ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မွပ်ႈတၼ်းႁဵင်း ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ/ႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU ပၼ်ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ။
ဝၼ်းတီႈ 02/02/2018 ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီ ဝၼ်းထူၼ်ႈ 2 ၼႆႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ/ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တင်းမူတ်း 3 ၶေႃႈ။ 1.မွပ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ပၼ်တီႈ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ။ 2.ထတ်းသၢင်လွင်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လႄႈ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၼႂ်းပီ 2017 ။ 3.ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၼၼ်ႉ CSSU တေၶတ်းၸႂ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵုမ်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လွႆတႆးလႅင်း ဝၼ်းတီႈ 1-2/02/2018 ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း။ မီးလုၵ်ႈၸုမ်း CSSU ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 7 ၸုမ်း။ ပၢင်ၵုမ်ဝၼ်းႁႅၵ်ႈ မီးၵၢၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းၼႃႈၵၢၼ် CSSU ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီ။ ႁၢႆးငၢၼ်းငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး။ ထတ်းသၢင်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈလွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း၊ ၶိုၼ်းမႄးထတ်းသၢင် လႄႈပိၼ်ႇပႅင်ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၸုမ်း CSSU -ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢင်ၵုမ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ 2 ၸမ်း- ထတ်းသၢင်ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်မိူင်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်။ ဢုပ်ႇၵုမ်ၼႃႈၵၢၼ် တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းမိူဝ်းၼႃႈ။ မွပ်ႈဢၢပ်ႈၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU ပၼ်တီႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပၢင်ၵုမ်ဝၼ်းႁႅၵ်ႈၼၼ်ႉ တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸၢႆးလဵၵ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်ၵႂႃႇဝႃႈ- ” ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈတၢင်တူဝ် SSJAC သေ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈမွပ်ႈတၼ်းႁဵင်း CSSU ပၼ်တီႈႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသိူဝ်ႇၽိူၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးတၢင်းၸူမ်းသိူဝ်းသေ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶတ်းၶႂၢင်သင်။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ ၼႂ်းပီ 2018 ၼႆႉ တိုၼ်းတေၸွႆႈထႅမ်ၵႂႃႇ ၵႃႈၼင်ႇမႃႇႁႅင်းမီး ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵေႃႉထုၵ်ႇလႆႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ CSSU ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း တႄႉ ဢမ်ႇလႆႈမႃးၶဝ်ႈပၢင်ၵုမ်၊ တူဝ်လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တႄႉဝႃႈယွၼ်ႉပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ-ဝႃႈၼႆ။
လုၵ်ႈၸုမ်း CSSU ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၊ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး။ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP ၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC ၊ ပႃႇတီႇၵွင်ၸႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ ယူႇၼႂ်းၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်မိူင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၾၢႆႇမိူင်းထႆး တေႃႇၼႃႈဝၢၼ်ႈရၵ်ႉထႆး ဢိူင်ႇမွၵ်ႇၸမ်ႇပႄႇ ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းၼိူဝ်။
ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၼႆႉ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၊ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ။ ၸုမ်းတႆးယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၊ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC [ဢၼ်မီး SSPP/SSA ၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း (ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉသႅင်ၵႅဝ်ႉ)၊] ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး-မိူင်းထႆး (Shan CBOs, Thailand) ႁူမ်ႈၸႂ်ၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/10/2013 ။ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ (ESSDDP) ႁိုဝ် ပႃႇတီႇၵွင်ၸႆး၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်သိုင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းတႆး၊ ၸုမ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၸိုင်ႈတႆး (NGSS) ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (TYO) ၊ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး-မိူင်းထႆး (TNAT)၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈၶဝ်ႈပႃးပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း။
မီးယိူင်းဢၢၼ်းလူင် ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ မီးယိူင်းဢၢၼ်း လႄႈ လၵ်းၵၢၼ် သွင်ပိူင်- 1.ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈ ၵမ်ၸႃတႃ (ၵၢမ်ႇၵျမ်ႇမႃႇ) ၸိုင်ႈတႆး။ 2.ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ယူင်ႉၶၢပ်ႈၵၢၼ်မိူင်း (Political frame-work) ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်း (ၸိုင်ႈတႆးၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ)။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ