ၵူၼ်းၵဵင်းတွင်း ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၶူင်းၵၢၼ်လူင် တၢတ်ႇၵဵင်းတွင်း ၶိုင်ယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ၶဝ်  ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇဢေႊၶိူဝ်ႊသေ တေႁဵတ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းပၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းၾႆးၾႃႉ။

မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၼႂ်းၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်း ပွတ်းဢိူင်ႇၵုၼ်လူင် ဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇ/ ဝၢၼ်ႈတၢတ်ႇလူင် တင်းဝၢၼ်ႈ လင်ႁိူၼ်း ႁိမ်းပၢၵ်ႇၼၼ်ႉ တႅမ်ႈလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းတၢင်ႇထိုင် လုမ်းၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်းလႄႈ လုမ်းၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်း ဢၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ တၢတ်ႇလူင် ၸူင်ဢၢင် ၵဵင်းတွင်း ၶိုင်ယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈ 250 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ပၢႆၼၼ်ႉသေ တေဢဝ်ႁဵတ်း မူႇဝၢၼ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉ။

လုင်းလိူၼ်ၶမ်း ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈၼႃး ဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇ/ တၢတ်ႇလူင် လၢတ်ႈဝႃႈ – “တေႃႈလဵဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇၽွမ်ႉ ၊ မိူဝ်းၼႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၽွမ်ႉ၊ ၶဝ်မႃးၸႂ်ႉႁဝ်းၶႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၶႃႈဢေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇယွမ်းလူင်းပၼ် လၢႆးမိုဝ်းၶႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းလိၵ်ႈ တၢင်ႇၸူး တီႈၽူႈၵွၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းဝႆႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ယဝ်ႉမႃးၼႆႉဢေႃႈ။  မၼ်းပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်း၊ မိူဝ်ႈ ၶဝ်မႃးႁဵတ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇမႃးထၢမ်ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းသေဢိတ်းၶႃႈ”  – ဝႃႈၼႆ။

ဢိူင်ႇၵုၼ်လူင် ဝၢၼ်ႈတၢတ်ႇလူင်ၼႆႉ မီးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းတွင်း၊ ဢမ်ႇပေႃးၵႆ တၢတ်ႇလူင်ၸူင်ဢၢင်၊ ႁူင်းၾႆးၾႃႉတၢတ်ႇလူင်ၵဵင်းတွင်း ဢၼ်ႁၢင်ႇယၢၼ်ဝဵင်း မွၵ်ႈ 18 လၵ်း ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

လုင်းၵွၼ်းသႅင်မိူင်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်းၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 2 ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “တီႈလိၼ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ တၢတ်ႇၵဵင်းတွင်းသေ ၶိုၼ်ႈမႃးတီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃႇ ယူႇတီႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း ၶႃႈယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉၶပ်းၶိုင်ၸွႆႈပၼ်ယူႇ” – ဝႃႈၼႆ။

ႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉ တီႈတၢတ်ႇၵဵင်းတွင်းၼၼ်ႉ တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်း မိူဝ်ႈပီ 2007 သေ ယဝ်ႉတူဝ်ႈပိုတ်ႇၸႂ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2012  ။ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇ  မွၵ်ႈ 60 မႅၵ်ႊၵိူဝ်ႊဝတ်ႊ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၾၢႆႇၼိူဝ်တၢတ်ႇၵဵင်းတွင်း ႁၢင်ႇယၢၼ်ဝဵင်း မွၵ်ႈ 14 လၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ  တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈယူႇ။    ၶူင်းၵၢၼ် ၼၼ်ႉၵေႃႈဢၢၼ်းယဝ်ႉၼႂ်းပီ 2021 ၊ ႁႅင်းၾႆး တေ ဢွၵ်ႇမွၵ်ႈ 60 မႅၵ်ႊၵိူဝ်ႊဝတ်ႊၼင်ႇၵဝ်ႇ။

ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် ၸုမ်းႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ၸုမ်းပႂ်ႉပႃးမႄႈၼမ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူဝ်ႇၽွမ်ႉၵၼ် သေတုၵ်းယွၼ်းဢေႃႈ၊ ၵူၼ်းလူင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ် ၸင်ႇၸၢင်ႈလူင်း ဢုပ်ႇဢူဝ်း ထတ်းတူၺ်းပၼ်။ လွင်ႈ ၵေႃႇသၢင်ႈတီႈယူႇ ပၼ်ၵူၼ်းပႂ်ႉႁူင်းၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶၢႆႉၵႂႃႇႁဵတ်းတၢင်ႇတီႈ တၢင်ႇတၢင်း၊ တီႈၼႆႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈလိၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ပဵၼ်တီႈၶဝ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။

ၼိူဝ်ၵႄးၼမ်ႉတဵင်းၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁူင်းၾႆးၾႃႉ ယဝ်ႉၵႂႃႇတီႈၼိုင်ႈ။ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵတ်း ပဵၼ်တၢတ်ႇၵဵင်း တွင်းတွၼ်ႈၼိူဝ် ။ ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈသမ်ႉတေႁဵတ်းထႅင်ႈ တွၼ်ႈၾၢႆႇၼိူဝ် ဝဵင်းၵဵင်းတွင်း။

ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၾၢႆဢၼ်တေႁဵတ်းၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉဢွၼ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၼိူဝ်ၵႄးၼမ်ႉသိမ် တီႈၼိုင်ႈ၊ တၢင်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၼိူဝ်ၵႄးၼမ်ႉတူႈ 3 တီႈ။ ၼိုင်ႈတီႈလႂ် ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ တေဢွၵ်ႇ 60 ထိုင် 100 မႅၵ်ႊၵိူဝ်ႊ ဝတ်ႊ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်တိုၵ်ႉမီးယူႇၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်တႄႉ ၼိူဝ်ၵႄးၼမ်ႉၶူင်း ၾၢႆလူင်မိူင်းတူၼ်၊ ၾၢႆလူင်ၼွင်ၽႃ တၢင်ႉယၢၼ်း၊ ၾၢႆလူင် ၵုၼ်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။