ပၢင်ၶဝ်ႈတိုဝ်းၵမ်ပရိဝၢသ်ႈလႄႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသင်ၶၸဝ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 25/01/2019 ထိုင် 04/02/2019 (လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈႁႃႈၶမ်ႈ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ၵမ်လပ်း) ယူႇတီႈသင်ၶၸဝ်ႈ ဢွၼ် ႁူဝ်တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးတိုဝ်းၵမ်ပရိဝၢသ်ႈ(ပွႆးဝၢတ်ႈၶဝ်ႈပွင်) လႄႈ ပၢင်ၵုမ် လူင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသင်ၶၸဝ်ႈ တီႈဝတ်ႉဝိႁၢရ် မူၺ်ႇတေႃႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၶူးဝႃႇရိၼ်ႇ လၢဝ်သႅင် မိူင်းၵိုင် လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၸဝ်ႈတူၼ်လူင်ၶဝ် ဢွၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ သင်ၶၸဝ်ႈတင်းၸႄႈဝဵင်းလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ် ရႁၢၼ်းၸဝ်ႈဢၼ်သိၵ်ႈ ၶႃႇပုၵ်ႈၸိုၼ်ႈသႂ် ၼႂ်းသႃသၼႃ ၸွမ်းၼင်ႇဝိၼႄး(ပိူင်တိုဝ်းၵမ်) ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းတမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ပိူင်ၼိုင်ႈၼႆ သေ ပေႃးထိုင်လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈၶၢဝ်းၵတ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ သင်ၶၸဝ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်တင်းသဵင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ႁဵတ်းပၢင် တိုဝ်းၵမ်ပရိဝၢသ်ႈ (ပွႆးဝၢတ်ႈၶဝ်ႈပွင်) ၶၢဝ်းတၢင်း10 ဝၼ်းမႃးၵူႈပီ” ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်သင်ၶၸဝ်ႈၶူပ်ႇပီၼႆႉ လႆႈၶပ်းၶိုင်ၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းၽွင်း ပၢင်ပွႆးတိုဝ်းၵမ်ပရိဝၢသ်ႈဝၼ်းထူၼ်ႈ(3) လိူၼ် ၵမ်လွင်ႈပႅတ်ႇၶမ်ႈ ဝၼ်းၸၼ်။ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၸႅၵ်ႇႁဵတ်းသွင်တွၼ်ႈ၊ တွၼ်ႈၼိုင်ႈၵၢင်ၼႂ် – တွၼ်ႈၵၢင်ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်သမ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် လိူၵ်ႈတင်ႈ သင်ၶၼႃႇယၵၸႄႈဝဵင်း 9 တူၼ် – မိူၼ်ၼင်ႇ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ရေဝတ မူၺ်ႇတေႃႇလူင်မိူင်းၵိုင် ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ၶၼႃႇယၵ။ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၸႃႇရိၼ်ႇတ ၵျွင်းမုင်ႈသႃႇ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၶူးၵုမႃႇရတေႇၸ သုဝၼ်ႇၼၵျွင်းၶမ်း၊ ၽူႈမၢႆလူင် သင်ႇၶၼႃႇယၵၸႄႈဝဵင်း (လိူၵ်ႈတၢင်ႇမႂ်ႇ)။ သြႃႇ ၸဝ်ႈၸၼ်ႇ တႃႇဝရ မသ်သိမႃႇရႃႇမၵျွင်းၵၢင် ၵႅမ်ၽူႈမၢႆသင်ႇၶၼႃႇယၵၸႄႈဝဵင်း (လိူၵ်ႈတၢင်ႇမႂ်ႇ)။ သြႃႇၸဝ်ႈဝႃႇရိၼ်ႇ တ ႁူင်းထမ်း ၵၢင်ဝဵင်း၊ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း သင်ႇၶၼႃႇယၸႄႈဝဵင်း။ သြႃႇၸဝ်ႈၵုမႃႇရ ၵျွင်းလူင်ဝၢင်ႈမိူင်း၊ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း သင်ၶၼႃယ ၸႄႈဝဵင်း။ သြႃႇၸဝ်ႈၸေႃးတိၵ ၵျွင်းၵုင်းတီး၊ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း သင်ႇၶ ၼႃႇယၸႄႈဝဵင်း။ သြႃႇၸဝ်ႈဢၵ်ၵ သေၼ ဢွင်ႇ မင်ႇၵလႃႇလွႆလႅင်၊ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း သင်ႇၶၼႃႇယၸႄႈဝဵင်း ။ သြႃႇၸဝ်ႈမႃႇလႃႇၼၼ်ႇတ ၵျွင်းၼွင်ၶူး ၽၵ်းၽဵတ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလိူၵ်ႈတင်ႈထႅင်ႈ ၸုမ်းႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ၶ ၼႃႇယၵပွၵ်ႉ၊ ပွၵ်ႉ(1)တေႃႇ(7) လႄႈၽူႈမၢႆၸုမ်းသင်ၶၼႃႇ ယၵပွၵ်ႉ၊ ပွၵ်ႉ(1)တေႃႇ(7) ။ ႁူမ်ႈပႃးလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸုမ်းႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶၼႃႇယၵ ၸုမ်းၽူႈမၢႆ ဢိူင်ႇ၊ ၵူႈဢိူင်ႇဢိူင်ႇ တႃႇ(22) ဢိူင်ႇ၊ တႃႇ(44) တူၼ်သေ မၵ်းမၼ်ႈႁူမ်ၸူမ်းသႃထုၸွမ်း သြႃႇၸဝ်ႈသင်ၶၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းႁပ်ႉဢဝ် ၼႃႈတီႈ ၽႂ်မၼ်း ဢၼ်သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈၼၼ်ႉသေ ပၢင်ၵုမ်တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်လႆႈလိုဝ်ႈယင်ႉၵႂႃႇ။
ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢင်ဝၼ်းသမ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လွင်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပရိယတ်တိသတ်ႉထမ်ႇ မပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၵိုင် လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈသေ မၵ်းမၼ်ႈၼႂ်းပၢင်တႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈပႃး ပၢင် ၶူၼ်ႉၶႆႈလိၵ်ႈၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။
ထိုင်မႃးတွၼ်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသမ်ႉ လႆႈလူဢၢၼ်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃး လွင်ႈယွၼ်းၶႂၢင်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈ ဝတ်ႉ ဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ သိမ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ သင်ၶၼႃႇယၵၸႄႈဝဵင်း ပၼ်ၶႂၢင်ႉႁဵတ်းၵႂႃႇၵေႃႈမီး၊ ဢမ်ႇ လႆႈပၼ်ၶႂၢင်ႉ ႁဵတ်းၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးဝႃႇရိၼ်ႇတ လၢဝ်သႅင် ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းသင်ၶၸဝ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းလၢင်းလူင် ဢၼ်ယၢမ်ႈ ပဵၼ် ဢိူင်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်မႃးသေ ၼႂ်းထၢတ်ႈၸႅတ်ႈၵဝ်ႈတီႈ ထုင်ႉမိူင်းၵိုင်ၼၼ်ႉၵေႃႈပႃး ထၢတ်ႈၸႅတ်ႈဢၼ်မီး ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းလၢင်းလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈၸပ်းၵႂႃႇပႃး ၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း မိူဝ်ႈပီ1326 ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပရိယတ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ၼႂ်းဢိူင်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းႁႂ်ႈ လႆႈႁူမ်ႈႁွမ်း ၵၼ်မိူၼ်ပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇၵႂႃႇ တၢင်ႇလဝ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈတၢင်ႇလဝ်ႈယွၼ်းထၢမ်ၵၢင် ၸႂ် သင်ၶၸဝ်ႈဢိူင်ႇ မိူင်းလၢင်းလူင် ဢၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်” ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမၢႆသင်ၶၸဝ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းလၢင်းလူင် လဝ်ႈလၢတ်ႈၵႂႃႇ လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်ဢၼ် ႁူမ်ၸူမ်းဢမ်ႇသုတ်း ဢမ်ႇသဵင်ႈ ၸိူၵ်ႈ ၶၢတ်ႇၵေႃႈယႃႇႁႂ်ႈႁိူဝ်းလႆ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉယူႇဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈတူၵ်းၸွၵ်ႉႁႅင်းၼႃႇ ပေႃးဝႃႈသင်ၶၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် မိူင်းၵိုင် ဢမ်ႇ တိုတ်ႉတၢႆးႁဝ်းၶႃႈတႄႉ တေၶဝ်ႈလပ်းသိင်ႇၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၶႃႈယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈငိၼ်းၸူမ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းမိူၼ်ပၵ်း ၵဝ်ႇ ပိူင်ၵဝ်ႇ ၼႆလဝ်ႈလၢတ်ႈထိုင် ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇၼင်ႇၼႆ။ ယူႇတီႈသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈတင်းလၢႆ ငိၼ်းၸူမ်းမၵ်းမၼ်ႈသေ မီး လွင်ႈသင်ၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်း ၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉၵုမ်ၵၼ်လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈသေ လူဢၢၼ်ႇၼႄ သဵၼ်ႈမၢႆ ၸုမ်းႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶၼႃႇယၵၸႄႈဝဵင်း (9) ၸဝ်ႈ လႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆၸုမ်းႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ၶၼႃႇယၵ၊ ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ တင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈသေ သိုပ်ႇလူဢၢၼ်ႇၼႄၶေႃႈ တႅပ်း တတ်း ပၢင်ၵုမ်ၵႂႃႇလႄႈ ထွမ်ႇၶေႃႈဢေႃးဝႃႇတ တမ်ႈတီႈၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသေ ၶွတ်ႈယွတ်ႈယဝ်ႉ တူဝ်ႈ ၵႂႃႇလီငၢမ်း။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ၶူပ်ႇပီသင်ၶၸဝ်ႈၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၼႆႉ သင်ၶၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 120 တူၼ် ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ