ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် တုၵ်းယွၼ်းဢဝ်ၶိုၼ်းတီႈလိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼၢႆးၼႃႈ(ပွႆးၸႃး) ဢဝ်မွပ်ႈပၼ် ၸုမ်း ၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉပွၵ်ႉ 9 တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလုမ်း ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 9/3/2020 ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်း ပူႇတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် တုၵ်းယွၼ်း ၶိုၼ်းတီႈလိၼ် လုင်း ဢေႃး 2 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ဢၼ်ၼၢႆးၼႃႈ (ပွႆးၸႃး) ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ တၢၼ်ႇလိၼ်း ဢဝ်လူႇမွပ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် တႃႇသၢင်ႈလုမ်း ၸုမ်း ယေႇငဵၼ်းဢေးပရႁိတ၊ ၸုမ်းပေးတေႃးလႅတ်ႉပရႁိတ၊ ၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉ ပွၵ်ႉ 9၊ ၸုမ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ၊ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းသိုၵ်းၵဝ်ႇလႄႈ ၸုမ်း ၶၢဝ်ႇ ႁိၵ်ႉတၢႆႇ တင်းမူတ်း 6 ၸုမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးႁၢၼ်ႇ ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ လိၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိၼ် ၶွင် လုင်းဢေႃး ဢႃယု ႁိမ်း 80 ပီ တိုၵ်ႉမီးသၢႆၸႂ်ယူႇ။ တီႈလိၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ပဵၼ်ၼႃးဝႆႉ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ႁဵတ်းတၢင်း ၼႂ်းၵႄႈ ဝတ်ႉၶိူဝ်းၼိမ်း တင်း တီႈလိၼ်လုင်းဢေႃးၼႆႉသေ ဢဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၼႃးပႅတ်ႈ၊ မိူဝ်ႈပီ 1992 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸီႉသင်ႇလူင်းမႃး ႁႂ်ႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉသၵ်း ၼိုင်ႈႁိူၼ်းလႂ် 7 တူၼ်ႈ တႃႇဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်းသမ်ႉ တင်း မူတ်း 800 တူၼ်ႈပၢႆသေ ဢမ်ႇမီးတီႈၽုၵ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးယွၼ်းၽုၵ်ႇတီႈလိၼ်လုင်းဢေႃးၼႆႉ”ဝႃႈၼႆ။

ထိုင်မႃး ပီ 2010 မိူဝ်ႈပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ တီႈလိၼ်ဢၼ်ယိုတ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈၶိုၼ်းသူင်ႇပၼ် ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်း ၶိုၼ်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၽူႈတၢင်လၢတ်ႈ (ရှေ့နေ) ၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉ ပၼ်ငိုၼ်းလုင်းဢေႃး သွင်ပူႇထဝ်ႈ တႃႇငိုၼ်း 100 သႅၼ်ပျႃးသေဝႃႈ တေၸတ်းၵၢၼ်ပၼ်ႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းတီႈလိၼ်။

ၸၢႆးႁၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၼၢႆးၸူႉတဵင်ႇၼီႇတဵင်းၼႆႉ ယွၼ်းၶိုၼ်းတီႈလိၼ်ၼႃးၼၼ်ႉ လႆႈသေတႃႉ ဢမ်ႇတၵ်းသဵင်သင်မႃး လႄႈ မိူဝ်ႈပီၵၢႆ 2019 ၶႃႈလႄႈ လုင်းဢေႃး ၵႂႃႇတွင်ႈထၢမ်။ မၼ်းၼၢင်းဝႃႈတၢင်းၼႃႈ 1 ဢေႊၶိူဝ်ႊၼႆႉ မၼ်းတေဢဝ်။ တၢင်းလင် 1 ဢေႊၶိူဝ်ႊၼၼ်ႉ တေပၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၶိုၼ်းၼႆလႄႈ လႆႈႁဵတ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵၼ်။ ၵမ်းၼႆႉပွႆးၸႃးတၢၼ်ႇ လိၼ်ႇၼၼ်ႉ သမ်ႉဝႃႈမၼ်းလူႇၼႆသေ ၸႂ်ႉၸုမ်းပရႁိတ 6 ၸုမ်းၼၼ်ႉ မႃးလွမ်ႉႁူဝ်ႉဢဝ် တီႈလိၼ် 2 ဢေႊၶိူဝ်ႊၼၼ်ႉ ႁင်းၽႂ်မၼ်းဝႆႉယၢမ်းလဵဝ်”ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၶိင်းပွႆးၸႃးတင်ၼၢႆးသေႉၼေႇၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆ ပဵၼ်ဢၼ်လီဝူၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶိူဝ်းၼိမ်း ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈဢဝ်လိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၼ်ၵၼ်လူၺ်ႈဢမ်ႇလၢတ်ႈ သင်တီႈၸဝ်ႈၶွင် တုၵ်းယွၼ်းတီႈလိၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းပၼ်လုင်းဢေႃး သွင်ပူႇဢွၵ်ႇၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။

တေႃႈလဵဝ် ယူႇတီႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်း ပူႇတႃႇလႄႈ ၸၢႆးႁၢၼ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် လုမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ လုမ်းတပ်ႉသိုၵ်း၊ လုမ်းပလိၵ်ႈ၊ လုမ်းၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ၊ လုမ်းတႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ်၊ လုမ်းၾၢႆႇပႃႇမႆႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တီႈ လိၼ်ၼၼ်ႉ တေတူၵ်းၶိုၼ်းၼႂ်းမိုဝ်းၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။

“မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 11 ႁဝ်းၶႃႈ တင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တေဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉထၢပ်ႈတၢင်းၼွၵ်ႈ ႁူဝ်ႉၶဝ်ဢၼ်လွမ်ႉဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈလိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမႃးပဵၼ်ၶိုၼ်းတီႈလိၼ်လုင်းဢေႃး” ၸၢႆးႁၢၼ်ႇ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်းၼႆႉ ဝၢႆးလင်တပ်ႉၵွင်ႈလူင်သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈမႃးပၵ်းသဝ်းယဝ်ႉ ၵႆႉၺႃးယိုတ်း ဢဝ် လၢႆ။ ထိုင်တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၸႂ်ႉမႅင်ႇပၼ်ၶိုၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢမ်ႇမႅင်ႇၶိုၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈ ၼႄၵၢင်ၸႂ်တုၵ်းယွၼ်းၶိုၼ်းပဵၼ်လၢႆလၢႆပွၵ်ႈ။