈမီး။ ၶဝ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းမႃး ၶႂ်ႈႁူမ်ႈတင်းၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးသေ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် လွင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈၼႆလႄႈႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇမႃးဢုပ်ႇၵၼ်။ ၶဝ်ဝႃႈၶဝ်ၶႂ်ႈႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ။ ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇတေ ပူၵ်းသူၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးတူင်ႉတိုၼ်ႇၶဝ်ႈႁဵတ်းမႃး ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၸင်ႇလႆႈ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၵေႃပွင်ၵၢၼ် ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးသေ ၸင်ႇတေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈ” ဝႃႈၼႆ။
မၢႆတွင်းဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇၼႆႉ တေမီးပႃး ပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈ ပၼ် ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ်၊ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ ပိုၼ်းၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊပႃႉၺၢၼ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽူႈတေမႃးဢုပ်ႇၶႆႈ ၼႄသမ်ႉ ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၶုၼ်ယုင်းၶဵဝ် ၽူႈၼၢမ်းထတ်း ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ သႅၼ်ပၢႆး ဝႃႈၼႆ။
ၶုၼ်ယုင်းၶဵဝ် ၽူႈၼၢမ်းထတ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ သႅၼ်ပၢႆး လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်တေဢဝ် ၼမ်းဢုပ်ႇၶႆႈၼႄၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၽုၵ်ႈတႄႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် တေပဵၼ်လွင်ႈပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေဢုပ်ႇၶႆႈၼႄ လွင်ႈပိုၼ်းၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊပႃႉၺၢၼ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ယူႇတီႈၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႄႈ ႁူမ်ႈပႃးၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႈတီႈ တၢင်းပွတ်းႁွင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ သီႇပေႃႉ၊ သႅၼ်ဝီ၊ ၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ လႃႈသဵဝ်ႈလႄႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆ ၸႄႈဝဵင်း တေႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တီႈ ၶုမ်ၵုတ်းၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉလႄႈ ၶုမ်ၵုတ်းၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊပႃႉၺၢၼ်ႇ တီႈၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသူႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈ တီႈသီႇပေႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ တေၵႂႃႇတီႇၽဵဝ်ႈပႃႇႁဵဝ်ႈသၢင်းၶႅင်း ၸဝ်ႈၾႃႉႁဝ်းၶဝ်လႄႈ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊပႃႉၺၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈသၶၢၼ်းသႃႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉ။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ တေႁူမ်ႈႁႅင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းပဵၼ်မၢႆတွင်း ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႄႈ တၵ်ႉယမ် ၶိုၼ်းတီႈၶုမ်ပႃႇႁဵဝ်ႈၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊပႃႉၺၢၼ်ႇႁဝ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းပၢင်လဵၼ်ႈႁႅင်းလႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ်သေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ဢဝ်ဝၼ်း ၵိူတ်ႇၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊပႃႉၺၢၼ်ႇ (ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇတႆး၊ ၽူႈတႅင်ႇတႅမ်ႈၽဵင်းတၢင်ႇတုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းရႃႇၸႃႇ) ဝၼ်းထိ 1 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊ တီႈၸႄႈဝဵင်းပႃႇၵိူဝ် မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2017 ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ