ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၾၢႆႇ လဵၼ်းႁႅင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆး ၊ ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်မီး 3 ၵေႃႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 25/3/2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၵေႃႉမႂ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆး ဢႃယု မီး 26 ပီ။ မၼ်းၸၢႆးလုၵ်ႉ လၼ်ႊတၼ်ႊမႃးလူင်းၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် သုဝၼ်ႊၼႃႊၽုမ်ႊ မိူင်းထႆးသေ ထိုင်မႃးမိူင်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21/3/2020။
မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 ၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း တီႈႁူင်း ယႃဢိၼ်းၸဵင်ႇသေ လႆႈထုၵ်ႇၵုမ်းပႂ်ႉတူၺ်း တၢင်းပဵၼ်မၼ်းၸၢႆး ဝႃႈၼႆ။
ဢၢႆႈလဵဝ် ယူႇတႃႈၵုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်လႄႈၵူၼ်းထုၵ်ႇၵုမ်းတူဝ်ပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးၸိူဝ်ႉမႅင်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းတႃႈၵုင်ႈၵမ်ႈၼမ်။ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈမိူဝ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈယင်းပႆႇႁတ်းမိူဝ်းဢေႃႈၼႆႉ။ ပိူၼ်ႈတႄႉပႆႇသင်ႇပိၵ်ႉရူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈတေၶီႇရူတ်ႉပၢတ်ႉသ်ၶိုၼ်ႈမိူဝ်းၵေႃႈႁၢင်ႈၶႂ်ႈၵူဝ်ဝႆႉ” – ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၾၢႆႇမေႃယႃတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူတ်ႇသွၵ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်း ႁူပ်ႉထူပ်းယူႇၸမ်မၼ်းၸၢႆးတႃႇႁႂ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူဝ်သေ ပႂ်ႉတူၺ်း ဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈၵူတ်ႇထတ်း ထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 မီးသွင်ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းမီးၸိူဝ်ႉမႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းလုၵ်ႉမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းပွၵ်ႈမႃးလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 24/3/2020 တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ယၢမ်း တေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်း မိူင်းထႆးပွၵ်ႈမႃးမီးၼမ်ႁႅင်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် တၢင်းပဵၼ် ပေႃးတေဢမ်ႇလၢမ်းၽႄႈ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းႁိူၼ်း (ဢမ်ႇၼၼ်) ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ႁႂ်ႈယူႇဝႆႉၼၼ်ႉ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 14 ဝၼ်း တႃႇတေပႂ်ႉ တူၺ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၼၢင်းယင်းတူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ လွင်ႈတေသင်ႇဢိုတ်းႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်၊ ၶွင်ၸႂ်ႉ၊ ၶွင်ၵိၼ် ၊ သင်ဢိုတ်းၵၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉပႆႇမီး ။ လွင်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်တေၶၢတ်ႇ ဢေႃႈဢမ်ႇမီး ။ သင်ဝႃႈ ၵႂႃႇၵႂႃႇႁိမ် ၵၼ်သိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉယႃႈယႃၸိုင်ၵူၼ်းတေၵႂႃႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်သေမီးတိုဝ်ႉတၢင်းတေၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်မႃးၼမ်”- ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် ႁူင်းၸၢၵ်ႈ လႄႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇမႃးပိၵ်ႉယဝ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်ၶၢဝ်ႇပွမ်ၵူၺ်း။ ယႃႇပေဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇပွမ်၊ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈယႃႇပေၼႅတ်ႈယုမ်ႇၶၢဝ်ႇပွမ်။ ႁႂ်ႈပႂ်ႉထွမ်ႇၶၢဝ်ႇဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဝႃႈၼႆ။
တေႃႈလဵဝ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 – 3 ၵေႃႉ ။ ဢၼ်ထၢင်ႇထိူမ် ပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးဝႆႉသမ်ႉ မီး 238 ၵေႃႉ။ ပႂ်ႉတူၺ်းၵႂၢမ်းတွပ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်လိူတ်ႈ ၵႂႃႇ ၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉမီး 26 ၵေႃႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၾၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ worldometer ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ မီးၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 422,966 ၵေႃႉ။ တၢႆ 18,906 ၵေႃႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ