ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 3 ၸုမ်းလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆယဵၼ်လူင်းဢိတ်းဢီႈ ယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ၵေႃႈ ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်းၶိုၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 6/9/2019 ၼႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်မီးတီႈဝတ်ႉၶူဝ်လူင် ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉ ဢွၼ် ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ႁိမ်းႁူဝ်ၵူၼ်း 500 ၵေႃႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5/9/2019 ၵေႃႈ ၵူၼ်း ပၢႆႈၽေးမႃးယူႇ တီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈဝၢၼ်ႈပဵင်းလႄႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈတွင်ႇတၢၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်း မွၵ်ႈ 400 ၵေႃႉ။ တီႈႁူင်းႁေႃတဢၢင်းတႄႉ တိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇ 305 ၵေႃႉ။
ၼၢင်းမၢႆးမၢႆႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၽူႈတူင်ႉၼိုင်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၵူတ်ႉၶၢႆဝႃႈ “ သၢႆမၢႆၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၵူတ်ႉၶၢႆ မီးယူႇ 1,713” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးၼေႃႇသႅင် ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၼႂ်းဝၼ်း၊ သွင်ဝၼ်းၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈ ယဵၼ်ၵႂႃႇသေ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ်မႃးယူႇတီႈဝၢၼ်ႈပဵင်း လႄႈ တီႈဝတ်ႉၶူဝ်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၵၼ် ယဝ်ႉ ၶႃႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵႃးၶိုၼ်ႈလူင်း လႃႈသဵဝ်ႈ – မူႇၸေႊၵေႃႈ ၵႂႃႇမႃးၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ” ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ်ၵၢင်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် 2019 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ထပ်းၵၼ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ရူတ်ႉၵႃးၺႃးၽဝ် ၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း (UN ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ မီး 17 ၵေႃႉ) ၶူဝ်ၵွႆ၊ တၢင်းၶၢတ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးၼေႃႇသႅင် လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လႆႈတၢႆယွၼ်ႉၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ တင်းမူတ်း 17 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇ ၸဵပ်း 27 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ဢၼ်ၺႃးၺွပ်းၵႂႃႇ ၽွင်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 9 ၵေႃႉ။ ရူတ်ႉၵႃး ဢၼ်ၺႃးၽဝ် ၼႂ်းၵႄႈလႃႈသဵဝ်ႈ – မူႇၸေႊ ဢမ်ႇယွမ်း 22 လမ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၵၢမ်ႇပေႃႉၸတၢႆး ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ “ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈပိၵ်ႉဝႆႉ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းမီး 89 လင်။ လုၵ်ႈႁဵၼ်း 11,830 ၵေႃႉလႄႈ ၶူးသွၼ် 403 ၵေႃႉ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဝႆႉ”ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 31/8/2019 ၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီလႄႈ တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈ ႁုပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်။ တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈလၢႆလၢႆယၢင်ႇ။ ပႃးၸဵမ်တႃႇၵိုတ်းတိုၵ်း။ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းၵိုတ်း ၾၢႆႇလဵဝ်ထႅင်ႈ 21 ဝၼ်း တေႃႇထိုင် 21/9/2019 ၼႆႉ။ တႃႇၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်လႆႈ သွင်ၾၢႆႇတေႁူပ်ႉၵၼ်တီႈၵဵင်းတုင်ထႅင်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16-17/9/2019။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ