ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်ႉၼၼ်ႉ ဢၼ်လႂ်ထုၵ်ႇမၢႆမီႈလႄႈ ဢၼ်လႂ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇမၢႆမီႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတေလႆႈ ႁူႉၸွမ်းၼႆသေ ယူႇတီႈ MTA လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။
ဝၼ်းတီႈ 13/8/2019 ယူႇတီႈ ၸုမ်း MTA (Myanmar Tobacco Association) သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၵဵဝ်ႇ လူၺ်ႈလွင်ႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉဝႃႈ ဢၼ်လႂ် ထုၵ်ႇမၢႆမီႈ၊ ဢၼ်လႂ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇမၢႆမီႈ ၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢင်ၵႅဝ်ႈၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်း တီႈႁူင်းႁႅမ်းတွင်ႇၵျီးရွႆႊယိူဝ်ႊ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ မီးၽူႈ တႅၼ်းသၽႃး၊ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ်ႈတီး ဢိၵ်ႇတင်း ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ မီးႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 60 ၵေႃႉ။
ၶၢႆႇဝူၺ်ႇတွႆႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်း MTA (Myanmar Tobacco Association) လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းသႂ်ႇ ၶွၼ်ႇလႆႈထူပ်းယူႇၼႆႉ ယွၼ်ႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇၼွၵ်ႈမၢႆမီႈလႄႈ လႆႈသုမ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇ၊ ၶွၼ်ႇ ၵေႃႈ ၵႃႈယႂ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၶွၼ်ႇၶိုၵ်ႉ တွၼ်း ၶွၼ်ႇၵၢၼ်ၶၢႆလႅၼ်းယႃႈၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈပၼ်ၶွၼ်ႇတိူဝ်းၶိုၼ်ႈၵူႈပီ။ ၼႂ်းပီ 2019 ၼႆႉ လႆႈသႂ်ႇၶွၼ်ႇလိူဝ်ႁႅင်းၼႆႉ မီး 2 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလႆႈပၼ်ၶွၼ်ႇသုင်လႄႈၶၼ်ၵုၼ်ႇၵေႃႈသုင်၊ ပေႃးၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႈယႂ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုင်ႈမိူင်းတူၵ်း၊ ၵႃႈၶၼ် ငိုၼ်းၵေႃႈတူၵ်း” ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၼၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ လိူၵ်ႈႁႃသိုဝ်ႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းၵၢၼ် လႆႈလူႉသုမ်းတင်းသၢမ်ပႃႈသၢမ်ၾၢႆႇ။
ဢူးသူဝ်းၺုၼ်ႉလုၼ်ႇ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၽၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၼင်ႇႁိုဝ် မၢႆမီႈပေႃးတေႁူမ်ႇငမ်းသေ တေႁွတ်ႈယိူင်း မၢႆၼႆႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၾၢႆႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၵူၼ်း မိူင်းလႄႈ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ် ထုၵ်ႇလီႁူမ်ႈမိုဝ်း ၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၶၢႆႇဝူၺ်ႇတွႆႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸတ်းၵၢၼ်ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ၊ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၶဝ်ၵေႃႈ ယႃႇပေဝႄႈၵႃႈၶွၼ်ႇသေ ထုၵ်ႇလီႁူႉပုၼ်ႈၽွၼ်းသႂ်ႇၶွၼ်ႇပၼ်ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ယႃႇပေ တူၺ်းၵုၼ်ႇၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း ထုၵ်ႇလီၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၼ်ႁႅင်း ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸွမ်း မၢႆမီႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸွမ်းမၢႆမီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ တိူဝ်းလိူဝ်မႃးၵူႈဝၼ်း ယွၼ်ႉၵူၼ်းၵႃႉၵမ်ႈ ၽွင်ႈဢမ်ႇပၼ်လႆႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇလႄႈ မႃးၵႃႉၶၢႆ ၵူၼ်းႁဵတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁဵတ်းၸွမ်းမၢႆမီႈတင်းၼမ် လႆႈထူပ်းတင်းယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇၵၼ်မႃးၼမ် ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ