လုင်းၸၢႆးဢူင်းၵျေႃႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ လူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်လူၺ်ႈ တၢင်းပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊပွတ်ႇ။

ဝၼ်းတီႈ 10/12/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 05:00 မူင်းလုင်းၸၢႆးဢူင်းၵျေႃႇ ဢႃယု 68 ပီ ၵေႃႉပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် SNLD ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ လူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ် လူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ ပွတ်ႇ တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆး ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ (ပွၵ်ႉဢွၵ်ႇ) ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း။

လုင်းဢူင်းၵျေႃႇၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၾၢႆႇၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉမႂ်ႇ မႃးမိူဝ်ႈပီ 1974 ထိုင် 1978။ ပီ 1988 ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၶွမ်ႊမ တီႊၸႄႈဝဵင်း မိူင်းပၼ်ႇမႃး။ ထိုင်မႃးပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း (ၼဝတ) ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈ တဵၵ်းတဵင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ပႃႇတီႇ။

ထိုင်မႃးပီ 2014 ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ပတ်းပူလူမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွမ်ႊမတီႊၸၢႆးဢူင်းၵျေႃႇ ၸင်ႇၶိုၼ်း ၶဝ်ႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ တေႃႇပေႃးသဵင်ႈမုၼ် လူၺ်ႈတၢင်း ပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊပွတ်ႇ။ တေပူၼ်ႉ ၶၢပ်ႈတူဝ်ႁွပ်ႇႁူဝ်ၶဝ်ႈႁဵဝ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 13/12/2017 ။

ၸၢႆးသိူဝ်တႆး ၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ဢၼ်လုင်းၸၢႆးဢူင်းၵျေႃႇ လူႉ ၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းမွင်ၸႂ်တႄႉၶႃႈ မၼ်းၸၢႆးၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းလူင် တူဝ်ယၢင်ႇလီ မီးလွင်ႈသိုဝ်ႈ ယူဝ်း မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ပႃႇတီႇလႄႈ ၵၢၼ်ၵူၼ်းၼမ်တႄႉတႄႉ ” ဝႃႈၼႆ။

လုင်းၸၢႆးဢူင်းၵျေႃႇၼႆႉ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 11ၶမ်ႈ ပီၵေႃးၸႃႇ 1311 ပဵၼ်လုၵ်ႈ ၸၢႆးလုင်း ၼၼ်ႇတႃႇ ပႃႈၼၢင်းလႃႉမိၼ်ႉ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈၵၼ် 5 ၵေႃႉ ၊ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵေႃႉယႂ်ႇ သုတ်း၊ တႄႇၼႃႈ ႁိူၼ်းတင်းၼၢင်းၼုမ်ႇ မီးလုၵ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် 5 ၵေႃႉ၊ မီးလၢၼ် 5 ၵေႃႉ။