ၶွင်ႊသီႊသိုၵ်း ဢၼ်ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 19 ဝၼ်းၼႆႉ ၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်မႂ်ႇ တႃႇပွင်ၵၢၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်း၊ မိူဝ်ႈၼႆႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႊသီႊၽွင်းငမ်းပွင်ၵၢၼ် ၸိုင်ႈမိူင်း တင်းမူတ်း 7 ၵေႃႉ ပႃးၶိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ၵဵင်းတုင် ၵေႃႉ ၼိုင်ႈ  ။

ဝၼ်းတီႈ 18/2/2021 ယူႇတီႈၶွင်ႊသီႊၽွင်းငမ်းပွင်ၵၢၼ် ၸိုင်ႈမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး ပဵၼ် တီႈၵိူဝ်းၵုမ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊသီႊၽွင်းငမ်း ပွင်ၵၢၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ပႃးတင်းၸဝ်ႈယိင်းၼွႆႉ (Dr.ယိၼ်ႇယိၼ်ႇၼွႆႇ) လုၵ်ႈယိင်း ၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း မိူင်းရၢႆး ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ၵဵင်းတုင်  ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ – “ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမိူင်း မတ်ႉတႃ 419 သေ ယူႇတီႈၶွင်ႊသီႊၽွင်းငမ်းပွင်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း လႆႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႊ သီႊၽွင်းငမ်းပွင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း 7 ၵေႃႉ။ ၸွမ်သိုၵ်းတၢၼ်းထုၼ်းဢူးဢွၼ်ႁူဝ် ၊   ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပဵၼ် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊယိၼ်ႇယိၼ်ႇၼွႆႇ ၊တေႃႇယဵၼ်ႇယဵၼ်ႇဢူး၊ ၸွမ်သိုၵ်းလူႇဢေး၊ တွၵ်ႊတိူဝ်ႊ သလၢႆးငုၼ်ႇၵျူင်းလႅၼ်ႇ၊ တေႃႇၶိၼ်ႇဢူးလၢႆႇ၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ထဵင်ႇလိၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း” – ဝႃႈၼႆ။

ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ယိၼ်ႇယိၼ်ႇၼွႆႇၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း မင်းရၢႆး ၸိူဝ်ႉသၢႆၸဝ်ႈၾႃႉ ၵဵင်းတုင်။ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈသမ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ တေႃႇမီႇမီႇၶၢႆႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၵၢမ်ႇပေႃးၸ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။

တွၵ်ႊတိူဝ်ႊယိၼ်ႇယိၼ်ႇၼွႆႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1991 တေႃႇထိုင် 2001 ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸုမ်း UNICEF ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၽွင်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၵေႃႈ ယၢမ်ႈလႆႈႁပ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ။

ၼႂ်းတႆးၼႆႉ ၸၢႆးလူင်းသႅင် ႁူဝ်ပဝ်ႈ သၽႃး ၸႄႈမိူင်းတႆး (ၼႂ်းပီ 2015 – 2020 )  ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၸုမ်း ၶွင်ႊသီႊၽွင်းငမ်း ပွင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၸၢႆးလူင်းသႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး ၵူၼ်းၸႃတိ ၵဵင်းတုင် ၼင်ႇၵဝ်ႇ။