ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸႄႈဝဵင်းၸုမ်ႇၵူႈ တႃႇလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မီးလုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် ပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 200 ပၢႆ။

ဝၼ်းတီႈ 6-7/6/2019 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 5 မူင်း ႁူဝ်ၶမ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇႁူဝ် သိူဝ် (SNLD) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸႄႈဝဵင်းၸုမ်ႇၵူႈ တီႈပွၵ်ႉ 10 ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။

ၸၢႆးၼုတ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ႁဝ်းၶႃႈၸတ်း ႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ 3 ပီ 1 ပွၵ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ တႅပ်းတတ်းဝႆႉ။ ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ တဵမ် 3 ပီယဝ်ႉလႄႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ငဝ်ႈ ငုၼ်းၵေႃႈ မၼ်း လူဝ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၶိုၼ်း။ ပေႃး 3 ပီ 1 ပွၵ်ႈၼႆ လူဝ်ႇလိူၵ်ႈၶိုၼ်းၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်သေ လိူၵ်ႈၶိုၼ်း မႂ်ႇမႂ်ႇ။ ၵမ်ႈၼမ် တႄႉ တေပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းၼႂ်းပႃႇတီႇၵူၺ်း။ ဢၼ်ႁဝ်းဝႃႈ ပူၵ်းတင်ႈမႃး ဢၼ်လိူဝ် ဢၼ်ယွမ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ တႃႇတေလူဝ်ႇမူၼ်ႉမႄးၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းတေမူၼ်ႉမႄး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈၼႃႈႁဝ်းတေသိုပ်ႇၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ပီၼႃႈမႃး မီးပၢင် လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ ပေႃးလႆႈၶဝ်ႈပွႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ် တေလႆႈႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်းၽႂ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မၢႆ 1 လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ တင်ႈဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်တေဝႆႉ ၸုမ်း ပွင်ၵၢၼ် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း ဢိၵ်ႇပႃးတႃႇလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈပႃးၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ ၼၢင်း ယိင်း 30 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ” ဝႃႈၼႆ။

“ မိူၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းၼႆႉ မၼ်းမီးဝႆႉ 25 ၵေႃႉ တေတိူဝ်းၼမ်လိူဝ်မႃး 31 ၵေႃႉ၊ CC ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ဢၼ်မီး 78 ၵေႃႉမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တေၶႂၢၵ်ႈႁႂ်ႈမၼ်း ပဵၼ်မႃး 101 ၵေႃႉ၊ ပေႃးဝၢႆး လိူၵ်ႈတင်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ တႅတ်ႈတေႃး ယဝ်ႉၼႆ တေၶိုၼ်းမွပ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ။ ပေႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉသမ်ႉ တေမီးၶၵ်ႉတွၼ်ႈ လူၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ် လၢႆး။ ၼႂ်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းတေ ပႃးလွင်ႈမူၼ်ႉမႄးပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းလႄႈသင်၊ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် လႄႈသင်၊ လိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ဢၼ်ထုၵ်ႇ သိမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈမၼ်း တေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁူမ်ႈၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ယဝ်ႉၵေႃႈတေမီးထႅင်ႈၶူင်းၵၢၼ် BRI ၼႆႉမၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၼိူဝ်ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ် ၵႅတ်ႇ ၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈတေမီးၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးသေ ႁၢႆးငၢၼ်းတၢင်ႇထိုင်သေ ၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ၸၢႆးလဵၵ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် ၸႄႈဝဵင်းၸုမ်ႇၵူႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼႆႉ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈ ဢိၵ်ႇပႃးတင်း မိူင်း ယၢင်းလႅင်၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ တႃႈၵုင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်းပဵၼ်ၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၸႄႈဝဵင်း 1 ၸႄႈဝဵင်းလႂ် မီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 5 ၵေႃႉ။ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵႅမ်ၽူႈ ၼမ်းၼႂ်း၊ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႉ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸၢႆး/ ယိင်း 2 ၵေႃႉ။ ၵူၺ်းသင်ဝႃႈ မီးၵိင်ႇၸႄႈ ဝဵင်းသမ်ႉ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းထႅင်ႈ 1 ၵေႃႉ လႆႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးၼုတ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တႄႇတင်ႈမႃး မီး 30 ပီပၢႆယဝ်ႉ မိူဝ်ႈတႄႇ မႃးတႄႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉတႄႉ ပိူၼ်ႈၵေႃႈတဵၵ်းတဵင် ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈၶဝ် မႃးတီႉမႃးၺွပ်း မႃးၵဝ်းၵေႃႈ မီးၼမ်ၼႃႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လွင်ႈယၢပ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းလတ်းမႃးယဝ်ႉ ပူၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

တီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ မီးလွင်ႈၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉ ပၼ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢႆးၼုတ်း ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပဵၼ် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ။ ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မၢႆ 1 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပဵၼ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈ လွင်ႈလွင်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆၵေႃႉထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1988 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထိူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 26 ။