လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ့်ႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆးဝႃႈ တေဢၢၼ်းၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် CSSU ၼႂ်းလိူၼ်ၼႃႈ တႃႇမွပ်ႈတၼ်းႁဵင်းပၼ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈၵေႃ့မႂ်ႇ။
ဝၼ်းတီႈ 22/01/2019 လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ့်ႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ပႃးႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP တူၵ်ႇလၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ တေဢၢၼ်းၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ့်ႁူမ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ် ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 2019 တေပဵၼ်တီႈလႂ်တႄ့ပႆႇႁူ့ဝႃႈၼႆ။
“ ပေႃးလိူၼ်ၼႆ့သဵင်ႈၼႆ ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းၵေႃႈတေပူၼ့်ယဝ့် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်လႆႈႁပ့်တၼ်းႁဵင်းမႃး ပီၼိုင်ႈၼႆ့ ဢၼ်ႁၢၼ့်ၸႂ်မၼ်းဢမ်ႇမီးသင် ၊ ႁဝ်းၶတ်းၸႂ်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ တပ့်သိုၵ်းသွင်တပ့်သိုၵ်း ၽွမ့်ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်မႃး ၊ ပႃႇတီႇၽွမ့်ၵၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်မႃး ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၽွမ့်ၵၼ်ၼႆၸိုင် တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈလႃႇ ။ ၼႂ်းလိူၼ်ၼႃႈဝၢႆးလင်ဝၼ်းမိူင်းတႆးယဝ့် တေဢၢၼ်းၸတ်း ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် တေပဵၼ်တီႈလႂ်တႄ့ဢမ်ႇပႆႇႁူ့မၢင်ၸိူဝ်းသမ့်ဝႃႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်းတီႈလွႆတႆးလႅင်း ႁဝ်းသမ့်ႁၼ် ထိုင်ဝႃႈပေႃးႁဵတ်းတီႈၼၼ်ႈ SSPP သမ့်တေဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇ ပေႃးၶဝ်ဢမ်ႇၵႂႃႇၵေႃႈတေဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈလႂ်တႄ့တႄ့ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့်ပႆႇႁူ့ ” ဝႃႈၼႆ။
ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၼႆႉ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၊ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ။ ၸုမ်းတႆးယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၊ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC [ဢၼ်မီး SSPP/SSA ၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း (ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉသႅင်ၵႅဝ်ႉ)၊] ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး-မိူင်းထႆး (Shan CBOs, Thailand) ႁူမ်ႈၸႂ်ၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/10/2013 ။ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်တီႇ မူဝ်ႇၶရေႇ ၸီႇမိူင်း တႆးပွတ်း ဢွၵ်ႇ (ESSDDP) ႁိုဝ် ပႃႇတီႇၵွင်ၸႆး၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်သိုင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းတႆး၊ ၸုမ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၸိုင်ႈတႆး (NGSS) ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (TYO) ၊ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး-မိူင်းထႆး (TNAT)၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈၶဝ်ႈပႃးပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ