ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ မေႃငိူင်ႉဝႄႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃ၊ ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ တေႃႇၵၼ်ၼႆသေ ၸုမ်း BNI တင်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းပၢင်သွၼ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ပၼ်ပၢင်သွၼ်လွင်ႈ ႁၢႆးငၢၼ်းၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈလႄႈ လွင်ႈယဵတ်ႈမွၼ် Conflict Sensitive Journalism and Anti-Corruption ၼႆႉ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇၽူႈသူၼ်ၸႂ်ပႃးၸႂ်ၼႂ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း 20 ပၢႆ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ တၢင်ႉယၢၼ်း၊ ၵေးသီး၊ ပၢင်လွင်း၊ ၾၢႆၶုၼ်ႇ၊ လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၶူဝ်လမ် (ၶူဝ်ၶမ်း)၊ တူၼ်ႈတီး၊ ၵဵင်းတုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸၢႆးမိူင်း ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ ဢႄႊၻီႊတိူဝ်ႊ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- “မိူင်းတႆးၼႆႉမၼ်းၵႂၢင်ႈ၊ မီးပိုၼ်းယၢဝ်း၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈၼမ်၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵေႃႈၼမ်၊ ၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်းဢွၵ်ႇၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပၼ်ႁႃၵေႃႈၼမ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်ပၼ်ႁႃတေလူတ်းယွမ်းသေ တေယူႇလႆႈၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းႁၢႆးငၢၼ်းၶၢဝ်ႇၼႆ ႁဝ်းတေလႆႈမေႃငိူင်ႉဝႄႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်တေၸၢင်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸင်ႇလႆႈၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
တႃႇတေပဵၼ်ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်း FOJO ၵမ်ႉၸွႆႈသေ ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ (Burma News International-BNI) တင်း ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႁွၵ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း။ ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းတီႈ 14-15/12/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း၊ တီႈႁူင်းႁႅမ်း 21st Century TGI ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။
ၸၢႆးမူၼ်းဢွၼ်ႇ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ Tai TV Online ၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်လၢတ်ႈဝႃႈ- “ဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ်သေ လႆႈတၢင်းႁူႉၼမ်တႄႉ ပဵၼ်လၢႆးထၢႆႇႁၢင်ႈ၊ တတ်းတေႃႇဝီႊၻီႊဢူဝ်ႊ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပေႃးမီးပၢင်ၵုမ် ပၢင်သွၼ်မႃး တေလႆႈႁူႉလၢႆးထၢႆႇႁၢင်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈႁၢင်ႈဢၼ်လီ ဢၼ်ၶႅမ်ႉ။ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႄႉ ပေႃးတႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ ႁဝ်းတေလႆႈၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၸၢင်ႈဝႄႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်တေပဵၼ်ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။
တီႈပၢင်သွၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်းၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈလွင်ႈပၼ်ႁႃ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ လွင်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ လွင်ႈၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးလွင်ႈပၼ်ႁႃ/ ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ၊ လွင်ႈယဵတ်ႈမွၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်သွၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတူဝ်တႅၼ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းၽႂ်မၼ်း၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းၶၢဝ်ႇ EPRP ၊ Tai TV Online ၊ တႆးႁုၼ်ႈမႂ်ႇ၊ သဵင်သၼ်လွႆ၊ သႅၼ်ပၢႆး၊ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း NRC, MRTV ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ