ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းလႄႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မႆႈၸႂ်ၸွမ်း။
ဝၼ်းတီႈ 4/9/2019 ယူႇတီႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တႄႇဢဝ်ၵၢင်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼၼ်ႉ မႃး ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉတၢႆၸွမ်းပၢင်တိုၵ်း မီး 17 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 27 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၽူႈယိင်းလႄႈ လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
June kunugi တူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်း UNICEF ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ “ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃး ပႆတၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈလူႉၵွႆ၊ ၵူၼ်းမိူင်း တင်း ၼမ်ၶမ်ဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး SHRF လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇလႆႈမေႃၵိၼ်မေႃယူႇၵၼ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းယၢမ်းသုၵ်ႉသၵ်ႉယူ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေ ဢမ်ႇလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ၊ ၺႃးတဵၵ်းတဵင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်းႁႂ်ႈမေႃယူႇပဵၼ်တီႈသေ ႁႃယူႇတီႈဢၼ်မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လွတ်ႈၽေး ၵၼ်။ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈတုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼႆၶႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ June Kunugi တုၵ်းသူၼ်းထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇဝႃႈ “ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းမူတ်း ႁႂ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶၵူၼ်းမိူင်း” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် SHRF တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၽူႈၼမ်းၸုမ်းသိုၵ်းႁႂ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ၸဵဝ်းလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႇ ၵၼ်ၼႄႁၢင်ႈတႃႇလဵၼ်ႈၵဵမ်းၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 15/8/2019 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းဢူၺ်းလီ 3 ၸုမ်း တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်မႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၵူႈဝၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလူႉတၢႆယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း မီး 17 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း ႁိမ်း 30 ၵေႃႉသေ ရူတ်ႉၵႃး ၵူၼ်း မိူင်းဢၼ်ၺႃးၽဝ် ဢမ်ႇယွမ်း 10 လမ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူႉၵွႆ၊ ၶူဝ်ၵွႆ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 31/8/2019 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 4 ၸုမ်း ပႃးတင်း KIA/KIO ၶၢင် တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် လွင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းတၢင်းပွတ်းႁွင်ႇ တီႈၵဵင်းတုင်။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 16-17/9/2019 တေထိုင်ၼႆႉ တေႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ