Saturday, February 29, 2020

ပိုၼ်း

ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႄႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး

ၶွပ်ႈႁွပ်ႈထိုင်မႃး 11/9/2019 ပီၼႆႉ ဢႃႇယုၸူဝ်ႈၶူပ်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ႁူဝ်ပဝ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (Shan Nationalities League for Democracy-SNLD) ႁိုဝ်...

လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947

တင်း 9 ၶေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈလႆႈၸႂ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947 (1) လိူၵ်ႈတင်ႈၽူႈတၢင်တူဝ် မိူင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇပဵၼ်ၽွင်းလူင် ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ။ (2) ၽွင်းလူင်ၽူႈတၢင်တူဝ်(မိူင်းတႆး)ၼႆႉ လိူဝ်သေၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄလႄႈၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၵႂႃႇပဵၼ်ၽူႈမီးဢႃႇၼႃႇ/ဢမ်းၼၢၸ်ႈၼိူဝ်ၵၢၼ်ငၢၼ်း...

ပိုၼ်းၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး “ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ”

ၸိုဝ်ႈ - ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ မိူင်းပၼ်ႇ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ - ၸၢႆးၵႃၶမ်း၊ ၸၢႆးလဵၵ်ႉ (ၸိုဝ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈ- ၸဝ်ႈၵေႃးလိယ) ပေႃႈၸိုဝ်ႈ - လုင်းၵျွင်းၼုမ်ႇ မႄႈၸိုဝ်ႈ - ပႃႈၵျွင်းသႅင် ၵိူတ်ႇ -...

ဝဵင်းပၢင်လူင် “ဝဵင်းၼၢင်းၵိၼ်ပူ”

ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵတ်းၸိုၼ်ႈယဵၼ်လီ၊ လီယူႇသၢင်ႈသဝ်းၵိၼ်ထင်၊ လီမိုတ်ႈၼမ်ႉတီႈၵိၼ် လိၼ်တီႈယူႇ၊ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးသၽႃႇဝႁၢင်ႈလီ၊ ပဵၼ်မိူင်းၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃမီးငႂ်ႈမီးၶွၼ်ႇ၊ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉလိူင်ႇမၢၵ်ႈ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းမီးၸိုဝ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ထႅင်ႈဝႃႈ “ဝဵင်းၼၢင်းၵိၼ်ပူ”၊ “ဝဵင်းလၵ်းသဝ်ႁိၼ်” ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆႉ သုင်လိူဝ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ...

သိူၵ်ႈပိုၼ်း ၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ် (ၶသ. 1787-1882)

ၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ် (ၶသ. 1787-1882) ။ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ၸၢႆးလၢႆးသႂ်၊ ၸိုဝ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈ- ၸဝ်ႈသုမၼ ။ ပေႃႈၸိုဝ်ႈ ပူႇလွႆ။ မႄႈၸိုဝ်ႈ ၼၢႆးသၢင်ႇ။ ၵိူတ်ႇ ၵေႃးၸႃႇ ပီ1149 ၊...

တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင်

ၵၼ်တရဝတီႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် ႁိုဝ် ၸႄႈမိူင်းၵယႃး ဢၼ်ယိုၼ်တူဝ်ႇၵဝ်ႇဝႃႈ ထုင်ႉၼၢင်းလွႆငိုၼ်း ၼႆႉ မီးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တွၼ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇ။ မီးၾၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းတႆး ၊ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇမိူင်းယၢင်းလႅင်သမ်ႉ မီးမိူင်းထႆး ၊...

ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ

ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းလူင်ငဝ်ႈမိူင်းၸိုင်ႈတႆးဝဵင်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီး ပိုၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇသေ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈႁွင်ႉႁဵၵ်ႈဝႃႈ “လႃႈသဵဝ်ႈ”။ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ဢဝ်ၵၢ ၼ်ၽွင်းငမ်း (လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ) ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ...

ပိူင်ပဵၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်

12/08/1924 ၶူးမေႃလိၵ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈပိုၼ်ႉႁူႉ လုင်းတၢင်းၵႄး (ဝူင်းဝၼ်း) ၵိူတ်ႇတီႈၼမ်ႉၶမ်း။ 12/08/1931 ၸဝ်ႈၼၢင်းႁေႃၶမ်းထႆးၵိူတ်ႇ။ 01/08/1943 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵျပၢၼ်ႇၽွင်းယၢမ်းသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈ 2 ပၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ၊ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၿႃႉမေႃႇပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ။ 1943 လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ယၢင်းလႅင် တႄႇငဝ်ႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ...

ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၽူႈပွင်သၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ

ၵၼ် (3) တွၼ်ႈ (သ) /သိုပ်ႇမႃးၽိုၼ်ပူၼ်ႉ (လိုၼ်းသုတ်း) တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး လွင်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းၶိုၼ်ႈတိုၵ်းတီႈလႂ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇဝႃႈယဝ်ႉ၊ ၽဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇၵူႈတီႈ၊ တွၼ်းသေဝႃႈၵိုတ်းမိူင်းတႆးလမ် (ပွတ်းႁွင်ႇ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း)...

ဝၼ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇ ၶွပ်ႈႁွပ်ႈ 72 ပီ (1947 – 2019)

ဝၼ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်။ ဝၼ်းတီႈ 19 ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇ။ ဢၼ်ႁူႉ ၸၵ်းၵၼ်ၼႂ်းၼၢမ်း- ဝၼ်းဢႃႇၸႃႇၼီႇ၊ Heroic person’s day (Martyr day)ၼၼ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ်တႆးလႄႈမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ...

ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ

ဝဵင်းၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆးလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ပၵ်းတင်ႈယူႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ်/လိုဝ်ႉ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “ၸဵင်းတုင်”၊ ပႃလိ-ၶေမရတ်ႉထ၊ ၸိုဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်း-တုင်ၵပူးရီး။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်သၽႃႇဝႁၢင်ႈလီ လီမုင်ႈလီယဵမ်ႈလီလွမ်လီတူၺ်း၊ မီးၼမ်ႉၼွင်တုင်ဝႆႉၵၢင်ဝဵင်း၊...

ဝၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇသႃ (ၾိင်ႈတိုဝ်းသိလ်ထမ်းႁူမ်ႈၵၼ်သၢမ်လိူၼ်)

  ၼႂ်းပီ (2019) ၼႆႉ ဝၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇသႃ(ၶဝ်ႈဝသ်ႉသႃ- ယူႇၼႂ်းၶၢဝ်းၾူၼ်းသၢမ်လိူၼ်) မႅၼ်ႈ ဝၼ်းဢင်ႊၵၢၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ၸူႊလၢႆႊ။ ပဵၼ်လိူၼ်ပႅတ်ႇမူၼ်းၾၢႆႇတႆး/ထႆး။ မိူဝ်ႈဢၼ် တၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်တၵ်ႃႇသတ်ႉထႃးၶဝ်ႈဝတ်ႉတိုဝ်းသိလ် ႁဵတ်းၽႂ်ႁဵတ်းမၼ်းၵွႆး။...

တီႈပွင်ႇၸႅင်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် လႄႈ ၾႅတ်ႊၻရႄႊ

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပူၵ်းတင်ႈဝႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်တူၵ်းလူင်းမိူဝ်ႈပီ 1947 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 12 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈၵိၼ်ႇၵႅၼ်ႇ ဢၼ်တႆး၊ ၶၢင်လႄႈၶျၢင်းၶဝ်...

ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း – တပ်ႉသိုၵ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ(ၸိုင်ႈတႆး) 11 ၵျူႊလၢႆႊ 1991

ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶၢၼ်ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈႁဵၵ်ႈႁၢၼ် လၵ်းၼမ်းၵၢၼ်ၼႅၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ပၢဝ်ႇသႅၼ်ႇၵၢၼ်ႁူမ်ႈႁွမ်း ႁွမ်တွမ်းၶွတ်ႇမၼ်ႈၵိုၵ်း ၵၢၼ်တိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း တၵ်းဢမ်ႇၵိူင်းၶႂႆႇပိူင်ႈ ႁုမ်ယိူင်ႈၶွႆၵႂၢမ်းၶူမ်း ၸူမ်းသူင်မိုတ်ႈဝၢၼ်ႁူ တမ်းပိူင်သိူဝ်ႇပူပိုၼ်ႉ ၾိုၼ်ႉသၢႆႇသၢင်ထတ်းထီႇ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၵူၼ်းမိူင်း ဢဝ်ၶိူဝ်းၵိူင်းလူမ်ႉပိၼ်ႈ မိူင်းၶိၼ်ႈၶွင်တႆးႁၢႆ ယဵၼ်းၵၢႆပဵၼ်ၶွင်လူင် ယူႇတႂ်ႈပူင်ၵႂၢမ်းသင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၶိူဝ်းပုတ်းႁၢၵ်ႈ ပဵၼ်သၢၵ်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၽႂ်သမ်ႉၶီႇၸိၵ်းၸွမ် ႁူမ်ႈတုမ်ၵႅၵ်းပွမ်ႁၢင်ႉ ဢမ်ႇငၢင်ႉဢွၵ်ႇၵၼ်လႆႈ ႁိုၼ်ႇတုၵ်းမႆႈသဵင်ၶႅဝ်း ၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ သၢင်ႈၸၢတ်ႈတၵ်းႁူမ်ႈႁႅင်း ၸင်ႇပႅင်းၵႅတ်ႇလႆႈၶိူဝ်း ပေႃးၵုမ်ႇၸိူဝ်းၵဝ်မႂ်း ယိုတ်ႈယႂ်းယိင်ႈၸဵဝ်းၵွႆ...

“ၶုမ်ၵုတ်း ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ပိူင်းပၼ်ၶိုၼ်းပိုၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ”

ဝၼ်းတီႈ 11/7/2019 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းမၢႆတွင်း ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ႁိုဝ် ၸဝ်ႈမူဝ်ႁိူင်း ၸဝ်ႈၽူႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ။ ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ လူႉၶွႆႈသုတ်းမုၼ်တဵမ် 28 ပီ။ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ...

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း